SP-leider Dijk neemt handreiking minderheidskabinet niet zomaar aan, maar prijst eurobonds en omroepkeuzes

De eerste details over het coalitieakkoord dat D66, VVD en CDA hebben gesloten sijpelen langzaam naar buiten. De drie partijen hopen op steun vanuit de oppositie. SP-leider Jimmy Dijk benadrukt in Goedemorgen Nederland op NPO 1 dat de zorg niet het ondergeschoven kindje mag worden in de plannen van het nieuwe kabinet.

"Als die uitgestoken hand betekent dat we niet fors gaan bezuinigen op de zorg en sociale zekerheid, en dat we niet de huren voor gewone mensen fors gaan verhogen, dan pak ik een uitgestoken hand zeker aan", aldus Dijk. "Maar de verwachting is een beetje anders. Heel veel Nederlanders zitten met een betaalbaarheidscrisis. Dan helpt het niet als er straks een kabinet zit die de rekening voor gewone mensen fors gaat verhogen."

Door de tijd heen kijken

De meeste Nederlanders hebben werk en de economie draait goed, stelt EW-hoofdredacteur Hella Hueck. "Maar we zien allemaal dat de arbeidsproductiviteit laag is en dat de vergrijzing de komende decennia erg gaat toenemen. Daar moet je als kabinet op voorsorteren. Onze staatsschuld is op dit moment vrij laag, dus in die zin zitten we nog niet meteen in de penarie. Maar het kabinet moet ook een beetje door de tijd heen kijken."

Hueck is heel benieuwd wat het nieuwe kabinet gaat zeggen over de hypotheekrenteaftrek en over de zorg. "Jeugdzorg is niet alleen maar een kwestie van geld. Dat is soms ook hoe we onszelf georganiseerd hebben, waardoor we niet effectief zijn en eigenlijk te veel geld uitgeven. Daar moet je met een open blik naar kijken."

Kritiek op Klaver

Recent ageerde Dijk tegen de handreiking die GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver deed om compromissen te sluiten met de regerende partijen. "In het verleden heb ik gezien dat partijen die vroeger sterk waren in de volksbuurten en onder gewone mensen dat nu totaal verspeeld hebben, door in het verleden deelakkoorden te sluiten met kabinetten die uitliepen op forse bezuinigingen."

Volgens Dijk trekt de traditionele achterban van volkspartijen naar "partijen die de oplossing niet gaan bieden en ons land niet veel gezelliger maken". Met drie zetels kijkt de SP ook niet terug op geslaagde verkiezingen. "Dat is mijn verantwoordelijkheid en daarom zeg ik hier ook: ik ga niet meewerken aan die bezuinigingen op de zorg en sociale zekerheid, omdat ik vind dat Nederland een betaalbaar land moet zijn voor iedereen."

Aan de slag

Ingewijden meldden woensdag aan De Telegraaf dat het stuk de titel 'Aan de slag' heeft gekregen. Een financiële afspraak die de partijen hebben gemaakt is dat het kabinet-Jetten niet zal instemmen met eurobonds, tot blijdschap van Dijk.

Eurobonds zijn gezamenlijk afgesloten Europese leningen. "Ik vind het een verstandige keuze om daar niet onnodig te veel risico's mee te gaan lopen", reageert Dijk. Voor de publieke omroep is er goed nieuws: de formerende partijen hebben besloten af te zien van een extra bezuiniging van vijftig miljoen euro. "Qua democratie is het goed om een sterke publieke omroep te hebben", aldus Dijk.

Sociale zekerheid

Niet alle eventuele plannen krijgen de goedkeuring van Dijk. "We moeten natuurlijk het echte akkoord afwachten, maar we hebben al wel gezien dat er forse bezuinigingen komen op de sociale zekerheid en met name ook op de zorg. Voor de zoveelste keer als er een crisis is, wordt dat betaald door te korten op publieke diensten als de zorg of het onderwijs. Waarom moet dat altijd bij mensen terechtkomen die daar part noch deel aan hebben?"

Wie er aan het langste eind trekt, durft Hueck niet te zeggen. "Er worden altijd wat positieve dingetjes gelekt zodat Nederland denkt: lekker bezig. We zullen echt morgen naar dat regeerakkoord moeten kijken. Er moeten harde keuzes gemaakt worden. Als die defensie-uitgaven moeten worden opgeschroefd, moet dat geld ergens anders vandaan komen. Dat zal vrijdag heel spannend worden."