We krijgen dagelijks een cocktail van chemische stoffen binnen: 'Overheid moet ons beschermen!'
Giftige stoffen zijn tegenwoordig overal in onze omgeving te vinden. Van plastic snijplanken tot melkopschuimers, zelfs keukentools kunnen ervoor zorgen je dat onbedoeld plastic of schadelijke stoffen binnenkrijgt. Hoogleraar toxicologie Ad Ragas luidt in een nieuwe aflevering van Stand van Nederland: Generatie Next de noodklok.
Hij vindt het lastig om te zeggen dat huishoudens deze schadelijke spullen direct moeten weggooien. "Maar we worden blootgesteld aan al die kleine plasticdeeltjes die in die producten zitten. We weten nog niet goed wat de schadelijke effecten daarvan zijn."
Aantal chemische stoffen groeit snel
Hij ziet een groot verschil met twintig jaar geleden. "De chemische industrie ontwikkelt steeds weer nieuwe stoffen die voor nieuwe zaken worden gebruikt. Denk aan nieuwe medicijnen of bestrijdingsmiddelen. De hoeveelheid stoffen die op de markt is en waar wij aan worden blootgesteld, is de afgelopen twintig jaar enorm gegroeid."
Dat het aantal giftige stoffen in rap tempo toeneemt, baart hem grote zorgen. "Voor individuele chemische stoffen die in producten zitten hebben we, over het algemeen, goede regelgeving. Maar er is geen regelgeving die zegt hoeveel alles bij elkaar in al die producten mag zitten", zegt Ragas. Het is lastig onderzoeken hoeveel we precies binnenkrijgen, door de grote hoeveelheid consumentenproducten die we dagelijks gebruiken.
Bibliotheek van chemische stoffen
In een woonhuis komt Ragas van alles tegen. "Een heel mooi voorbeeld vind ik huisstof, wat een soort bibliotheek is van al die chemische stofjes die wij gebruiken in ons dagelijks leven. Of het nou cosmetica zijn, etensresten of diergeneesmiddelen tegen vlooien die we op onze hond of kat spuiten. Alles komt voor een klein deel in het huisstof terecht. Dat kunnen honderden tot duizenden verschillende stoffen zijn."
“De hoeveelheid stoffen die op de markt is en waar wij aan worden blootgesteld, is de afgelopen twintig jaar enorm gegroeid.”
Wat huishoudens kunnen doen om dit probleem te verhelpen, is zo min mogelijk chemische stoffen gebruiken. Zo simpel is dat alleen niet, begrijpt Ragas. "Het is niet altijd te vermijden. Een middel is het vermijden van blootstelling, dus je huis zo goed mogelijk schoon houden en vaak stofzuigen."
Chemische industrie straks twee keer zo groot
Terwijl jij je huis schoon probeert te houden, wordt iedere twee seconden een nieuwe chemische stof ontwikkeld. De Verenigde Naties verwacht zelfs dat de chemische industrie in 2030 twee keer zo groot is als in 2019. Ragas pleit voor minder nieuwe stoffen en het opnieuw gebruiken van bestaande chemische stoffen. "In plaats van dat we iedere keer nieuwe stoffen voor nieuwe toepassingen ontwikkelen. Kijk naar wat al op de markt is en welke stof er van nature al is die een bepaalde functie vervult."
“De overheid moet ons beschermen tegen de chemische cocktail die aanwezig is. We moeten streven naar normen die een factor tien strenger zijn dan de huidige.”
Toch "wordt het allemaal beter", zegt hij over de kennis van chemische stoffen en hoe dat bij de ontwikkeling daarvan wordt toegepast. Maar de snelle ontwikkeling van chemische stoffen brengt ook nieuwe risico's met zich mee. "Risico's die we vaak nog niet uitgebreid kennen."
Dit kan de overheid doen
De norm die nu voor consumentenproducten wordt vastgesteld door de overheid, is ingesteld op blootstelling van één schadelijke stof. "Dat is natuurlijk niet de realiteit. We worden in ons dagelijks leven aan heel veel stoffen tegelijk blootgesteld. De overheid moet ons beschermen tegen de cocktail die aanwezig is. We moeten streven naar normen die een factor tien strenger zijn dan de huidige."
Hoeveel schadelijke stoffen krijg jij onbedoeld dagelijks binnen en waar zitten die schadelijke stoffen allemaal in? Kijk vanavond om 22.35 uur naar een nieuwe aflevering van Stand van Nederland: Generatie Next op NPO 2.