Jan Paternotte optimistisch over stikstofdebat: 'Geen zwakker pakket, maar ideeën om het te versterken zijn welkom'

De Tweede Kamer debatteert woensdag over de ingrijpende stikstofplannen van het kabinet-Jetten. Volgens D66-fractievoorzitter Jan Paternotte staat er veel op het spel. In Sven op 1 spreekt hij van een "heel bijzonder debat" en benadrukt hij dat er volgens hem nog nooit zoveel steun is geweest voor een stikstofpakket.

Na zeven jaar stikstofcrisis ziet Paternotte een unieke kans om Nederland weer in beweging te krijgen. "Er is eigenlijk nog nooit zoveel steun geweest voor een stikstofpakket. En dat is, nadat we nu al zeven jaar lang in deze stikstofcrisis zitten, wel heel bijzonder. Je ziet het van de bouwers tot de natuurorganisaties. In de politiek ook breed. En ook de boerenorganisaties zijn genuanceerd; sommigen zeggen ook dat veel van hun plannen zijn overgenomen."

Volgens de D66-leider klinkt ook vanuit andere sectoren steun voor de voorstellen van het kabinet. "Vanochtend zag ik de woningcorporaties, die ook nog zeiden: dit helpt de woningbouw weer op gang. Zo belangrijk is het. Dus ik hoop dat het een debat wordt waarin de boodschap van veel partijen ook is: ga hiermee aan de slag. Want dit is echt de beste kans die we hebben om van het stikstofslot af te komen."

Woensdag debatteert de Kamer over een pakket maatregelen waarmee het kabinet de stikstofuitstoot fors wil terugdringen. Boeren rondom kwetsbare natuurgebieden krijgen te maken met strengere eisen. Daarnaast komt er een zogenoemde koeiennorm van maximaal 2,6 koeien per hectare. Voor de uitvoering van de plannen heeft het kabinet 20 miljard euro uitgetrokken.

Hoewel Paternotte de voorstellen verdedigt, benadrukt hij dat het parlementaire debat geen formaliteit is. "Het zijn gewoon hele stevige plannen. En het zijn plannen die de sleutel zijn om ons van het stikstofslot af te halen. En dat moeten we doen. Maar je hebt zo'n debat niet voor niks. Dus dan hoop ik dat er ook partijen komen met ideeën om het nog beter te maken."

Volgens Paternotte is het debat nadrukkelijk ook bedoeld om het pakket te verbeteren, zolang de kern overeind blijft. "Als je ideeën hebt om het te versterken, en dat in plaats van een andere maatregel te doen, laat dat debat dan wat dat betreft heel open gevoerd worden. Dat vind ik ook heel erg passend. Alleen: het moet niet een zwakker pakket worden. Want we hebben dat stevige pakket nodig. Voor de bouwers, voor de natuur en ook voor de boeren, die duidelijkheid willen en hulp nodig hebben om in hun bedrijven te kunnen investeren."

'Je kunt het niet afzwakken'

Een belangrijk discussiepunt is de zonering rondom kwetsbare natuurgebieden. Voor vijftien grote natuurgebieden, waaronder de Veluwe, geldt straks een zone van 1000 meter waarin extra stikstofreductie wordt gevraagd. Andere gebieden krijgen een zone van 500 meter.

Sommige partijen vinden die kilometerzone te verstrekkend en willen daarover onderhandelen. Paternotte benadrukt echter dat het totale pakket overeind moet blijven. Hij vergelijkt de plannen met een bouwwerk waarvan onderdelen niet zomaar verwijderd kunnen worden.

Luister het gesprek hieronder terug:

"Ik denk dat je het zo moet zien: het is een bouwwerk. Het bestaat uit allemaal bakstenen, zoals veel bouwwerken. Als je er één baksteen uittrekt, dan kan het wel eens zijn dat het bouwwerk een beetje in elkaar zakt. Dan is de enige oplossing dat je er een andere baksteen voor in de plaats zet."

Daarom waarschuwt hij tegen afzwakking van de maatregelen. "Dat kan niet. Maar als je ideeën hebt om het te versterken, en dat in plaats van een andere maatregel te doen, laat dat debat dan wat dat betreft heel open gevoerd worden. Alleen: het moet niet een zwakker pakket worden. Want we hebben dat stevige pakket nodig. Voor de bouwers, voor de natuur en ook voor de boeren, die duidelijkheid willen en hulp nodig hebben om in hun bedrijven te kunnen investeren."

Discussie over kilometerzone

In de discussie rond de 1000-meterzone wijst Paternotte erop dat die maatregel volgens hem niet willekeurig is gekozen. "Eigenlijk doe je in die straal rondom dat natuurgebied wat meer om te zorgen dat er veel minder ammoniak en stikstof de lucht in komen. Zodat je verderop weer meer ruimte hebt. Want wat je direct rondom die natuurgebieden doet, heeft logischerwijs de meeste impact op zo'n natuurgebied. En dat is nou juist wat je wilt voorkomen."

Volgens Paternotte is daarbij één uitgangspunt cruciaal. "Hoe dan ook wil hij ervoor zorgen dat er gewoon landbouw kan blijven bestaan, ook in de gebieden rondom de natuur. Dat is volgens mij ook een heel belangrijk onderdeel van het debat: hoe gaan we dat met elkaar doen?"

Kabinet zoekt steun

Het kabinet beschikt niet over een meerderheid in de Tweede Kamer en zal daarom steun moeten zoeken bij oppositiepartijen. Het kabinet hoopt op steun van onder meer JA21 en de ChristenUnie, terwijl BBB, PVV en de Groep Markuszower zich kritisch hebben opgesteld.

Voor Paternotte staat echter voorop dat het uiteindelijke pakket voldoende krachtig blijft om Nederland daadwerkelijk van het stikstofslot te halen. "Dit is echt de beste kans die we hebben om van het stikstofslot af te komen."