Overheid stuurt je een brief ter voorbereiding op noodsituatie: 'Het kan écht'
Met een grootschalige campagne riep de overheid Nederlanders gisteren op om zich beter voor te bereiden op een ramp. Zelf is die overheid inmiddels beter voorbereid op een pandemie dan vóór corona, verzekert zorgminister Jan Anthonie Bruijn. "Dat een nieuwe virusuitbraak komt is zeker. De vraag is alleen wanneer."
Een aanslag, grootschalige stroomuitval of extreem weer; de overheid benadrukt al langer dat we voorbereid moeten zijn op noodsituaties. Gisteren werd dat opnieuw onderstreept met een campagne via online video’s, tv, radio, het openbaar vervoer en zelfs geldautomaten. 'Wat jij vandaag doet, maakt ons morgen sterker. Ben jij al voorbereid? Denk vooruit', luidt de boodschap.
"Het was de bedoeling om mensen wakker te schudden", zegt demissionair VVD-minister Bruijn in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "De reden dat we dit doen is omdat we allemaal voorbereid moeten zijn op een situatie waarin je drie dagen voor jezelf moet kunnen zorgen zonder hulp van buiten, als er een noodsituatie optreedt. Denk bijvoorbeeld aan een overstroming."
'Het kan écht'
Of aan langdurige besmetting van het drinkwater, zoals onlangs in Utrecht gebeurde. Mensen mochten daar twee weken geleden drie dagen niet drinken uit de kraan en moesten water koken. Een grote ramp in Nederland is dan ook geen fictie, benadrukt Bruijn. "We hebben met z'n allen ook een coronapandemie meegemaakt, die jaren duurde. Het kan écht. Daarom moet je zorgen dat je een noodpakket in huis hebt."
“We hebben met z'n allen ook een coronapandemie meegemaakt, die jaren duurde. Het kan écht. Daarom moet je zorgen dat je een noodpakket in huis hebt.”
Zo’n noodpakket bestaat volgens de overheid onder meer uit flessen water, een fluitje om hulpdiensten te alarmeren, reservesleutels van huis en auto en een zaklamp. "Het zijn steeds meer mensen die een noodpakket aanschaffen. Ik heb gisteren veel mensen gesproken die wakker geworden zijn door de goede actie van gisteren", zegt de zorgminister.
Volgens hem heb je niet alleen een noodpakket nodig, maar ook een plan voor als het misgaat. "Wij liepen vroeger één keer per jaar door het hele huis en dan zei mijn vader: ‘Stel dat je op zolder bent en er breekt brand uit, wat doe je dan?’" Zo’n plan hoeft niet ingewikkeld te zijn. "Praat erover met elkaar. En wat ook belangrijk is: zie om naar kwetsbare mensen in je omgeving, zoals een alleenstaande buurvrouw of buurman."
De komende weken krijgt iedereen thuis een boekje met informatie om Nederlanders beter voor te bereiden. Bruijn: "Zo kan je rustig nalezen wat de manier is om jezelf voor te bereiden op noodsituaties. En wat hoort er in zo'n noodpakket thuis? Iedereen krijgt dit door de brievenbus."
Calamiteitenhospitaal in Utrecht
Volgens Bruijn mogen Nederlanders erop vertrouwen dat de zorg goed is voorbereid op een ramp. "Dat hebben we twee weken geleden in Utrecht nog gezien met de waterbesmetting. We hebben het ook gezien tijdens de coronapandemie." Wat is er concreet geregeld? "Ten eerste de zorgmedewerkers, die terwijl wij hier zitten heel hard aan het werk zijn en zorgen dat wij worden opgevangen als het nodig is."
"Maar we doen natuurlijk veel meer dan dat", vervolgt Bruijn. "We werken bijvoorbeeld aan capaciteit. Een heel mooi voorbeeld is het calamiteitenhospitaal in Utrecht. Gelukkig weten niet veel mensen dat het bestaat, het is uniek in de wereld. Het is altijd leeg, het staat klaar en binnen een halfuur kan het helemaal operationeel worden."
De laatste keer dat het calamiteitenhospitaal in actie kwam was na het treinongeluk bij Voorschoten in 2023. "Er zijn tweehonderd bedden en meerdere operatiekamers. Dat is de eerste opvang. Vanuit daar worden mensen zo snel mogelijk geholpen of doorgeplaatst naar andere plekken."
Beter voorbereid dan voor corona
Bruijn erkent dat Nederland vóór de coronapandemie niet goed was voorbereid op een ramp van grote omvang. "Dat klopt en daarom hebben we een paar weken geleden ook een andere oefening gehad in Rotterdam. Dat ging over: wat doen we nou de volgende keer als er zo'n grote virusinfectie uitbreekt? Dat is geen kwestie van geld, dit is een kwestie van met elkaar het gesprek voeren."
Dat de minister dat zegt, is niet vreemd: het huidige kabinet heeft bezuinigd op de pandemische bereidheid. "Ja, de pandemische paraatheid is wel een kwestie van geld, zeker", erkent de bewindsman. "Daarvan kan ik gelukkig melden dat voor de komende jaren het geld geregeld is, in ieder geval tot en met 2027 en ik denk ook tot en met 2028. En natuurlijk zet ik vol de schouders eronder om ook voor de jaren erna dat geld te regelen. Het is heel belangrijk."
“We zijn ook aan het voorbereiden op een nieuwe virusuitbraak, want dat die komt is zeker. De vraag is alleen wanneer.”
Ondanks de bezuinigingen is Nederland beter voorbereid, verzekert Bruijn. "Ja, zeker. We hebben geleerd van corona, neem het calamiteitenhospitaal. Of kijk nu naar het Radboudumc, waar al een tijd militaire slachtoffers uit Oekraïne worden opgevangen, waardoor er veel goed werk gedaan kan worden maar ook veel expertise wordt opgedaan met oorlogstrauma's, zowel lichamelijk als psychisch. En we zijn ook aan het voorbereiden op een nieuwe virusuitbraak, want dat die komt is zeker. De vraag is alleen wanneer."