Nederland in top minst corrupte landen, ondanks zwakke punten
Nederland blijft een van de minst corrupte landen ter wereld, maar heeft het afgelopen jaar mogelijkheden voor verbetering laten liggen, oordeelt Transparency International (TI). De non-profitorganisatie heeft Nederland op haar jaarlijkse ranglijst precies dezelfde score gegeven als een jaar eerder. Volgens TI heeft ons land de potentie om "gidsland" te worden, maar dan moet er wel iets gebeuren aan diverse "zwakke punten".
Hoewel Nederland met een achtste plaats in de top van de internationale Corruption Perceptions Index staat, is TI kritisch over de ontwikkelingen. Zo zette het kabinet-Schoof volgens de organisatie de democratische rechtsstaat "onder druk" door naar het noodrecht te grijpen en werd "het uithollen en verdacht maken van het maatschappelijk middenveld" versneld.
Verder wordt de Wet open overheid (Woo) volgens TI systematisch niet nageleefd, net als ten tijde van de kabinetten-Rutte. De organisatie is ook niet te spreken over de "gebrekkige transparantie rond lobby's en de belanghebbenden achter bedrijven".
Ondanks die kritiek steekt Nederland gunstig af tegen de meeste andere landen op de lijst. Voor beoogd premier Rob Jetten en zijn kabinet ziet de organisatie een kans om te laten zien dat "wij de wereldwijde trend kunnen keren". Dat zou Nederland "morele autoriteit geven" én aantrekkelijker maken voor bedrijven, stelt directeur Lousewies van der Laan. "Een gezond handelsklimaat met eerlijke concurrentie is precies waar bedrijven op letten wanneer zij investeringen doen", zegt de voormalige politica, die tussen 2003 en 2006 Tweede Kamerlid was voor Jettens partij D66.
VS op plek dertig
De Verenigde Staten staan op plaats 30. Volgens de opstellers van de lijst is het land in 2025 met Donald Trump in het Witte Huis "veranderd van een bestrijder van corruptie wereldwijd naar een aanjager daarvan". TI maakt zich grote zorgen over "het inzetten van politieke druk om pers en maatschappelijke organisaties monddood te maken, het normaliseren van belangenconflicten en transactionele politiek, en het ondermijnen van de onafhankelijke rechtspraak".
Meerdere ontwikkelde democratieën staan er op de ranglijst tegenwoordig slechter voor dan tien jaar geleden. In deze periode verloor Nederland vijf punten (van 83 naar 78), het Verenigd Koninkrijk elf en België acht. Voor Nederland is het huidige niveau het laagste ooit.
Denemarken voert de lijst aan met 89 punten, op de voet gevolgd door Finland, dat 1 punt minder scoort. Zuid-Soedan en Somalië delen de onderste plaats.