Ex-PVV'ers willen samenwerken over rechts: 'Gaan kijken waar we het anders willen doen'

Binnen de PVV groeide al langer onvrede over de interne cultuur en de politieke koers, zeggen voormalige partijgenoten van Geert Wilders. Nu zeven Kamerleden zijn opgestapt, doen zij voor het eerst uitgebreid een boekje open over de spanningen die tot de breuk leidden. Zo ook René Claassen, die in 2023 vol goede moed de Tweede Kamer binnenliep, maar twee jaar later teleurgesteld de partij de rug toekeert.

Wilders ziet zeven trouwe PVV'ers vertrekken en noemde gisteren "een zwarte dag voor de PVV". Gidi Markuszower is de bekendste van het zevental en gaat de nieuwe fractie, Groep Markuszower, leiden. Ook René Claassen stapte op. Hij kwam in 2023 in de Kamer en behoorde al snel tot de kleine vertrouwenskring rond Wilders.

Hidde Heutink, een talentvolle vertrouweling van Wilders, stapte ook op, evenals Nicole Moinat, pas net actief in de Tweede Kamer. Andere vertrekkers zijn Shanna Schilder, Annelotte Lammers en Tamara ten Hove. Dit trio kwam pas in 2025 in de Kamer en werden hoog op de kieslijst geplaatst bij de laatste verkiezingen.

Reden voor de breuk is een "hoog opgelopen" fractievergadering, waarin de Kamerleden hun kritiekpunten wilden bespreken. In een persbericht schreven zij dat "discussie en besluitvorming onmogelijk werd gemaakt". Daarom starten zij een nieuwe fractie, onder leiding van Markuszower.

'Je denkt, zo erg zal het niet zijn'

In Goedemorgen Nederland doet Claassen een boekje open over hoe het achter de schermen eraan toeging bij de PVV. Hij was eerst PVV-fractievoorzitter van de provincie Limburg. "Dan sta je wat op afstand. Je hoort wel verhalen, maar je denkt: zo erg zal het wel niet zijn."

In 2023 werd hij Tweede Kamerlid, nadat de PVV met 37 zetels de grootste partij van het land werd. Eerst keek hij enorm uit naar de rooskleurige toekomst. "We zouden ook echt iets kunnen gaan betekenen voor de Nederlander. Maar uiteindelijk bleek dat niet zo te zijn."

Over zijn tweejarige periode als Kamerlid bij de PVV is hij duidelijk. "Je bent een huwelijk begonnen, maar gaandeweg dat huwelijk kom je erachter dat het toch niet is wat je ervan verwacht. Dat doet pijn en dan ga je denken: moet ik wel zo verder?"

'Gevoel was eerst heel anders'

Oud-PVV'er en huidig Tweede Kamerlid bij JA21 Ingrid Coenradie herkent de woorden van Claassen. "Ik ben ook in 2023 ingestapt en had hele prettige gesprekken met Geert Wilders. Een mildere toon, een goede doorvertaling van immigratieproblemen. Het gevoel was in eerste instantie heel anders. Dat is ook de reden voor andere partijen geweest om met de PVV een coalitie te vormen." Haar gevoel was goed, maar dat sentiment sloeg ook bij haar snel om.

Reële voorstellen

De nieuwe partij van Markuszower gaat bepaalde zaken structureel anders aanpakken. "Wij gaan de komende dagen nadenken over ons partijprogramma en welke elementen we overeind houden, waardoor mensen toen op de PVV stemden. Maar we gaan ook kijken waar we het anders willen doen."

Een belangrijk punt waar Claassen het graag anders ziet, is "dat als je voorstellen doet, dat dit reële voorstellen zijn die ook te halen zijn". Er moeten geen voorstellen worden gedaan "waarvan je weet dat het nooit iets wordt", zegt hij. Hij noemt een voorbeeld: "Als je zegt: we gaan alle grenzen sluiten, we willen nul migranten. Of we zeggen uit dit en dat te stappen. Dat kan je wel zeggen tegen de kiezer, maar dat is in de praktijk niet te realiseren."

Kortom, de VVD en JA21 hebben er met Groep Markuszower een concurrent bij. "Onze toegevoegde waarde is dat er zeven zetels aan de rechterflank zijn die hebben aangegeven dat ze willen samenwerken met de coalitie en ook op de rechterflank, met JA21, Forum en VVD."

Politieke speelveld verandert

Oud-politicus Christianne van der Wal ziet het politieke speelveld veranderen. "Geert is geen oppositieleider meer, dat is nu Jesse Klaver. Dan kan je meer de toon van het debat bepalen. En het minderheidskabinet, als het er komt, kan over links met een aantal thema's, maar nu ook over rechts", zegt ze in de studio van Goedemorgen Nederland.

"JA21 heeft hun standpunten, maar wij gaan kijken wat onze standpunten zijn. Het kan zijn dat op een onderwerp het niet bij JA21 te halen is, maar bij ons wel", zegt Claassen.

Hij wil nog niet prijsgeven hoe ze hun partijprogramma gaan vormgeven. "Het is gisteren gebeurd, dus het is lastig om te zeggen wat onze troeven zijn. En ik zou onze troeven überhaupt nog niet vertellen als ik ze al wist."