Ankie Broekers-Knol: 'Griezel van de term 'learning on the job' als het om het burgemeesterschap aankomt'

Eén op de drie gemeenten in Friesland wordt bestuurd door een waarnemend burgemeester, kopt NRC. En dat is niet zo gek gezien de vergrijzing en het grote aantal bestuurlijke crises in de provincie. Voormalig voorzitter van de Eerste Kamer, Ankie Broekers-Knol 'griezelt' van de keuze voor learning on the job.

"Je moet toch wel wat ervaring hebben wil je zo'n taak kunnen uitvoeren. Je moet echt wel wat gewend zijn over hoe het eraan toe kan gaan in een raad, en je moet er als burgemeester voor zorgen dat het goed gaat met de raad", zegt Broekers-Knol in Goedemorgen Nederland op NPO 1. De VVD'er was zelf ook enige tijd waarnemend burgemeester. "Toen had ik ook al veel bestuurlijke ervaring, dat is echt anders."

Een waarnemend burgemeester wordt door de commissaris van de koning, in Friesland is dat Arno Brok, aangesteld wanneer een gemeente langere tijd geen burgemeester heeft. Dat gebeurt bijvoorbeeld voor de duur van het sollicitatieproces van een nieuwe burgemeester of bij bestuurlijke problemen, zoals op Terschelling, schrijft NRC.

Gemeenteraadsverkiezingen

De redenen waarom meerdere Friese gemeenten geen burgemeester hebben, zijn uiteenlopend; van ziekte tot aan burgemeesters die zelf de knuppel in het hoenderhok gooiden. Brok moest dus flink aan de slag de afgelopen tijd om burgemeesters te werven. "Ik snap zijn tactiek voor het aanstellen vaan waarnemend burgemeesters met weinig ervaringen wel. De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan, die zijn in maart komend jaar. Je hebt gewoon tijdelijk iemand nodig", zegt Broekers-Knol.

Onverantwoord

Arno Visser, voorzitter van Bouwend Nederland en oud-bestuurder, vindt het toch een groot risico dat Brok neemt. "Enerzijds moet je ergens beginnen om het vak te kunnen leren, maar dit is een ambt een echt vak. Je moet mensen de tijd geven om er goed in te worden."

Visser vervolgt: "Het lijkt wel een trend te zijn in de politiek. Tweede Kamerleden zitten er steeds korter, hetzelfde geldt voor wethouders en nu dus ook voor burgemeesters zo blijkt." Hij zou graag zien dat bestuurders langer blijven zitten, want zomaar vertrekken is onverantwoord.

Visser lijkt met zijn onderbuikgevoel goed te zitten. Tussen 2016 en 2023 daalde het gemiddeld aantal sollicitanten per vacature vanwege arbeidskrapte van dertig naar achttien, bleek uit een onderzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarnaast spelen overheidsbezuinigingen mee waardoor werken bij het Rijk minder aantrekkelijk wordt gevonden.