Stevige discussie tussen Rajkowski (VVD) en Dassen (Volt) over grenscontroles: 'Ik wil geen criminele asielzoekers over Nederland verdelen!'

VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski en Volt-leider Laurens Dassen zijn in WNL Op Zondag hard met elkaar in botsing gekomen over het nut van grenscontroles. Volgens Rajkowski zijn die noodzakelijk, terwijl Dassen de VVD verwijt aan symboolpolitiek te doen. Volgens hem ondermijnen grenscontroles de Europese samenwerking. "We zijn bezig met de race to the bottom", waarschuwt Dassen.

Vorige week meldde asielminister David van Weel (VVD) in een Kamerbrief dat de grenscontroles om migranten zonder geldige papieren tegen te houden met een half jaar worden verlengd. Volgens de demissionaire bewindsman is dat nodig "gezien de voortdurende dreiging voor de openbare orde", al lichtte hij niet toe waar die dreiging precies uit bestaat.

Volgens Rajkowski zijn grenscontroles noodzakelijk omdat Europese lidstaten het Dublin-akkoord negeren. Dat akkoord bepaalt welk land verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielaanvraag, meestal het eerste land van binnenkomst in de EU. "Mensen die Nederland binnenkomen, zijn al door veel veilige landen gekomen, in ieder geval door België en Duitsland. Je mag ze terugsturen, maar dat werkt niet."

De afgelopen maanden heeft Duitsland meer dan 150 mensen over de grens in Nederland afgezet, meldde De Gelderlander vorige week. "Je ziet aan de hand van dit soort voorbeelden dat het huidige asielsysteem niet meer haalbaar is. Iedereen ervaart dezelfde asieldruk, het gaat zo gewoon niet goed", zegt Rajkowski.

Ook Dassen stoort zich aan het 'droppen' van asielzoekers door Duitsland in Nederland. "Het is krankzinnig. In Nederland doen we overigens precies hetzelfde: we houden mensen tegen en sturen ze weer naar Duitsland. Dat laat zien dat deze grenscontroles totale symboolpolitiek zijn. Je bent aan het pingpongen met mensen. Ik vind het onvoorstelbaar, we zijn totaal verkeerd bezig."

"Daar ben ik het niet mee eens", reageert Rajkowski. "Wij vinden het zeker belangrijk dat er grenscontroles plaatsvinden. Heel veel landen in Europa zijn het gaan intensiveren. Nederland ook, dat lijkt mij heel goed." Ze roept wel op het "slim" te doen. "Er komen heel veel migranten binnen via Flixbussen. Zorg dan dat je de Flixbus extra controleert of bepaalde treinen. We zijn een open land en dat willen we blijven, maar we willen wel ondermijnende criminaliteit, reizen met vervalste documenten of mensensmokkel tegengaan."

'Het is symboolpolitiek'

Volgens Dassen helpen grenscontroles daar niet bij. "De grenscontroles worden uitgevoerd door de Koninklijke Marechaussee, waar ze al vijfduizend mensen tekort hebben. Het is symboolpolitiek, waarmee je mensen bovendien het gevoel geeft dat ze bang moeten zijn, waardoor mensen het heft in eigen hand nemen. Volgens mij is dat iets wat we absoluut niet moeten willen. Je ziet dat de grenscontroles niet effectief zijn voor hetgeen de VVD zou willen bereiken."

Rajkowski: "Je weet met veiligheidsmaatregelen nooit wat je precies hebt voorkomen. We zeggen: Europa gaat de grenzen strenger controleren en Nederland dus ook. Ik zou wel durven voorspellen wat er gebeurt als meerdere Europese landen – volgens mij zijn er nu tien die hun grenscontroles hebben aangescherpt – hun controles intensiveren en wij als enige zeggen: bij ons geen probleem, je kan naar binnen."

WNL Op Zondag gemist? Luister deze uitzending nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Volgens Dassen zit daar juist de kern van het probleem. Hij vindt dat Europese lidstaten elkaar niet moeten beconcurreren, maar moeten samenwerken. "Wij zijn opgegroeid met open grenzen. Dat heeft ons enorme welvaart en enorme vrijheid opgeleverd. Nu zie je dat steeds meer landen onder druk van elkaar – u zegt het ook: 'Zij doen het, dus gaan wij het ook doen' – permanente grenscontroles aan het instellen zijn. Oostenrijk is er een jaar geleden ook mee begonnen, zij doen het inmiddels permanent. Als Europa ben je jezelf aan het verdelen en verzwakken."

