Ad Melkert luidt noodklok over forse bezuinigingen op de zorg: 'Ziekenhuizen dreigen om te vallen'

Voorzitter van de Vereniging voor Nederlandse Ziekenhuizen Ad Melkert luidt de noodklok over de forse bezuinigingen op de zorg. "Het is de hoogste prioriteit, maar ook de hoogste bezuinigingspost. Dat kan ik niet met elkaar rijmen." Ook is hij kritisch op het alleen vergoeden van 'bewezen zorg'. "Dat kunnen ze niet waarmaken."

De coalitie wil ruim een miljard euro besparen op de langdurige zorg. Ook wordt een bedrag van 320 tot 470 miljoen euro dat eigenlijk voor ouderenzorg was bedoeld, voor andere doelen ingezet. En mensen die dat kunnen, moeten zelf gaan bijdragen aan huishoudelijke hulp. Het eigen risico gaat daarnaast omhoog van 385 naar 460 euro.

Financiële ombuiging

Deze "forse financiële ombuiging" roept volgens de vereniging "veel vragen op over de noodzakelijke investeringsruimte om de zorg in de komende jaren verder te transformeren en zo de groeiende zorgvraag aan te kunnen in een steeds krapper wordende arbeidsmarkt".

De NVZ twijfelt verder over het nut van het verhogen van het eigen risico naar 460 euro in 2027. "Voor ziekenhuizen is het belangrijk dat er alles aan wordt gedaan om te voorkomen dat mensen zorg mijden", aldus Melkert. "Het zal afhangen van de zorgtoeslag en de regeling voor chronisch zieken of dit verantwoord is. Voor geen inwoner van Nederland mag de drempel naar het ziekenhuis te hoog zijn."

Overbehandeling

De bezuinigingen hebben ook als doel om zogenoemde 'overbehandeling' tegen te gaan. Dat zijn behandelingen die niet of nauwelijks toegevoegde waarde hebben. "We zijn natuurlijk tegen onnodige behandelingen, maar dat artsen en verpleegkundigen alleen behandelingen verrichten om inkomen te genereren...iedereen die een ziekenhuis kent, weet dat er ongelooflijk hard wordt gewerkt."

Het is niet vast te stellen dat "alleen bewezen zorg betaald mag worden", benadrukt Melkert in Café Kockelmann op NPO 2. "Het is veel ingewikkelder. Iedere patiënt heeft zijn of haar eigen kenmerken en iedere situatie is anders. Er zijn zeker praktijken waarvan we weten: dat moeten we niet meer doen, die moeten afgeschaft worden. Maar er wordt hier te makkelijk over gedacht."

'Dit is nodig'

De coalitie stelt daarentegen dat ze deze keuze wel moeten maken, omdat de zorgkosten anders uit de hand lopen. "Het zijn geen bezuinigingen, het is minder/meer", reageerde D66-leider Rob Jetten. "Dat is ook nodig, want als we op deze weg doorgaan, dan blijft de zorgpremie stijgen en nemen de wachtlijsten toe."

VVD-leider Dilan Yeşilgöz reageerde dat "voor chronisch zieken apart geld vrij is gemaakt en ook voor mensen die niet veel te besteden hebben". Volgens haar is met deze groepen veel rekening gehouden. "Maar mensen vergeten dat als je het eigen risico verlaagt, je daarmee de zorgpremie voor alle Nederlanders omhoog laat gaan." Henri Bontenbal (CDA) voegde toe dat "als we deze hervorming niet doen, de zorg ook tegen een muur aanloopt."

Mogelijke faillissementen

Als deze financiële plannen definitief doorgang vinden, komen een aantal ziekenhuizen "dichter bij de rode lijn". Melkert vreest meerdere faillissementen. "Als je alle ziekenhuizen in stand wilt houden, wat ongelooflijk belangrijk is voor de nabijheid van de patiënt, dan moeten ziekenhuizen meer gaan samenwerken. Je moet er niet met de botte bijl doorheen!"

Momenteel zitten meer dan tien ziekenhuizen in bijzonder beheer bij de banken, aldus Melkert. "Als daar nog wat bovenop komt, zal dat niet makkelijker worden", drukt hij zich zacht uit.

"Bovendien moeten ziekenhuizen hun uiterste best doen om personeel te vinden. Het korten in het aantal verpleegkundigen en artsen is een grote zorg die we hebben. Als je de zorg steeds meer in de hoek van 'minder, minder' zet, dan ben je verkeerd bezig."

De nieuwe zorgminister is alvast gewaarschuwd voor Melkerts komst. "Dat zal meer dan een kennismaking zijn. Het begint meteen met een stevig gesprek."