Langste shutdown in VS ooit beëindigd na krabbel Trump: 'Maar kan zomaar weer op slot gaan'

Na 43 dagen is er een einde gekomen aan de langste shutdown in de geschiedenis van de Verenigde Staten. De Amerikaanse president Donald Trump heeft een wet ondertekend die de financiering van de federale overheid tot 30 januari zekerstelt. De overheid werd stilgelegd omdat de Democraten en Republikeinen het in het Congres niet eens werden over de nieuwe begroting.

Leden van het Huis van Afgevaardigden keerden deze week na bijna acht weken terug naar Washington. De Republikeinen wisten het wetsvoorstel voor tijdelijke financiering nipt goed te keuren; 222 stemmen voor en 209 tegen. Trump noemde de wet een "zeer grote overwinning".

Dat de overheid platlag, betekende bijna anderhalve maand lang geen salaris voor ambtenaren, vertragingen op vliegvelden en ruim 42 miljoen Amerikanen met minder geld voor boodschappen.

Met de handtekening van Trump is deze penibele situatie in ieder geval voor de komende maanden voorbij. "Het is een begrotingswet, waarin met name federale ambtenaren weer betaald kunnen worden", legt Amerikakenner Diederik Brink uit in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Met Thanksgiving in aantocht is dat een welkome opsteker voor miljoenen inwoners. "Mensen vliegen dan allemaal naar familie. Air Traffic Controllers, ook federale ambtenaren, worden nu ook weer betaald. De wachtrijen bij de securitychecks en voordat de vliegtuigen konden opstijgen en landen waren zo groot geworden, dat het voor de Amerikanen echt pijnlijk aan het worden was."

Dit gebeurde er

Wat is er precies voorgevallen? De Democraten stemden eind september tegen de begroting, omdat daarin geen zekerheid werd geboden voor de verlenging van de zorgverzekering van 24 miljoen Amerikanen. Ze weigerden een tijdelijk voorstel goed te keuren zolang dit onderdeel ontbrak.

Republikeinen hielden intussen vol dat de discussie over de zorgverzekering apart behandeld moest worden en kregen uiteindelijk hun zin, maar dat gebeurde pas na weken waarin de shutdown het land steeds harder trof. Ambtenaren kregen sinds 1 oktober geen salaris meer.

Trump trekt aan langste eind

Brink stelt dat Trump met zijn handtekening aan het langste eind trekt in de onenigheid tussen de twee kampen. "De Democraten hebben een hele marginale toezegging gekregen, namelijk dat ergens in december gestemd mag worden, alleen in de Senaat, over de gezondheidszorgsubsidies."

Daar zit volgens de Amerikakenner een doordachte reden achter. "Deze subsidies zijn hartstikke populair bij de Democratische achterban, met name in de staten die Trump heeft gewonnen. Verder dan een stemming in de Senaat, en ook geen garantie dat Trump het wil ondertekenen, zijn ze niet gekomen. En dat een week nadat ze een geweldige verkiezingsuitslag hebben gekregen." De Democratische Partij boekte op 4 november 2025 grote overwinningen in deelstaatverkiezingen.

'Ze begrijpen het niet'

De Democraten in de Amerikaanse staten Virginia, New Jersey, Georgia en New York City "hebben geweldig gewonnen bij de laatste verkiezingen". Maar, "een week later gaan ze akkoord met een deal die al weken op tafel lag. De achterban van de Democraten begrijpt het niet. Er is ontzettend veel onrust."

Daarom hebben de Democraten de discussie nu gekanteld naar de Epstein-dossiers, denkt Brink. "Om er maar voor te zorgen dat ze het niet hoeven te hebben over de onvrede binnen de partij zelf."

Na 30 januari, als de wet afloopt, moet een regulier begrotingsproces op tafel liggen. "Waarbij je op alle verschillende beleidsterreinen meerdere begrotingswetten kunt maken. In Nederland zien we dat met ministeries ook."

Hij legt uit: "De Tweede Kamer in het kabinet bespreekt dat, er wordt een wet gemaakt en geld kan uitgegeven worden. De hoop is dat het reguliere begrotingsproces alsnog de komende maanden in de VS kan opstarten. Zo niet, dan kan het zomaar zijn dat de boel weer op slot gaat."