Het aantal mensen dat niet kan lezen of schrijven groeit: 'Het gaat inmiddels om één op de vijf'

Nederland telt inmiddels al 3,5 miljoen mensen die niet (goed) kunnen lezen of schrijven. "Het is rampzalig als je niet mee kunt komen", zegt ambassadeur van Stichting Lezen en Schrijven Anita Witzier in Goedemorgen Nederland.

"Toen ik vijftien jaar geleden begon met mijn ambassadeurschap voor de stichting, ging het nog om veel minder mensen die moeite hadden met lezen en schrijven", zegt Witzier. "De toename heeft verschillende oorzaken. Vergrijzing is een belangrijke reden."

Lezen en schrijven zijn vaardigheden die je met spieren doet, legt Witzier uit. "Die moet je blijven trainen. Als je dat niet doet na je werkzame leven, dan gaat je lees- en schrijfvermogen achteruit." En het aantal ouderen neemt alleen maar toe in Nederland en dus zal het probleem alleen maar groter worden.

Begrijpend lezen bij jongeren achteruit

Een andere belangrijke reden is volgens Witzier dat jongeren minder goed kunnen lezen en schrijven dan vroeger. "Er wordt minder aandacht aan lezen en schrijven besteed en dat komt ook door het gebruik van mobieltjes. Daardoor gaat het lees- en schrijfniveau echt achteruit."

Voor begrijpend lezen scoren Nederlandse 15-jarigen nu onder de Europese norm. Dat blijkt uit eerder Europees onderzoek. Dit betekent dat deze leerlingen onvoldoende kunnen functioneren op school en later op de arbeidsmarkt en in de samenleving.

Schaamte doorbreken

Wat volgens Witzier vooral meespeelt om het probleem aan te pakken, is het kunnen doorbreken van de schaamte. "Mensen verhullen het probleem. Soms weten familieleden of kinderen niet eens dat iemand niet goed kan schrijven. Wie niet goed kan lezen of schrijven moet weten dat hij of zij niet de enige is. Dat kan drempelverlagend werken", aldus Witzier.