Vertrokken PVV'er geeft uitleg over breuk met Wilders: 'Dat was geen optie bij de PVV'

De vertrokken PVV’ers hebben volgens René Claassen eerst geprobeerd de problemen intern op te lossen. Claassen splitste zich gisteren, samen met zes anderen, af van de Tweede Kamerfractie van de PVV. "Er zijn signalen en gesprekken geweest dat het niet lekker liep en dat er onrust was", zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Partijleider Geert Wilders bood volgens hem echter geen ruimte voor verbetering.

Samen met Gidi Markuszower, Hidde Heutink, Tamara ten Hove, Annelotte Lammers, Nicole Moinat en Shanna Schilder verliet Claassen de PVV. De Kamerleden wilden hun kritiekpunten bespreken in de wekelijkse fractievergadering, maar "discussie en besluitvorming werd onmogelijk gemaakt", schreven zij gisteren in een persbericht. Daarom starten zij een nieuwe fractie, onder leiding van Markuszower.

"Ik voel me nu wel goed gelijmd, maar ik heb dubbele gevoelens", zegt Claassen daags na zijn vertrek bij de partij waarvoor hij sinds 2023 Kamerlid was. "Het is nooit prettig of mooi om een partij te verlaten of ergens afscheid van te nemen. Ook de reden waarom is dubbel. Het is niet dat blijdschap de boventoon voert."

Hij wil nu vooruit kijken. "Om met de zeven mensen die we nu hebben misschien stappen te kunnen maken om iets te betekenen voor de kiezers waar wij wel een mandaat van gekregen hebben, en proberen te bouwen aan iets waar Nederland recht op heeft. Samen met de andere partijen overigens." Van opluchting wil Claassen nog niet spreken. "Dat weet ik nog niet. Voor mij voelt het nog niet als een bevrijding."

'Interview is bij de PVV geen optie'

Het is niet de eerste keer dat Claassen op televisie verschijnt. "Ik heb in de periode als Kamerlid één keer aangeschoven bij Ongehoord Nederland. Dat was toentertijd nog een veilige hoek." Maar binnen de PVV was het niet de bedoeling dat hij elders interviews gaf, erkent Claassen. PVV’ers wijzen vrijwel ieder interviewverzoek af. "Het was wel één van de punten", zegt hij over zijn vertrek.

"Het is niet de voornaamste reden. Het zou een vorm van zelfbevlekking zijn als je zelf altijd op de voorgrond moet staan", vervolgt het Kamerlid. "Maar als Kamerlid heb je ook een verantwoordelijkheid om je standpunt naar buiten toe uit te leggen. Zoals in ons persbericht stond, dat hoeft niet alleen te gaan over de islam of migratie."

Tekst gaat verder onder X.

Dat Wilders over die onderwerpen het woord voerde, vind Claassen niet raar. "Ik denk dat het niet gek is dat als je woordvoerder bent op een portefeuille, je daar het woord over doet en niet andere collega’s in het wiel gaat rijden om het over een andere portefeuille te hebben."

Maar over zorg had de ex-PVV'er, die tijdens het gesprek een beeld schetst van een weinig tolerante partijcultuur, zich dus graag wel kunnen uitspreken: "Als het je eigen portefeuille is, zou ik het prettig vinden om als Kamerlid hier in de studio te zitten als er een belangrijk onderwerp in de Kamer behandeld wordt. Dat is geen optie bij de PVV. 'Zorg dat je daar bent om ons verhaal te vertellen', dat heb ik nooit gehoord en volgens mij heeft hier nooit iemand van de PVV gezeten."

Als zorgwoordvoerder mocht Claassen zelfs niet meedoen aan een debat over de zorg in aanloop naar de verkiezingen. "Ik was dus woordvoerder zorg en volgens mij deed ik dat best aardig. Iedereen in het netwerk dacht: René gaat dat zorgdebat doen, ik werd daar ook voor uitgenodigd. Maar ik mocht het niet doen."

"Ik hoorde dat niet van Geert, maar via via hoorde ik dat Vicky Maeijer daarvoor gevraagd was. Zij zei: 'Ik wil het helemaal niet doen', maar ik mocht het niet doen en waarom niet? Omdat ik mij dan te veel zou profileren. Dat is niet het eerste punt waarom ik hier nu zit, maar het is wel onderdeel van het systeem." Claassen zijn ongenoegen over deze situatie gisteren voorgelegd aan Wilders, vertelt hij.

Ingrid Coenradie

JA21-Kamerlid Ingrid Coenradie, die tussen 2024 en 2025 staatssecretaris van Justitie en Veiligheid was namens de PVV, herkent het beeld dat Claassen schetst. Zij vertrok na een inhoudelijk geschil dat uiteindelijk uitmondde in een confrontatie met Wilders. "Het verschil is wel dat ik staatssecretaris was. Ik was geen onderdeel van de fractie, ik had geen fractievergaderingen en kwam Geert daarin ook niet elke dag tegen. Maar de eerste keer dat ik melding maakte dat ik een interview had, dat vertelde ik tijdens een bewindspersonenoverleg waar Geert bij was, was dat not done", vertelt zij in Goedemorgen Nederland.

