Socialmediaverbod en suikertaks: hoe liberaal is de VVD nog? 'Als liberaal soms ook kijken naar de uitkomsten'

Is de VVD nog wel liberaal? Die vraagt is de afgelopen dagen gesteld na het lezen van het coalitieakkoord. In WNL Op Zondag verdedigt Bente Becker het coalitiebeleid dat grenzen stelt aan jongeren. Volgens haar draait liberalisme niet alleen om maximale vrijheid, maar juist ook om de uitkomst voor kinderen en gezinnen.

In de uitzending schuiven de zogeheten secondanten aan: Jan Paternotte (D66), Bente Becker (VVD) en Bart van den Brink (CDA). Samen met hun partijleiders onderhandelden zij over het coalitieakkoord. In het gesprek komt de vraag op tafel of het nieuwe beleid, met onder meer een socialmediaverbod voor jongeren en een suikertaks, nog wel past bij liberale partijen als de VVD.

Van den Brink ziet daarin geen tegenstelling, ondanks de liberale signatuur van twee coalitiepartijen. "Dat is toch mooi, hè? Met twee liberale partijen. Dat is het mooie aan die gesprekken. Als je een gesprek voert over wat het maatschappelijk probleem is, en je vindt dat ook met elkaar een probleem, dan valt dit soort vermeende tegenstellingen die mensen van tevoren denken te zien ook weg."

WNL Op Zondag gemist? Luister deze uitzending terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Volgens Van den Brink herkennen VVD en D66 de risico’s voor jongeren. "Ze willen dat we mensen beter in staat stellen om op te groeien zonder problemen als verslavingen. Online gokken is nog niet genoemd, maar ook dat pakken we stevig aan. En dat is meer dan terecht. We moeten ook durven normeren als overheid."

Kritiek op ‘betutteling’

Die normering leidt tot kritiek. In De Telegraaf verscheen een artikel met de kop: “Suikertaks, niet roken tot 21 jaar en fatbike aan banden: regeerakkoord vol ’betuttelende’ plannen.” Volgens Becker betekenen de plannen niet dat de VVD hiermee haar liberale koers loslaat.

"Ik denk dat je als liberaal soms ook moet kijken naar de uitkomsten, óók liberaal. Als je altijd maar de maatregelen liberaal wil hebben…" Becker benadrukt dat vrijheid niet alleen gaat over regels, maar ook over wat beleid oplevert. "Als wij kinderen toestaan om de hele dag op school, soms niet in de klas, maar in de pauze, in plaats van met elkaar in gesprek te zijn gevangen te zitten in een schermpje, waar ze ook nog door hele verslavende algoritmes de hele dag worden beziggehouden, dan denk ik dat heel veel ouders zeggen: dan heb ik liever die liberale uitkomst dat de geest van die kinderen weer vrij is en ze met elkaar in contact zijn, dan dat we het maar volledig vrijlaten."

Ervaring als jonge ouders

Jan Paternotte herkent die afweging en wijst erop dat persoonlijke ervaring meespeelt. "Misschien speelt ook mee dat we alle drie jonge ouders zijn. We weten wat het effect is van al die schermen op onze kinderen, of je nou liberaal bent of niet."

Tegelijkertijd erkent hij dat een leeftijdsgrens vragen oproept. Wat gebeurt er als jongeren tot hun vijftiende geen social media mogen gebruiken en daarna ineens wel? De D66'er wijst op voorbeelden uit het buitenland. "Er zijn meerdere landen die dit doen. Australië heeft het bijvoorbeeld ook ingevoerd. Daar zeggen ze ook bij: het gaat om de ontwikkeling van de hersenen en hoe kwetsbaar je bent voor zo’n verslavend algoritme."

Volgens Paternotte blijft het uiteindelijk onvermijdelijk om te leren omgaan met vrijheid. "Op een gegeven moment moet je natuurlijk ook leren omgaan met social media, want uiteindelijk word je volwassen en word je alsnog blootgesteld aan al die prikkels en impulsen die we krijgen."