Nederlandse journalist komt met boek over moord op JFK: 'Er is aantoonbaar gelogen door de geheime diensten'

De moord omtrent Amerikaanse president John F. Kennedy op 22 november 1963 is al jaren de obsessie van menig journalist. Podcastmaker en journalist Lammert de Bruin heeft een boek uitgebracht over dit veelbesproken onderwerp, waarin nieuwe informatie aan het licht komt. 

Toen De Bruin onderzoek deed voor een podcast over dit onderwerp, vond hij op webwinkel eBay een privédetective die zo'n vijftig jaar onderzoek had gedaan en zijn archief te koop had gezet. "Ik dacht: dit kan niet waar zijn. Dit is de droom van elke journalist", vertelt De Bruin. Nadat hij de documenten had geverifieerd voor authenticiteit, liet hij de dertig verhuisdozen aan materiaal naar Nederland halen. "Het was een goudmijn."

Naast dit archief was de openbaar gemaakte documentatie van de CIA over de moord op JFK ook een bron aan informatie. President Donald Trump tekende kort na zijn aantreden in januari een bevel met betrekking tot de vrijgave. Dat zette de FBI ertoe aan duizenden nieuwe documenten te vinden over de moord. Deze documenten zijn nu voor het publiek toegankelijk. 

Opvallend was dat deze documenten voornamelijk gingen over pogingen van de CIA tot het stoppen van het communisme in Latijns-Amerika. De organisatie had voor dergelijke operaties gebruik gemaakt van illegaal bemachtigde wapens en de maffia. President Kennedy was hier niet over te spreken, wat spanningen tussen de geheime dienst en de president als gevolg had. "Het zorgde voor een enorme clash tussen de veiligheidsdienst en de president vlak voor zijn dood. Dat is natuurlijk wel heel spannend."

'Willem Oltmans zat ontzettend dichtbij'

In de openbaargemaakte documenten vond De Bruin ook veel informatie over de Nederlandse journalist Willem Oltmans. In zijn tijd was Oltmans nauw betrokken bij onderzoek naar de moord op JFK. "Hij is in zijn onderzoek en carrière ontzettend tegengewerkt", blijkt volgens De Bruin uit de documenten. "Hij werd neergezet als complotdenker. Als iemand die je niet te serieus moest nemen. In de documenten kan je zien dat de geheime diensten dat beeld van hem gevoed hebben."

Ook de Nederlandse media versterkten dit beeld van de journalist. "Ze hebben journalisten als Peter d'Hamecourt en Cees van Drongelen daarvoor gebruikt."

Dat Oltmans op het juiste spoor zat, bleek ook uit zijn verschijning in de Amerikaanse media, nadat hij was verhoord door het Amerikaanse congres. De Nederlandse journalist had contact gehad met George de Morenschildt. Hij zou tegen Oltmans bekend hebben dat hij instructies gaf aan schutter Lee Harvey Oswald voor de moord op JFK. Nadat De Morenschildt dood werd gevonden, kwam Oltmans in het vizier voor verhoor.

"Het is een heel spannend verhaal en Willem Oltmans zat ontzettend dichtbij." Met de nieuwe informatie die in Oltmans' tijd nog niet openbaar was, hoopt De Bruin het werk van de overleden journalist voort te zetten.

'Het was alsof de poort naar de geschiedenis opende'

De Bruin hield het niet alleen bij archiefonderzoek voor zijn boek. Zo heeft hij de hospita van Lee Harvey Oswald geïnterviewd. "Het was uniek om met die vrouw te mogen praten", vertelt Lammert. "Het was alsof de poort naar de geschiedenis opende. Je voelde nog de emotie toen ze vertelde over het moment dat ze erachter kwam dat ze aan het zorgen was voor de schutter van JFK." Een paar maanden na het interview is ze overleden.  

Ook interviewde De Bruin een oud-journalist van The New Yorker, die ook niet lang daarna overleed. "Het waren natuurlijk mensen op leeftijd die nog één keer hun hele verhaal hebben kunnen doen."