"Dat heeft economische consequenties en consequenties voor onze eigen vrijheid. Uiteindelijk zijn ook alle burgemeesters het erover eens, en ik zag het deze week zelfs een VVD-burgemeester zeggen: 'Het is symboolpolitiek en wij in de grensregio hebben er enorm veel last van'. Waarom doen we onszelf dit in Europa aan?", vraagt Dassen zich af.

Migratiepact

Rajkowski: "De overlast die we ervaren, komt door hoe Duitsland het aanpakt, niet door hoe Nederland het doet. En waar we elkaar hopelijk wél kunnen vinden, is dat het intensiveren van grenscontroles niet het asiel- en migratieprobleem gaat oplossen. Daarvoor zijn strenge nationale maatregelen nodig en strenge Europese maatregelen. Als we het hele pakket kunnen implementeren in Europa en zeker in Nederland, dan kan je meer grip op asielmigratie krijgen en zorgen dat Nederland minder aantrekkelijk wordt."

Dassen: "Er zijn meer dan achthonderd grensovergangen. Als het gaat om grensoverstijgende criminaliteit: zij gaan echt niet via de snelweg. Zij weten hun routes wel te vinden. Je moet zorgen dat je in Europa veel beter de grensoverschrijdende criminaliteit aanpakt en dat je als politie veel beter samenwerkt om criminelen tegen te houden. Dat zijn de mensen die echt zonder grenzen werken, wij doen dat nog veel te veel wel."

Tekst gaat verder onder X.

Rajkowski vraagt wat Volt wil doen om asielmigratie tegen te gaan. "Jullie waren tegen het tweestatenstelsel, tegen de asielnoodmaatregelenwet, tegen de wet die ervoor gaat zorgen dat we criminele asielzoekers die herhaaldelijk in de fout gaan sneller kunnen uitzetten. Ik ben op zoek naar: hoe krijgen we grip op migratie als Volt het voor het zeggen heeft."

Dassen: "In 2026 wordt het migratiepact van de EU opgesteld. Als Europa moeten we zorgen dat we snellere procedures krijgen, dat we een eerlijke spreiding over Europa krijgen. Dat zit niet in het migratiepact, want Nederland gaat het afkopen. Dat ondermijnt de solidariteit en de gezamenlijke Europese aanpak."

'Ik wil geen criminele asielzoekers verdelen over Nederland'

Binnen Nederland roept hij op tot solidariteit met de spreidingswet en kleinschalige opvang. "En als je het hebt over migratie tegengaan, moet je aan conflictbestrijding doen. De instroom daalt nu. Hoe komt dat? Omdat in Syrië de rust is teruggekeerd. Dat zijn oplossingen, geen symboolpolitiek."

Rajkowski: "Als je naar de begroting kijkt, kost ons dit feestje negen miljard euro. Ongelofelijk veel geld. En kijk naar Ter Apel. Praat met de mensen die daar wonen! De ondernemers die dagelijks last hebben van het feit dat het ons niet lukt om kansarme en criminele asielzoekers uit te zetten." Dassen pareert: "Houd dan de spreidingswet in stand."

Rajkowski, verheffend van stem: "Ik wil geen criminele asielzoekers verdelen over Nederland, ik wil dat ze Nederland verlaten! Op het moment dat ze de grens overschrijden, moeten wij een norm stellen. Je ziet dat we blijkbaar zoveel mensen in Nederland hebben en de asieldruk zo groot is, dat we dit niet aankunnen. Daarom moet je maatregelen durven nemen. Europees, maar óók nationaal, zodat Nederland minder aantrekkelijk wordt dan landen om ons heen."

Dassen: "Het probleem zit natuurlijk in de laatste woorden van mevrouw Rajkowski, dat we minder aantrekkelijk moeten worden dan andere landen. We zijn bezig met de race to the bottom. Het moet strenger, soberder, in plaats van dat we daadwerkelijk met oplossingen bezig zijn."