Hoogleraar gaf geen cijfers meer vanwege AI: 'Ik hoef helemaal geen goed essay'

ChatGPT vat een ellenlange tekst binnen luttele seconden samen en NotebookLM schrijft in een piep een mooi essay voor je. Studenten op hogescholen en universiteiten maken steeds meer gebruik van kunstmatige intelligentie. Hoe ga je daar als hoogleraar mee om? Professor Felienne Hermans van de Vrije Universiteit Amsterdam bedacht een oplossing: geef geen cijfers meer.

"We hebben in het onderwijs heel lang gedacht dat achter een goed geschreven stuk ook een goed denkproces zit. Dat was natuurlijk niet altijd zo, want een neef of huisgenoot had het ook geschreven kunnen hebben, maar daar gingen we wel vanuit. De wereld is nu veranderd", vertelt Hermans, hoogleraar Computer Science Education het radioprogramma van Stand van Nederland.

"Hoe gaan we studenten aanzetten op het doen van moeilijk denkwerk in een wereld waarin niet alleen AI is, maar studentenkamers duurder zijn, studenten steeds sneller moeten studeren, minder studiefinanciering is en de sociale druk toeneemt. De verleiding om het denkwerk aan de chat over te laten is zo groot. Wij staan in het onderwijs echt voor een uitdaging", zegt Hermans.

Luister deze uitzending van Stand van Nederland nu terug als podcast:

'Sowieso een voldoende'

De hoogleraar denkt dat de beste oplossingen "niet technologisch zijn". "Ik heb er zelf mee geëxperimenteerd bij mijn eigen vak over AI. Ik heb gezegd: ik geef jullie geen cijfer meer. Je mag álles bij mij inleveren. Lever drie keer iets in en je hebt een voldoende. Zolang ik maar iets van jou hoor. Ik hoef helemaal geen goed essay, want dan sla ik de New Yorker wel open, ik wil jouw essay. Schrijf wat op en dan kan ik kijken waar je staat."

De tekst gaat verder onder de X.

Ook met Hermans's werkwijze kunnen studenten een AI-app raadplegen. Ze zegt daarover: "We moeten loslaten dat je dat honderd procent kunt aansluiten. Ook voor kunstmatige intelligentie wist je niet in hoeverre een student hulp heeft gevraagd, al is het aan een dispuutgenoot. Je kunt daar geen controle over."

Kritisch denken leunt op veel feitenkennis en ervaring, aldus Hermans. Daar kan kunstmatige intelligentie niet voor zorgen. "Je voelt iets aan in een seconde en twintig jaar ervaring. Je moet blijven oefenen in programmeren en schrijven."

'Duurt twintig jaar voordat onderwijs mee is'

Tech-expert Ben van der Burg denkt dat het grootste probleem is dat verandering in het onderwijs zo traag gaat. "Het duurt wel vijf, tien of misschien zelfs twintig jaar voordat iedereen mee is. Ik zei tien jaar geleden al dat digitale geletterdheid verplicht moet worden in het basis- en middelbaar onderwijs. Dat komt er nu pas aan."

De CEO van Picnic, Michiel Muller, denkt dat AI niet direct een gevaar hoeft te zijn voor het onderwijs. "We dachten bij de rekenmachine ook dat iedereen dom zou worden. Daarna bij het internet en nu is het kunstmatige intelligentie. Een vriend van mij is docent economie op een middelbare school. Hij zegt tegen de leerlingen: gebruik het volop, ga er helemaal voor. Hij ziet dat leerlingen juist veel meer vragen stellen aan ChatGPT. Ze zijn veel geïnteresseerder in het antwoord dan wanneer ze het in een boek zouden lezen."