Trump wil Groenland 'goedschiks of kwaadschiks' Amerikaans maken: 'NAVO moet eigen principes beschermen'

De NAVO balanceert op een dun koord na de dreigende taal van Donald Trump richting Groenland. Hij wil het land "goedschiks of kwaadschiks" Amerikaans maken. "De verdeeldheid die dreigt te ontstaan is een kras op het imago en de reputatie van de NAVO", zegt directeur van de Atlantische Commissie Anna van Zoest in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Het doet iets met de geloofwaardigheid."

De Amerikaanse president schuwt niet om dreigende taal richting andere NAVO-landen te gebruiken. "Het feit dat ze daar 500 jaar geleden met een boot aankwamen betekent niet dat ze eigenaar van dat land zijn", zei Trump op een persconferentie zondag over de Denen in Groenland.

Hij legde uit dat Amerika het land hard nodig heeft. "Als je nu rondom Groenland kijkt, zie je Russische en Chinese oorlogsschepen. Het gaat niet gebeuren dat Rusland of China Groenland gaan bezetten. Dat gaat gebeuren als wij het niet doen. Daarom gaan we iets doen met Groenland, goedschiks of kwaadschiks."

Dit is het geopolitieke spel

"Na de Amerikaanse aanval op Venezuela weten we dat deze regering soms de daad bij het woord voegt. We zitten op het puntje van onze stoel", reageert Van Zoest. "Men probeert een balans te vinden tussen het erbij houden van de Amerikanen en om solidair te blijven richting Denemarken. Dat is het spel."

De NAVO komt met een nieuwe strategie voor het hoge noorden, terwijl de Denen en de Amerikanen aanstaande woensdag om de tafel gaan om te kijken hoe ze elkaar tegemoet kunnen komen. Of een militaire invasie na mogelijk vruchteloze gesprekken een reële mogelijkheid is, weet Van Zoest niet. "We moeten hard ons best doen om de Amerikanen aan boord te houden, maar we moeten niet onze eigen principes uit het raam gooien."

Ze vervolgt: "Het NAVO-verdrag voorziet niet in ruzies tussen NAVO-landen zelf, dat maakt het zo ingewikkeld. Ook leven we onder de beschermingsparaplu van de VS. De nucleaire bescherming van Amerika telt ook mee. Het is ingewikkeld voor de NAVO, maar tegelijkertijd is de NAVO ook de plek waar nog elke dag gepraat wordt met Amerika. Het is een belangrijk platform om dat gesprek gaande te houden."

Waarom die interesse in Groenland?

Volgens Van Zoest is de interesse van de Verenigde Staten in Groenland niet nieuw. "Het is begrijpelijk, omdat in het gebied nieuwe vaarroutes vrijkomen door klimaatverandering. Ook is het land belangrijk voor grondstoffen."

Brigadegeneraal Han Bouwmeester legde de geopolitieke belangen uit in WNL Op Zondag. Normale landkaarten zijn anders ingericht, maar van bovenaf is te zien hoe strategisch belangrijk het gebied is. "Op de kaart zie je ook dat er een aantal NAVO-landen in het gebied te vinden zijn, zoals Canada, Scandinavische landen en IJsland", zegt Van Soest. "Daarom zegt de NAVO tegen de VS: wij gaan jullie helpen. De NAVO moet iets."