Donald Trump draagt een gouden kroon, maar: 'Mensen die zeggen dat Trump een dictator is, moeten het beargumenteren'

Donald Trump schrijft naar hartenlust decreten uit, maar dat maakt hem nog geen ondemocratische president. Dat zegt Amerikakenner Raymond Mens. "Mensen die zeggen dat Trump een dictator is, moeten boter bij de vis leveren en het beargumenteren.'' 

Sinds Trump opnieuw zijn intrede deed in het Witte Huis, zette hij zijn handtekening onder tal van decreten. Zo gaf hij de opdracht om migranten aan de zuidelijke grens van de Verenigde Staten tegen te houden en weg te sturen, waarvoor hij 1500 militairen stuurde. Ook besloot hij op de eerste dag van zijn tweede termijn dat de overheid alleen nog de mannelijke en vrouwelijke sekse erkent. 

Trump gaf even later de opdracht voor de overplaatsing van twaalf transvrouwen in Amerikaanse vrouwengevangenissen, maar een federale rechter oordeelde dat dit in strijd is met de grondrechten van de gedetineerden. De gevangenen zitten daarom nog op hun plek. 

Dat Trump met zijn decreten dus niet zomaar alles voor elkaar krijgt, is volgens Mens het bewijs dat de democratie in Amerika nog functioneert. "Een decreet is eigenlijk een wens van de president dat iets moet gebeuren. Afhankelijk van waar hij voor tekent, kan het meteen worden uitgevoerd of is het wensdenken", zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1. 

"Trump heeft op dag één de noodtoestand uitgeroepen aan de grens met Mexico. Daar gaat hij over, hij kan troepen sturen en extra geld beschikbaar stellen", legt Mens uit. "Maar als hij met een decreet zegt: er zijn alleen maar mannen en vrouwen, dat is wensdenken. Dat de president dat zegt, maakt het nog niet waar."

Trump houdt ervan om zelf beslissingen te nemen, erkent Mens. Maar de president doet niets wat hij niet mag. "Hij wil graag laten zien dat hij heel voortvarend te werk gaat, vandaar al die presidentiële decreten. Of het lukt, is een tweede, maar in ieder geval straalt hij uit dat hij wat doet."

Trump draagt gouden kroon 

Onlangs deelde het X-account van het Witte Huis een met AI gemaakte foto van Trump met een gouden kroon op zijn hoofd. Mens: "De social media-kanalen van Trump worden vooral gebruikt om een beetje te sarren. De kritiek is dat hij zich als een koning gedraagt, met al die decreten. Ze proberen mensen een beetje gek te maken door juist dit soort berichten online te zetten."

Tekst gaat verder onder X.

De kritiek dat techmiljardair Elon Musk als de Raspoetin van zijn tijd Trump beïnvloedt, is volgens Mens ook overdreven. "Musk zit in een soort adviescommissie. Hij wil nu alle data van het Ministerie van Financiën zien, zodat hij weet waar het geld naartoe gaat om advies uit te kunnen brengen aan Trump. Hoe gek het ook is, dat kan allemaal plaatsvinden binnen de democratie."

Bovendien kijkt de rechterlijke macht mee. "Je kunt grote vraagtekens plaatsen bij iemand van buitenaf die toegang krijgt tot privégegevens van Amerikanen, en dat gebeurt ook." De rechter floot Musk in eerste instantie terug. "Dan kun je altijd naar een hogere rechter, die in dit geval heeft gezegd: het kan wel, mits er aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan."

"Ik denk dat je bij heel veel van dit soort punten ziet dat Trump uiteindelijk eindigt bij het Hooggerechtshof, de allerhoogste rechter. Pas als die rechter zegt 'het mag niet' en Trump zegt 'ik doe het toch', hebben we iets van een constitutionele crisis. Tot die tijd functioneert het systeem gewoon."

'Trump kan niet in zijn eentje beslissen'

De Amerikakenner is ook niet bang dat Trump daadwerkelijk uit de NAVO stapt, iets waarmee hij wel dreigt. "Dat kan hij niet zelf doen. Daar gaat het Congres over." En naast het Congres en rechters kunnen ook gouverneurs tegengas bieden, zegt Mens. Zo dreigde de gouverneur van Maine, Janet Mills, onlangs met een gang naar de rechter, nadat Trump dreigde federale subsidies tegen te houden omdat Mills niet wil meewerken aan de man-vrouw-politiek van Trump.

Mens: "Ik hamer er steeds op: Trump is machtiger dan ooit, maar het gaat hand in hand met het feit dat hij niet almachtig is, ook al plaatst hij op Instagram foto's van zichzelf als koning. Je ziet ook dat sommige ministers zich keren tegen de plannen van Musk. Als je de optelsom maakt, is het niet zo dat Trump in z'n eentje alles kan beslissen."

Volgens Mens is de tegenmacht op dit moment nog in stand. Echt spannend wordt het als Trump uitspraken van het Hooggerechtshof naast zich neerlegt. "Op z'n allersnelst kan dat binnen een paar maanden al gebeuren, als verschillende rechtszaken hun weg vinden naar het Hooggerechtshof."

"Ik heb ook geen glazen bol, ik kan niet voorspellen hoe dat gaat. Maar mensen die zeggen dat Trump een dictator is, moeten boter bij de vis leveren en het beargumenteren. Voor negen van de tien dingen geldt dat het democratische systeem gewoon nog functioneert, ondanks dat Trump zich als een mammoet in een porseleinkast gedraagt."