Formatie gaat verder: 'Enige optie die nog open ligt is kabinet met JA21'
De formerende partijen D66, CDA en VVD beslissen vermoedelijk deze week of er een vierde partij aansluit. JA21 geldt daarbij als de grootste kanshebber voor een plek aan de onderhandelingstafel, zegt politiek verslaggever van WNL Tessa van Viegen. "De enige optie die nog echt open ligt is een kabinet met D66, CDA, VVD en JA21."
Informateur Rianne Letschert hervatte gisteren de gesprekken met D66, CDA en VVD. "Dit wordt een cruciale week", zei ze op haar eerste werkdag in het nieuwe jaar. De partijen bespreken onder meer de begroting en de vraag of andere partijen bij het proces betrokken moeten worden.
De drie partijen hebben samen 66 zetels in de Tweede Kamer. Voor een meerderheidscoalitie is dus minstens één extra partij nodig. Ook de optie van een minderheidskabinet ligt op tafel. D66 wil liever niet samenwerken met JA21, maar die partij heeft wel de voorkeur van de VVD.
De liberalen willen op hun beurt niet samenwerken met GroenLinks-PvdA. Die combinatie zou goed zijn voor een meerderheid van 86 zetels in de Tweede Kamer. Met JA21 komen de partijen uit op 75 zetels. "Er zijn verschillende mogelijkheden en die zijn we met elkaar aan het verkennen", zei Letschert. "Daar moeten we deze week een keuze in gaan maken."
'Ik hoor gemengde signalen'
Of die knoop daadwerkelijk deze week wordt doorgehakt, is volgens Van Viegen nog onzeker. "Ik hoor gemengde signalen", zegt ze in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "De meningen verschillen of ze er deze week uitkomen, maar de enige optie die echt op tafel ligt, als ze niet met z’n drieën doorgaan, is een kabinet met D66, CDA, VVD en JA21."
Tekst gaat verder onder X.
Het wordt een "cruciale" formatieweek, zei informateur Rianne Letschert (D66). Deze week moet duidelijk worden of het bij D66, CDA en VVD blijft, "of dat ze er toch iemand bij zoeken", reageert politiek verslaggever Tessa van Viegen. JA21 zou de enige optie zijn. #WNL pic.twitter.com/8zy0kYWsIH
— WNL Vandaag (@WNLVandaag) January 6, 2026
Met een schuin oog wordt ook gekeken naar 50PLUS, dat twee zetels heeft. "Maar JA21 is het zwaard van Damocles dat boven de drie partijen hangt", zegt Van Viegen. "Van het CDA weten we niet precies hoe ze hierin staan, dat gaan ze deze week bepalen. Vervolgens is het de vraag wat D66 wil."
"Voor de vakantie heeft de informateur tegen Rob Jetten gezegd: ga bij de kerstboom nou eens even heel goed nadenken welke kant het op moet. Daar heeft hij over kunnen nadenken; ze hebben twee weken rustiger aangedaan en in ieder geval een week echt rust genomen. Nu is de vraag of hij het goede voornemen heeft voor 2026 om met JA21 in zee te gaan, of dat hij het hierbij wil laten. Ik heb de afgelopen tijd rondgebeld, maar niemand laat daar iets over los."
“De vraag is of Jetten het goede voornemen heeft voor 2026 om met JA21 in zee te gaan, of dat hij het hierbij wil laten.”
Oud-D66-Kamerlid Boris van der Ham, eveneens te gast in de studio, heeft Rob Jetten hierover niet gesproken. "Wat er ook gebeurt, de partijen moeten hoe dan ook compromissen sluiten in de Tweede Kamer", zegt hij, doelend op een mogelijk kabinet met JA21, dat ook geen meerderheid heeft. "In de Eerste Kamer zal je ook zaken moeten doen met de BBB. Ik denk dat er daarom meerdere gesprekken gaande zijn. Dat kan resulteren in het aansluiten van een extra partij, maar je kunt ook kiezen voor een andere constructie."
'Bezuinigen lastig met 66 zetels'
Volgens Van Viegen ligt de optie om met z’n drieën verder te gaan nog steeds op tafel, maar daarbij speelt de zogenoemde financiële plaat een belangrijke rol. Daarover spreken de partijen eind deze week aan de hoofdtafel. "De afgelopen tijd is er hard gewerkt aan de financiële kaders. Daar werd eerst aan een zijtafel over onderhandeld. Er schijnen nogal grote uitgaven in de financiële plaat te zitten. We wisten al dat er veel geld naar Defensie moet en dat geld moet ergens vandaan komen."
Dat kan betekenen dat het nieuwe kabinet moet bezuinigen. "Dat is voor een kabinet met maar 66 zetels erg lastig", vervolgt de politiek verslaggever. "Welke partij zet zijn handtekening onder bezuinigingen als je daar niets voor terugkrijgt? Als straks blijkt dat er fors bezuinigd moet worden, wordt de optie voor een kabinet met JA21 een stuk aantrekkelijker."
De Zwaluwenberg
Donderdag en vrijdag worden de gesprekken gevoerd op landgoed De Zwaluwenberg bij Hilversum. De onderhandelaars overnachten daar ook. "Even de benen op tafel en een wijntje of whiskey erbij kan soms echt helpen", zegt Van Viegen. "Maar we begrijpen ook dat de verhoudingen nog steeds erg goed zijn, dus daar hoeft het niet aan te liggen."
Ze verwacht dat een nieuw kabinet rond carnaval op het bordes kan staan. "Als het gaat zoals het nu gaat, kan het snel gaan."