NAVO-kabinetschef: veiligheidsgaranties voor Oekraïne gelijk aan artikel 5 van de NAVO
Europa staat voor een fundamenteel keerpunt nu veiligheidsgaranties voor Oekraïne concreet op tafel liggen. Dat zegt NAVO-kabinetschef Geoffrey van Leeuwen bij WNL Op Zondag op NPO1. De rechterhand van Mark Rutte benadrukt dat niet alleen de Verenigde Staten, maar ook Europa een volwaardige verantwoordelijkheid krijgt voor de veiligheid van Oekraïne.
De Amerikaanse president Donald Trump is bereid Oekraïne veiligheidsgaranties te bieden, als er een akkoord wordt bereikt met Rusland over vrede. "Er komen dan veiligheidsgaranties van de Amerikanen, eigenlijk een soort artikel 5", zegt Van Leeuwen. Artikel 5 van de NAVO bepaalt dat een aanval op één lidstaat wordt gezien als een aanval op alle lidstaten, die elkaar dan collectief zullen verdedigen.
Zodra Amerika die ganarties geeft, moet ook Europa in actie komen. "De Amerikanen hebben gezegd: je kunt niet verwachten dat wij straks weer gaan vechten en dat Europa aan de kant staat en toekijkt. Dus dat is even wakker worden voor Europa.”
Ook na een eventuele vrede blijft die verantwoordelijkheid bestaan. “Als er vrede komt, gaan we de grenzen van Oekraïne garanderen en verdedigen. Dat is ook voor Nederland en alle Europese landen een garantie die honderd procent zal gaan zijn.”
Het tijdelijke staakt-het-vuren tussen Oekraïne en Rusland loopt vandaag af. President Trump kondigde eerder een bestand van een week aan. Het Kremlin bevestigde dat, maar stelde dat de gevechtspauze alleen voor Kiev zou gelden. Ondertussen werden andere Oekraïense steden, waaronder Zaporizja, wel getroffen door Russische raketaanvallen.
Tekst gaat verder onder X.
Van Leeuwen vindt het cynisch, maar is niet verrast: “Dit is de triestheid van Oekraïne die we de laatste jaren hebben gezien. Kiev is weliswaar een aantal dagen niet geraakt, maar dat gebeurt vaak cynisch: de Russen sparen raketten op om de luchtafweer uit te schakelen. Ze zullen nooit een beetje elke dag doen.”
Tegelijk ziet hij een voorzichtige positieve ontwikkeling: “Het is cynisch, maar aan de andere kant is het goed dat er iets gebeurt. Voor het eerst wordt er gesproken over een staakt-het-vuren.”
Volgens Van Leeuwen laat de situatie ook zien hoe cruciaal Amerikaanse steun is. “Zonder die steun zijn steden weerloos, want wij hebben in Europa niets dat die steden kan beschermen tegen luchtaanvallen.”
Onderhandelingen
Over de onderhandelingen voor een mogelijke vredesdeal is Van Leeuwen voorzichtig optimistisch. “Er is daadwerkelijk wat aan de gang. Het is nog te vroeg om te zeggen dat het gaat lukken, maar die besprekingen gaan niet over niets.”
WNL Op Zondag gemist? Luister deze uitzending terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.
Hij wijst daarbij op de zware verliezen aan Russische kant: “Meer dan 1,2–1,3 miljoen doden of gewonden, vorige maand tienduizenden doden aan Russische kant. Er is daar ook iets aan de hand, dus ons vermoeden is dat Rusland van deze oorlog af wil, maar hoe lang dat gaat duren is de vraag.”