Wie wordt de nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer? 'Vooral spannend wat D66 en JA21 gaan doen'

De Tweede Kamer kiest vandaag een nieuwe voorzitter. Wordt het opnieuw Martin Bosma (PVV), of slaagt Tom van der Lee (GL-PvdA) of Thom van Campen (VVD) erin de voorzittershamer te bemachtigen? Politiek verslaggever Tessa van Viegen voorziet een spannende strijd. "Bosma wordt écht geliefd."

Bosma is sinds 2023 in functie, toen hij bij zijn derde poging om Tweede Kamervoorzitter te worden Van der Lee versloeg. De GL-PvdA'er onderneemt dus nogmaals een poging om de PVV'er te verslaan, terwijl Van Campen (35) voor het eerst een gooi doet naar de eervolle positie.

Jan Anthonie Bruijn, huidig minister van VWS, was zes jaar voorzitter van de Eerste Kamer. "Ik heb in mijn leven 230 debatten voorgezeten", zegt hij dinsdag in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Ik heb daarvan geleerd dat het heel belangrijk is om neutraal te zijn. Het tweede is dat je als parlement een voorbeeldfunctie hebt in het land. De omgangsvormen, beleefd en respectvol naar elkaar zijn, zijn ook essentieel."

Vrijheid van meningsuiting en omgangsvormen

Volgens de voormalig Senaatsvoorzitter is dat "een heel nauw paadje soms, tussen enerzijds de vrijheid van meningsuiting en anderzijds het grenzen stellen hoe je met elkaar omgaat". "Dat moet een voorzitter continu bewaken. Dat is echt ingewikkeld, maar die twee dingen zijn het belangrijkst."

Ochtendmens Sander de Kramer doet ook een duit in het zakje: "Bosma heeft een paar uitglijders gemaakt, dus ik denk dat hij wel een beetje klaar is. Ik denk dat Van der Lee als ondervoorzitter eigenlijk de beste papieren heeft. Hij heeft heel veel ervaring, dus je zou zeggen: prima voor de Tweede Kamer, maar omdat Mei Li Vos (GL-PvdA) al voorzitter van de Eerste Kamer is, blijft Van Campen over."

Tekst gaat verder onder X.

Politiek verslaggever van WNL Tessa van Viegen denkt dat de verhouding genuanceerder ligt en het heel spannend gaat worden. "Dat komt ook omdat het deels een strategische stemming gaat worden. Iedereen in de Tweede Kamer mag voor zichzelf op de voorzitter stemmen, de stemming is geheim."

"Je ziet in de Kamer een dynamiek ontstaan dat rechtse partijen vaker op rechtse kandidaten stemmen. Er zijn verschillende stemronden, waar een kandidaat afvalt. Het zou voor Van Campen zo kunnen zijn dat Bosma in de eerste ronde meer stemmen krijgt en hij daardoor afvalt, want linkse partijen zullen op de linkse kandidaat stemmen."

Volgens haar is het vooral spannend wat D66 (26 zetels) en JA21 (9 zetels) gaan doen. "Gaan zij voor de VVD-kandidaat of gaat JA21 voor de PVV-kandidaat en D66 voor de GroenLinks-Partij van de Arbeid-kandidaat? Ik denk als Thom van Campen de eerste ronde overleeft, hij er met de winst vandoor gaat. Ik denk echt niet dat Tom van der Lee heet gaat winnen."

'Bosma is een man met humor'

Van Viegen denkt dat het wel meevalt hoe negatief er over huidig Kamervoorzitter Bosma wordt gedacht. "Hij heeft ervoor gezorgd dat debatten niet tot laat in de nacht plaatsvonden. Het is een man met humor, maar hij kreeg wel kritiek over bijvoorbeeld Keti Koti. Daarnaast is hij in de media amper te zien als vertegenwoordiger van de Tweede Kamer, maar hij blijft ook echt geliefd."

Dat de nieuwe Kamer pas net is geïnstalleerd, maakt de stemming onvoorspelbaarder, aldus Van Viegen. "Het is voor het eerst dat de nieuwe fracties in de Kamer zijn, met alle nieuwe Kamerleden die zijn aangetreden, het hoofd gaan buigen over zo'n stemming. Er zijn er zeventig weggegaan. Zelfs fractieleiders kunnen nog niet goed inschatten wat hun fractie wil."

Afhankelijk van de voortgang van de stemming is vanmiddag of vanavond de nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer bekend.