Richard de Mos laakt landelijke politiek na explosies: 'Ze hakken elkaar de kop in, oplossingen voor onze stad zie ik niet'

Den Haag wordt de laatste tijd opgeschrikt door explosies, met als dieptepunt de fatale ontploffing aan de Tarwekamp eind vorig jaar. Volgens Richard de Mos (Hart voor Den Haag) en Samir Ahraui (PvdA) moet de stad inzetten op jeugdwerkers; de landelijke politiek laat de stad volgens hen in de steek. "We roepen in Den Haag al jaren dat we honderden agenten tekort komen."

Op 7 december vorig jaar leidde de ontploffing aan de Tarwekamp in de wijk Mariahoeve tot instorting van een aantal woningen, met zes doden tot gevolg. De aanslag was gericht tegen een bruidsmodewinkel van de ex-vriendin van de hoofdverdachte in een strafzaak, Moshtag B. De aanslag stond niet op zichzelf: in Den Haag waren explosies ook dit jaar schering en inslag.

Om de explosiegolf tegen te gaan, zou het kunnen helpen om camera's op te hangen in risicowijken, zegt De Mos in de podcast van Stand van Nederland. "In de Schilderswijk is het een fenomeen aan het worden. Bij het Heeswijkplein is een tabakswinkel die drie, vier keer achter elkaar te maken heeft gehad met een explosie. Op zo'n plek was misschien flexibel cameratoezicht - het hoeft niet voor altijd - een goede oplossing geweest om te kijken: wie zit hier nu achter?"

De explosieven worden volgens De Mos vooral aangebracht door kansarme jongeren. "Voor een paar honderd euro plaatsen ze een zwaar explosief bij een horecagelegenheid of zalencentrum. Ze laten zich voor wat geld in het pak naaien, want de gevangenisstraffen als ze gepakt worden zijn natuurlijk niet mals."

Samir Ahraui van de Haagse PvdA ziet cameratoezicht als slechts een deeloplossing. "Je kan cameratoezicht flexibel inzetten, maar daar moet je heel voorzichtig mee zijn. Je hebt toch privacy. En je moet je serieus afvragen: zorgt dit ervoor dat jongeren voor die paar honderd euro dit uiteindelijk niet gaan doen? Er zijn ook voldoende explosies geweest waarbij er wel camera's waren. Het werkt niet altijd drempelverhogend."

'Landelijke overheid laat ons al jaren in de steek'

Ahraui pleit voor maatregelen aan de voorkant. "Je ziet dat vooral jongeren die uit armoede komen vatbaar zijn. Er zijn allerlei andere problemen die achter de voordeur spelen. Als je echt wil investeren, moet je investeren in het sociale fundament in die wijken. Laten we ervoor zorgen dat er meer jongerenwerkers rondlopen, die vaak heel scherp op het netvlies hebben waar de jongeren zitten die extra aandacht nodig hebben."

"Laat hen er aan de voorkant voor zorgen dat de criminelen de jongeren niet kunnen bereiken", vervolgt de PvdA'er. "Als je de verhalen hoort dat criminelen soms net buiten het schoolhek klaarstaan om jonge jochies aan te spreken, denk ik: dáár moeten we zijn."

In de aanloop naar de landelijke verkiezingen van 2025 werpt Aangehaakt een blik op 'Swing States' van eigen bodem. In deze korte reeks kijken we naar wat er speelt in diverse gemeentes in Nederland en hoe deze onderwerpen invloed hebben op het stemgedrag. Luister naar dit gesprek als podcast.

De Mos sluit zich daarbij aan, maar houdt de landelijke politiek verantwoordelijk voor het gebrek aan politiecapaciteit. "Vooral de landelijke politiek laat ons in de steek. We roepen in Den Haag al jaren dat we honderden agenten tekortkomen om te onderzoeken wie nou die zware criminelen zijn die die kansarme jongeren ronselen. Ik zeg: breng hen in kaart en zorg ook dat ze gepakt worden. Maar daar is gewoon geen capaciteit voor. De landelijke overheid laat ons al jaren in de steek."

De voorman van Hart voor Den Haag vindt dat landelijke politici vooral met zichzelf bezig zijn. "Ze doen wedstrijdjes verplassen en iedereen hakt elkaar de kop in. Oplossingen voor een stad als Den Haag zie ik niet. Daar ben ik best verdrietig over."

Ahraui benadrukt dat GroenLinks en PvdA in de Tweede Kamer hebben aangedrongen op een landelijke aanpak tegen explosies. "We moeten investeren in jongerenwerkers, het welzijnswerk en het bestrijden van de armoede in onze Haagse wijken", is zijn conclusie.

Toch ontbreekt volgens beiden de politiecapaciteit voor effectieve opsporing. "De vraag is ook: wie pak je het hardst aan? Pak je de jongeren aan die toch al slachtoffer zijn van het systeem om hen heen, of moet je de opsporing niet veel meer richten op de grote criminelen?" zegt Ahraui. De Mos: "Het politieapparaat moet op orde gebracht worden om ook specialistische kennis te hebben om de grote vis, die echte slechterik, aan te pakken. Daar zijn wel investeringen voor nodig."

'Ons systeem is te ingewikkeld geworden'

Electoraal geograaf Josse de Voogd voegt toe dat rekrutering onder kwetsbare groepen meerdere oorzaken heeft. "Je hebt de verleiding van 'bling bling' en rijkdom. Aan de andere kant is het alternatief vaak weinig aantrekkelijk. Dan gaat het om sociale zekerheid."

De Voogd legt uit: "Ons systeem is voor heel veel mensen ingewikkeld geworden. Er is steeds meer flexibele arbeid gekomen, met gevolgen voor toeslagen. Waar heb je wel en niet recht op? Dat was vroeger heel duidelijk, maar steeds meer groepen zitten in een grijze tussensituatie, met grote kans op fouten en heel strenge gevolgen als er iets misgaat. Het kan soms een enorm risico zijn om het legale pad te bewandelen. Als er dan iemand langskomt met de vraag: 'Kun jij even een ramkraak voor mij doen?'..."