"De vraag was of ik het niet toch kon annuleren. Ik zei: 'Nou nee, ik heb die afspraak gemaakt en ik ga ernaartoe'. Ik vind ook dat dat hoorde bij mijn rol, dat ik aanschuif waar ik wil aanschuiven en dat ik zelf die keuzes moet maken." In een uitzending van Jinek deed Coenradie vervolgens een boekje open. "Ik weet dat de beruchte tv-uitzending bij Eva Jinek, waar ik veel meer vertelde over de stand van zaken van het gevangeniswezen, mij zeker niet in dank is afgenomen."

Ze werd persona non grata, niet alleen voor Wilders, zegt Coenradie. "Ik merkte het ook bij de fractieleden van de PVV. Ik werd genegeerd, ze spraken mij niet meer." Claassen wil niet zeggen of hij zelf een confrontatie met Wilders heeft gehad. "Ik vind het lastig om als je net bent afgesplitst van de fractie om in detail te treden over hoe dat allemaal zit en wat er gezegd is."

'Ik had hoop, noem het naïef'

Dat Wilders het gezicht van de PVV is, wist Claassen al voordat hij naar Den Haag kwam. "Dat is het unique selling point dat heel veel jaren wellicht gewerkt heeft", zegt hij over de prominente rol van Wilders. "Ik heb al eerder gezegd, en mijn collega’s ook, dat we Geert heel erg waarderen om wat hij gedaan heeft om het onderwerp asiel en migratie bespreekbaar te maken."

Na de verkiezingen van eind 2023, toen Wilders zijn toon milder aansloeg, had Claassen de hoop dat er meer ruimte zou komen voor Kamerleden om zich te profileren. "Ik had de hoop, noem het naïef, dat we iets konden gaan betekenen voor die Nederlander en kiezer. Die hoop is de laatste weken en maanden vervlogen. Je wist het van tevoren? Ja, maar de tendens was op dat moment anders dan de afgelopen 2,5 jaar."

Dat probeerden de zeven vertrokken Kamerleden gisteren aan te kaarten in het fractieoverleg, wat hun niet in dank werd afgenomen. "Hoe het wel had gemoeten? Dat moet ik invullen. Ik denk dat het dan één op één had moeten gebeuren en vooral niet in de fractie", zegt Claassen over het overleg, dat volledig uit de hand zou zijn gelopen.

Tekst gaat verder onder X.

Volgens Claassen kwam de kritiek in ieder geval niet als verrassing voor Wilders. "Er zijn signalen en gesprekken geweest over dat het niet lekker liep en dat er onrust was. Ik vind het niet interessant om te vertellen wie dat allemaal gedaan heeft. Maar dat gebeurde ook tijdens de verkiezingen."

Zo werd er ongenoegen geuit over het feit dat de partijleider sommige debatten liet schieten. "Bijvoorbeeld. Ik heb het daar niet met hem over gehad. Ik wil het niet over één-op-één-gesprekken hebben, dat vind ik lastig, maar weet dat hij wist dat het onrustig was en dat mensen ontevreden waren."

'Misschien te lang volgehouden'

Coenradie had in de periode vóór haar vertrek helemaal geen contact meer met Wilders. "Dat was sinds dat ik bij Jinek heb gezeten om mijn verhaal te doen. Dat was ook het moment voor mij om verder te gaan met mijn werk, maar ik wist ook wel: ik hoef op steun van de PVV echt niet meer te rekenen."

"Ik zat in die periode in de fractie. Er zijn inderdaad wel dingen gebeurd ja", zegt Claassen over het conflict tussen Wilders en Coenradie. Op de vraag of hij die situatie ook bij andere PVV’ers heeft gezien, antwoordt hij: "Dat zou zomaar kunnen, ja."

Sprong destijds iemand in de fractie voor Coenradie in de bres? "We hebben wel gezegd: het is een bewindspersoon. Daar kun je van vinden wat je wil, maar ze zit daar namens ons en samen moeten we dingen kunnen bereiken." Die boodschap vond geen gehoor. "Als dat dan geen optie meer is", zegt Claassen over het bieden van tegengas aan Wilders, "kom je in de situatie terecht waarin je geacht wordt om in het stramien mee te gaan."

"Dat heb ik misschien iets te lang volgehouden", besluit Claassen. "Maar ja, gisteren was het moment daar om te zeggen: zo gaat het in ieder geval voor mij, ik wil mezelf in de spiegel kunnen blijven aankijken, niet langer." In de nieuwe fractie hoopt hij woordvoerder zorg te blijven. "Ik ben 54 en heb allerlei dingen in de zorg gedaan en ben ook voor de zorg opgeleid."