Verkennende gesprekken VS en Rusland in Saoedi-Arabië: 'Heel belangrijk dat Oekraïne en Europa aan tafel komen te zitten'
Gesprekken over de oorlog in Oekraïne met deelname van een Russische delegatie vinden naar verwachting vanaf dinsdag plaats in de Saoedische hoofdstad Riyad. Dat meldt de Russische krant Kommersant op basis van anonieme bronnen.
De gesprekken zijn verkennend en dienen niet te worden gezien als "echte" vredesonderhandelingen, zei Marco Rubio, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, zondag tegen de Amerikaanse zender CBS over de gesprekken in Riyad.
"Als er echte onderhandelingen zijn - daar zijn we nog niet -, maar als die er komen, dan moet Oekraïne betrokken worden omdat het binnengevallen is", zei Rubio. "En de Europeanen moeten betrokken worden omdat ook zij aan de oorlogsinspanningen hebben bijgedragen."
Fundamenten
Hoogleraar Rob de Wijk kan zich in Goedemorgen Nederland op NPO 1 nauwelijks voorstellen dat er nu al een deal is. "Je moet kijken wat je aan elkaar hebt. Er moet wat vertrouwen worden gecreëerd. Ik denk dat hier eigenlijk alleen nog maar de fundamenten worden gelegd voor verdere discussie. Wat dat betreft heeft Trump zijn eerste verkiezingsbelofte al gebroken. Hij zou namelijk in de 24 uur voordat hij zou aantreden al de vrede hebben bewerkstelligd in Oekraïne. Dat is niet gebeurd en dit gaat nog wel even duren."
Zwaargewichten uit de Verenigde Staten en Rusland gaan zich de komende tijd buigen over het lot van Oekraïne. "Of dat vandaag al gaat gebeuren, dat weet ik niet", aldus De Wijk. "Ik kan niet achter de schermen kijken. Er wordt over de hoofden van Oekraïners en Europeanen gesproken. Tegelijkertijd is Europa zo verdeeld als wat."
Amerikaans
"Dit is wat Amerikanen doen", plaatst De Wijk de meeting in Saoedi-Arabië in historisch perspectief. "Amerikanen hebben een traditie op dat gebied. Dat is in Afghanistan ook gebeurd. Daar is ook zonder dat er bondgenoten bij betrokken zijn geweest gesproken met de Taliban destijds. En Joe Biden heeft besloten om zonder overleg met de bondgenoten alle troepen terug te trekken."
“Oekraïne zal gebied moeten inleveren. Dat mag ik zeggen, maar dat mag een minister natuurlijk helemaal nooit zeggen.”
Een belangrijk punt is wat Oekraïne op moet geven, stelt De Wijk. "Wat de minister van Defensie van de Verenigde Staten, Pete Hegseth, heeft gezegd, klopt op zich wel. Ze zullen gebied moeten inleveren. Dat mag ik zeggen, maar dat mag een minister natuurlijk helemaal nooit zeggen. Daarmee heeft hij alles weggegeven. Dus dat gaat denk ik ook wel gebeuren. De grote vraag is alleen: hoeveel?"
Demarcatielijn
"Poetin zou graag de oblasten die hij gedeeltelijk heeft veroverd helemaal in bezit willen krijgen", voorziet De Wijk. "Dat zal waarschijnlijk niet gebeuren. Dus er komt ergens een demarcatielijn. De Krim heeft-ie al, maar bijvoorbeeld om Donetsk wordt enorm gevochten momenteel. Dat wil hij vermoedelijk ook krijgen, voordat er een staakt-het-vuren is. Het hangt er voor die demarcatielijn maar net vanaf hoe de situatie op de grond is. Dat weten we op dit ogenblik niet."
“Ik denk dat het heel belangrijk is dat zowel Oekraïne als Europa uiteindelijk wel aan die tafel komen te zitten.”
VVD-partijleider Dilan Yesilgöz wil dat er niet over Oekraïne wordt gesproken zonder Volodimir Zelenski. "Ik denk dat het heel belangrijk is dat zowel Oekraïne als Europa uiteindelijk wel aan die tafel komen te zitten", licht de fractievoorzitter toe. "Als je vanuit Nederlands perspectief kijkt, dan gaat dit ook over vrede en veiligheid op ons continent. Het heeft ook direct impact op de veiligheid van Nederlanders. Ik vind het heel belangrijk dat Nederland leiderschap toont en pakt."