Steeds minder kinderen: waarom jonge Nederlanders vaker nee zeggen tegen ouderschap

Wil ik kinderen? Steeds vaker luidt het antwoord tegenwoordig nee. De redenen lopen uiteen van de krappe woningmarkt en zorgen over het klimaat tot het simpelweg ontbreken van een kinderwens. Maar wat betekent deze trend voor onze samenleving? En hoe gaat die samenleving om met de groeiende groep mensen die bewust kinderloos blijft? Je hoort het in de podcast Stand van Nederland: Generatie Next.

Ruben van Gaalen, socioloog en demograaf bij het CBS, doet al enige tijd onderzoek naar levenslooptransities, waaronder sterfte, scheiding en geboorte. "Als je kijkt naar het afgelopen jaar dan is het gemiddeld kindertal per vrouw 1,43", vertelt Van Gaalen in de podcast. "Dat is heel erg laag als je het vergelijkt met bijna alle jaren in het verleden."

Daling in 2010 ingezet

"Het is onderdeel van de daling die eigenlijk sinds 2010 plaatsvindt", weet de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Demografie. "Recentelijk is het wat verder gedaald dan we ooit hebben gezien. We zien dat de daling van het kindertal doordat jongere vrouwen minder kinderen krijgen dan jongere vrouwen in het verleden. Dat betekent dat deze vrouwen dat op latere leeftijd wel deels nog kunnen inhalen."

Luister de podcast van Stand van Nederland: Generatie Next hier:

Die trend is vaker voorgevallen. "Soms zijn er periode-effecten, soms zijn er economische onzekerheden, of zijn er andere zaken die samenhangen met een tijdelijk uitstel van kinderen krijgen. Het kan nog ingehaald worden. Wij denken dat dat nog wel wat gaat opkruipen richting de 1,6. Veel vrouwen zullen er toch nog wel voor kiezen om kinderen te krijgen in de nabije toekomst. Maar we denken dat het niet heel erg zal stijgen. We denken toch wel dat dit een langdurig niveau is."

Impact

"Jonge mensen, die nu in de 20 of 30 zijn, kunnen best wel zien wat voor impact het zou kunnen hebben", verklaart Van Gaalen de teruglopende geboortecijfers. "Als zij de structurele voorzieningen die zij nodig hebben om hun leven vorm te geven niet goed in het vooruitzicht hebben, dan hebben we het over woningen of over het parttime kunnen werken, dan gaan jonge mensen dat gewoon minder snel doen. Er moet echt structureel iets beter worden om arbeid en zorg te kunnen combineren."

Denemarken en Zweden worden gezien als de hemel op aarde voor jonge ouders. "Daar wordt alles gefinancierd. Daar is het mogelijk om - als je dat wil - allebei voltijd te werken. Je kunt ook nog steeds het ouderschapsverlof verdelen. Mannen hebben daar ook veel meer recht op ouderschapsverlof en nemen dat ook op. Daar is het heel goed geregeld. Het kindertal is daar net iets hoger dan hier, maar dan heb je het over een verschil van 0,1 of 0,2. Ook daar zijn de preferenties van jonge mensen niet hetzelfde als die van hun ouders of grootouders. Er zijn gewoon niet zoveel mensen die grote gezinnen wensen in deze tijd."

Meer weten over dit onderwerp? Luister nu naar de nieuwste podcast van Stand van Nederland: Generatie Next.