Electoraal geograaf Josse de Voogd: 'Komende jaren wordt zoektocht voor Raad van State of ze samenleving nog in de vingers hebben'

De discussie over statushouders en migratie is volgens electoraal geograaf Josse de Voogd te lang genegeerd door gevestigde politieke partijen. Hij denkt ook dat het uitblijven van een adequate reactie van instituties op de zorgen van burgers het wantrouwen in diezelfde instanties vergroot.

De Voogd gaat In het WNL-programma Haagse Lobby op NPO Radio 1 in op het gevoel dat leeft rond de toewijzing van woningen aan statushouders. Volgens hem bestaan er meerdere manieren om dat eerlijker te organiseren, maar ontbreekt het aan een inhoudelijke discussie.

"Er zijn overigens nog heel veel andere varianten mogelijk tussen de voorrang helemaal afschaffen of niet", zegt hij. "Geef iedereen wachttijd op grond van leeftijd. Nu zegt de Raad van State dat Nederlanders zich allemaal hebben ingeschreven, maar dat is echt niet zo. Je moet gewoon vanaf achttien jaar gaan tellen. Een statushouder die later komt, heeft dan al wat jaren opgebouwd. Er zijn best wat opties mogelijk."

Gevaarlijke ontwikkeling

Volgens De Voogd is het probleem dat er geen serieus gesprek wordt gevoerd over dit soort oplossingen, binnen de niet-populistische partijen. "Men zit zo in de groef dat dit niet besproken mag worden en populisten in de kaart speelt, dat het wordt gebagatelliseerd, terwijl mensen dit in de wijken zien gebeuren. Het risico is vervolgens dat mensen instituties steeds minder gaan vertrouwen, als ze het gevoel hebben dat men niet praat over de wereld die ze op straat zien."

Dat wantrouwen richt zich volgens hem steeds vaker op instellingen als de Raad van State. "Dat zie je steeds meer gebeuren, dat het niet meer inhoudelijke onenigheid is, maar dat mensen zeggen: die Raad van State bestaat alleen maar uit D66'ers en daar moeten we van af. Dat vind ik ook een gevaarlijke ontwikkeling." Tegelijkertijd erkent hij dat er ook "een blinde vlek bij instituties" bestaat voor wat er leeft in de samenleving. "De komende jaren wordt voor instituties een zoektocht of ze de samenleving nog goed in de vingers hebben."

De Voogd ziet in het recente succes van D66 een aanwijzing dat een opener houding loont. De partij werd met 26 zetels de grootste. Dat kwam volgens de electoraal geograaf mede doordat zij migratie niet langer als taboe behandelde. "D66 was er ooit voor afgehaakt Nederland om zich tegen af te zetten", zegt hij. "Door het bespreekbaar maken van migratie is het voor mensen een opluchting dat het niet meer een taboeonderwerp is."

Dat geldt volgens De Voogd ook voor symboliek zoals het gebruik van de Nederlandse vlag door D66, nadat extreemrechtse groeperingen deze veelvuldig toonden tijdens de compleet uit de hand gelopen demonstratie tegen asielzoekers in Den Haag en vervolgens ook in Amsterdam. "D66 liet zien dat de vlag van iedereen is en niet alleen van radicale hooligans."