Koning Willem-Alexander wil niet zeggen of Nederland WK moet boycotten: 'Wat in de toekomst ligt, ligt in de toekomst'

Terwijl de Olympische Winterspelen in Milaan in volle gang zijn, is de blik in Nederland ook al gericht op het WK voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Koning Willem-Alexander hield zich op de vlakte over een mogelijke boycot.

De discussie over het WK komt voort uit zorgen over het Amerikaanse beleid en de internationale politieke verhoudingen. Meerdere landen zouden een boycot overwegen. De koning kreeg in Milaan de vraag of hij komende zomer bij wedstrijden van het Nederlands elftal aanwezig zal zijn.

Hij wilde daar niet op vooruitlopen. "We zijn nu hier in Milaan en Milaan-Cortina '26. Laten we eerst deze Olympische Spelen afkijken en hiervan genieten. We zijn heel sterk in altijd te kijken naar dingen die in de toekomst komen. Hier en nu is gewoon Milaan en daar zijn we voor en daar gaan we van genieten."

Ook op de vraag of hij ethische bezwaren heeft tegen het WK bleef hij neutraal. "Wat in de toekomst ligt, ligt in de toekomst."

Heeft een boycot zin?

In Goedemorgen Nederland wordt de bredere vraag gesteld of een boycot überhaupt effect heeft. Oud-topdiplomaat Ron Keller benadrukt dat sport en politiek moeilijk te scheiden zijn. "Politiek en dit soort grote evenementen hebben altijd met elkaar te maken gehad. Het organiseren van zo’n event, het binnenhalen ervan, wordt al gezien als een politieke winst. Dan ga je reclame maken voor je land. Dan hoop je toeristen te trekken. Je hebt economische belangen. En je ziet ook dat minister-presidenten en koningen er naartoe gaan. Die willen ook gezien worden op die Spelen. Dus het is allemaal politiek."

Volgens Keller is het logisch dat een boycot als politiek middel wordt ingezet. "Het idee dat je sport en politiek moet scheiden, dat kan niet. En dat moet je ook niet willen."

Toch plaatst hij kanttekeningen bij het effect. Over de boycot van de Olympische Spelen in Moskou in 1980, waar 62 landen wegbleven na de inval van de Sovjet-Unie in Afghanistan, zegt hij: "Het was de grootste boycot ooit, bijna een derde van de wereld." Het conflict duurde daarna echter nog jaren voort.

"Het heeft misschien zin op de lange termijn. Het voegt toe aan de druk op een land. Maar je moet niet denken dat de volgende dag zo’n regime zegt: 'Oh sorry dat wij een dictatuur zijn, nu worden we een democratie.' Dat niet. Je doet het ook omdat je voor jezelf een norm wilt stellen."

Les uit 1978

Ook het WK voetbal van 1978 in Argentinië komt ter sprake. Journalist Frits Barend steunde destijds de actie 'Bloed aan de Paal', gericht tegen het Videla-regime, al reisde hij wel af naar het Zuid-Amerikaanse land. "Wij journalisten moeten het aan de kaak stellen, maar je moet de voetballers niet dat evenement dat maar één keer in de vier jaar is ontnemen. Zeker omdat we op dat moment op allerlei gebieden nog zaken deden met Argentinië."

Op de openingsdag ging hij bewust niet naar het stadion, maar naar Plaza de Mayo, waar de zogenoemde Dwaze Moeders demonstreerden tegen het regime. "Ze vertelden dramatische verhalen. Ze vroegen: schrijf over ons, geef ons aandacht. Dat waren moeders van mensen die plotseling verdwenen waren: zonen, dochters, broers. Veertigduizend mensen zijn vermoord. Het is de taak van de journalistiek om dat aan te kaarten. Maar die voetballers mogen van mij best voetballen."

Nederlandse boycot onwaarschijnlijk

VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski denkt niet dat een Nederlandse boycot realistisch is. "Ik zie niet gebeuren dat wij er niet naartoe gaan. Je wilt sport eigenlijk niet belasten met politiek. Een boycot kan een politiek instrument zijn, maar ik zou het niet aanraden om dat elke keer te doen." Barend besluit: "Het Nederlandse elftal gaat er sowieso naartoe."