Oud-PvdA-leider Ploumen fel over AOW-plan coalitie: 'Politiek dom en asociaal'

Oud-PvdA-leider Lilianne Ploumen noemt het "slechte politiek" dat de nieuwe coalitie de AOW-leeftijd versneld wil laten oplopen. Ze maakt zich ook grote zorgen over de gevolgen van een hogere AOW-leeftijd: "Er zijn zat mensen die op hun 55e verrekken van de rugpijn en niet meer kunnen", zegt ze in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

De nieuwe coalitie wil de AOW-leeftijd sneller laten stijgen door deze vanaf 2033 direct te koppelen aan de levensverwachting. Daardoor kan de AOW-leeftijd al rond 2054 uitkomen op zeventig jaar, in plaats van pas rond 2069 onder de oude systematiek. Vooral mensen onder de veertig jaar zullen daardoor later met pensioen kunnen. Volgens coalitiepartijen D66, CDA en VVD is de maatregel nodig om het pensioenstelsel betaalbaar te houden.

GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver wilde een Kameruitsprak tegen de plannen, maar zijn motie kreeg dinsdag tijdens het debat over het coalitieakkoord geen meerderheid. De fractie van PVV-afsplitser Gidi Markuszower noemde de motie "prematuur".

D66-leider en beoogd premier Rob Jetten zei dat, mocht de motie van Klaver worden aangenomen, hij eerst een kabinet op het bordes wil neerzetten en met sociale partners wil overleggen. Pas daarna zou eventueel het intrekken van het plan aan de orde komen.

'Politiek dom en asociaal'

Oud-PvdA-fractievoorzitter Ploumen noemt het voorstel van de coalitie "teleurstellend", maar ze vindt het ook politiek onhandig. "Kijk, het kan gebeuren dat een kabinet heel andere plannen heeft dan ik steun. Dit is echt een rechtse-neoliberale koers, daar ben ik niet van. Dat kan gebeuren. Maar als je als minderheidskabinet bent, ben je straks niet alleen afhankelijk van andere partijen, ook van vakbonden en maatschappelijke organisaties."

Tekst gaat verder onder X.

"Als je dan begint met het verbreken van een afspraak, rond die AOW, waar jaren over onderhandeld is, dan vind ik dat een slechte start", zegt Ploumen. "En dat staat nog los van de gevolgen voor de mensen", voegt ze toe over een hogere AOW-leeftijd. "Ik ben zelf een beetje een workaholic, maar ik zit achter een bureau. Er zijn zat mensen die op hun 55e verrekken van de rugpijn en niet meer kunnen. Zij denken: wat krijgen we nou?"

Over het voorstel zegt ze: "Politiek vind ik het dom en ik vind het asociaal."

Ploumen is blij dat partijgenoot Klaver zich fel keerde tegen het plan. "Ik vind: als je het ergens niet mee eens bent, moet je elke gelegenheid aangrijpen om dat te zeggen. Als gewone burger en kiezer verwacht ik dat ook in zo'n debat. Je kunt wel zeggen: je moet zelf een ander voorstel op tafel leggen, en wij zijn natuurlijk ook een verantwoordelijke partij die zelf met goede plannen komt, maar je moet eerst duidelijk maken dat dit niet deugt."

Volgens Ploumen ligt de bal bij de coalitie, niet bij de oppositie. "Zij wilden regeren, dan heb je ook de verantwoordelijkheid om met voorstellen te komen. Ik zou zeggen: laat ze komen, daar wachten wij op."

'Het is een spel'

Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, ziet "de kans natuurlijk aanwezig" dat het AOW-voorstel van de coalitie van tafel gaat. "Het zit ook niet in de begroting voor het komende kabinet. Dit is iets wat pas vanaf 2033 een rol gaat spelen. Dat moet ook, want je moet het vijf jaar van tevoren aankondigen, zodat we ons kunnen voorbereiden. Wat dat betreft gaat het relatief weinig pijn doen als het er toch af gaat."

"Maar als je naar dit kabinet kijkt: dat financiële verhaal wordt wel de bottleneck. Hoe ga je elke keer de begroting rondkrijgen?", doelt Ullah op de minderheid van deze coalitie in de Tweede Kamer, waardoor altijd steun van oppositiepartijen nodig is.

Onderzoeker Peter Kanne denkt dat de coalitie "een openingsbod" op tafel heeft gelegd en er zelf rekening mee houdt dat het plan in de huidige vorm er niet komt. "Het is een spel: 'Wij zetten hoog in, GroenLinks-PvdA wil daar niet aan, dan geven wij wat toe en krijgen we er iets voor terug'. "Dat zou goed kunnen", reageert Ullah, die ziet dat het voorstel Klaver munitie geeft. "Hij duikt er bovenop."

Volgens Ullah kan de leider van de linkse combinatie echter beter een punt maken van de bezuinigingen op de zorg en sociale zekerheid. "In de klassieke PvdA-hoek is dat veel meer een thema." Ploumen: "Je hebt helemaal gelijk. Hoeveel mensen hebben nu al buikpijn, in februari, dat ze het eigen risico moeten gaan ophoesten? Dat vind ik asociaal."