Amsterdammers moeten zelf afval minder laten slingeren, zegt Victor Knaap: 'We vinden het lekker om de politiek de schuld te geven'

Amsterdammers die overlast ervaren van zwerfafval op straat, kunnen daar zelf meer verantwoordelijkheid voor nemen. Dat zegt Victor Knaap, media-ondernemer en initiatiefnemer van de actie Cleansday, in WNL op Zondag: "Waarom konden we de stad honderden jaren goed schoon houden en nu niet meer? Dat is toch gek?"

Aanstaande vrijdag 19 september gaan ruim 30.000 in Amsterdam de straat op om zwerfafval op te ruimen. Deze actie, die de naam Cleansdayheeft gekregen, begon bij een simpel socialmediabericht van Knaap. Knaap woont al 48 jaar in Amsterdam en raakte gefrustreerd door het afval in zijn omgeving. "Het is ongekend voor Amsterdam. Ik postte daarom een LinkedIn-bericht, en bijna heel Amsterdam las mijn woorden. 750.000 weergaven, duizenden reacties. Toen heb ik besloten mij in te gaan zetten als een soort vuilnisman."

Hoogleraar Marcel Levi, ook aanwezig in de studio, beaamt dat de stad viezer is dan ooit - aanzienlijk viezer dan grote steden in andere Europese landen, zelfs. Hij weet goed waar de schoen wringt in onze hoofdstad: "Er zijn verschillende oorzaken, maar heeft ook echt te maken met de invoering van statiegeld op kleine flesjes en blikjes. Dat is idioot beleid, er is gewoon niet goed over nagedacht. Er worden continu prullenbakken opengetrokken en leeggehaald door statiegeldverzamelaars en is niet doortastend. De mannen van de gemeentereiniging werken zich wel een slag in de rondte, maar hier is niet tegenop te vegen."

'We moeten het samen doen'

Knaap is het ermee eens dat de gemeente te weinig doortastend is. Het zwerfafval probleem kan bijvoorbeeld aangepakt worden met extra inleverpunten voor statiegeldflessen en andere soorten prullenbakken. Knaap benadrukt ook het belang van een hardere aanpak van daders. "Er worden zeker te weinig boetes uitgedeeld, want bewoners en bedrijven overtreden de regels, en de gemeente kan ook zeker meer doen om het afval op te ruimen. 

"Maar uiteindelijk moeten we het vooral samen gaan doen. We vinden het heel lekker om tegen de politiek aan te zeiken en de burgemeester de schuld te geven, maar die spullen worden wél door mensen op straat gegooid. Waarom konden we de stad honderden jaren goed schoon houden en nu niet meer? Dat is toch gek? Je hoort als maatschappij vooruit te gaan, niet achteruit. En tegen zulke grote trends kun je als gemeente bijna niet in werken."

Knaap heeft goede hoop dat Cleansday de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een schone stad zal onderstrepen bij Amsterdammers. "Dit initiatief is eenmalig, maar het gaat om langdurige gedragsverandering. Ik hoop dat de mensen die dit zien blijven nadenken over waar ze hun afval laten. En alle mensen die zich inschrijven koppelen we aan schoonmaakinitiatieven in de stad. Hopelijk gaan we er op die manier iets aan veranderen. Samen."