Staatssecretaris Gijs Tuinman: 'We moeten assertiever zijn om Russische dreiging aan te kunnen. Dichter op de huid'

We moeten Rusland dichter op de huid zitten om hybride dreiging vanuit dat land aan te kunnen. Dat zegt demissionair staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman in Sven op 1. "Je moet assertiever zijn. Daar worden we steeds beter in."

Rusland voert niet openlijk oorlog met het Westen, maar probeert met bijvoorbeeld cyberaanvallen en sabotage de boel te ontregelen. Bij de Britten gingen onlangs alle alarmbellen af toen een Russisch vrachtschip voor de kust van Bristol voor anker ging. Volgens de bemanning moest het schip een noodstop maken voor een reparatie, maar de Britse autoriteiten denken dat de Russen belangrijke kabels tussen Groot-Brittannië en New York wilden kapottrekken. Dit gebeurde eerder in de Oostzee.

Staatssecretaris Tuinman (BBB) denkt dat we nooit "helemaal klaar" zijn tegen dergelijke hybride dreiging, maar we worden er wel beter in. "Het is eigenlijk een soort kat-en-muisspel. De Russen zijn met de schaduwvloot begonnen omdat sancties veel pijn deden. De één ontwikkelt iets, waarop de ander weer moet reageren. Dat gaat continu zo door."

Luister nu naar de podcast van Sven op 1:

'Dichter tegen vijand aan'

De truc is om de Russen heel dicht op de huid te zitten, aldus Tuinman. "Je moet assertiever zijn. Daar worden we steeds beter in. Onze nieuwe cyberstrategie is veel assertiever en misschien wel offensiever. We zitten dichter tegen de vijand aan."

In de Noordzee doen we dat ook, vervolgt de bewindsman, die binnenkort zijn post moet verlaten. "As we speak ben ik met wetgeving en handelingskaders bezig die ervoor zorgen dat we veel dichter tegen de schaduwvloot aan zitten. Dat is denk ik wel goed. Je moet op alle vlakken bewegen. Deze week stuur ik nog een Kamerbrief uit over het aanschaffen van extra radarcapaciteit. Ook voor de Noordzee. Daar gaat het functioneren in het systeem van de kustwacht."

De tekst gaat verder onder de X.

Onlangs verscheen in het nieuws dat de kustwacht machteloos staat bij spionage wegens personeelstekort. "Ze hebben meer capaciteit nodig", reageert Tuinman. "We treden meer en meer op met onze onbemande grote vliegtuigen, de Reapers. Er komen vrij snel sensoren onder die dingen te hangen. De Multifunctional Support Ships komen binnenkort bij de krijgsmacht binnen. Ook hebben we een privaat schip gehuurd waarop de capaciteiten al uitstaan. Dat zijn concrete dingen die we doen."

Nederland moet ook aanwezig zijn in de ruimte. "In 2029 gaan er 45 Nederlandse ruimtesatellieten de lucht in. We hebben nu al een Finse satelliet, de ICEYE, waarmee je beelden kunt maken en interpreteren. Daar komen nog drie van." Nederlandse bedrijven zijn volop bezig met de bouw van satellieten. "Je doet niet mee als je geen satellieten in de lucht hebt. We zijn nog op tijd om het te doen. Hier geldt: niet veel praten, maar ruimtetechnologie ontwikkelen."

Derk Boswijk

Tuinman draagt de functie van staatssecretaris van Defensie over anderhalve week over aan CDA-Kamerlid Derk Boswijk. "Hij is een verdienstelijk Kamerlid. Ik denk dat hij zijn prioriteiten op orde heeft. Hij heeft het hart op de juiste plek. De krijgsmacht gaat uiteindelijk om mensen."

De tekst gaat verder onder de X.

Wat is Tuinmans oproep aan zijn opvolger? "Blijf aanjagen. Blijf leveren. We zijn er nog niet. We moeten de industrie aanjagen. Wat goed genoeg is voor Nederland, is ook goed genoeg voor Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië. Het is lastig om strategische afhankelijkheid af te bouwen, maar we bouwen wel strategische afhankelijkheid op bij andere landen, bijvoorbeeld met pantservoertuigen. Bij wederzijdse afhankelijkheid ga je samenwerken."

Tot slot raadt hij Boswijk aan om het land door te rijden. "De connectie tussen Defensie en de samenleving wordt nog belangrijker. Je moet elke dag bezig zijn met mensen erbij houden als er 19 miljard extra uit belasting moet komen."