CIDI ziet Jodenhaat explosief toenemen: ‘Een dieptepunt’

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) registreerde vorig jaar bijna 2,5 keer meer incidenten van Jodenhaat in Nederland dan het jaar ervoor. Vooral na de terreuraanval van Hamas op 7 oktober, waarna de oorlog in Gaza uitbrak, nam het aantal "explosief" toe.

CIDI-directeur Naomi Mestrum spreekt over een dieptepunt. ''Dit hebben we in de afgelopen veertig jaar niet gezien'', vertelt ze in Op1 op NPO 1.

Het ging in 2023 om 379 incidenten, waar het er een jaar eerder 155 waren. De Monitor Antisemitische Incidenten maakt melding van zo'n 230 incidenten in oktober (105), november (76) en december (50). Het CIDI benadrukt dat het aantal incidenten vóór oktober al bijna net zo hoog was als in heel 2022.

Ontvang jij onze nieuwsbrief al? Meld je hier nu gratis aan!

Ruim de helft van de incidenten betrof schriftelijke uitingen die Joden via bijvoorbeeld mail of post kregen. Ook via WhatsApp kregen Joden meer haat binnen, zoals teksten als "val dood kankerjood", "ze zijn jullie vergeten te vergassen" of complottheorieën. 18 procent ging over gevallen waarbij er een directe confrontatie was tussen slachtoffer en dader. En 9 procent over vandalisme, bijvoorbeeld Joodse gebouwen die zijn beklad. De rest vond plaats in de directe omgeving van Joden of in het maatschappelijk domein, zoals in sport, politiek of media.

Scholen

Vooral op scholen nam het antisemitisme schrikbarend toe, schrijft het CIDI. Het aantal incidenten, waaronder beledigingen, bedreigingen en geweld door medeleerlingen, steeg van 8 in 2022 naar 40 vorig jaar. Mestrum vertelt: ''Bezorgde ouders bellen ons op. Hoe hun kinderen op school worden bejegend... Vaak gaat het om het enige Joodse kind in een klas dat te maken krijgt met vreselijke verwensingen, soms ook geweld. Er is zelfs gedreigd met een mes''.

De tekst gaat verder onder de X.

Overigens telt het CIDI alle openbare uitingen van Jodenhaat op bijvoorbeeld sociale media niet mee in de monitor, want dat is "té omvangrijk om bij te houden". Privéberichten zijn wel meegenomen.

In totaal kreeg het CIDI vorig jaar ongeveer 1550 meldingen binnen. Daarvan haalde ongeveer een kwart de monitor omdat de rest "niet of slechts deels voldeed aan de definitie van antisemitisme, alleen Israël-kritiek behelsde, of omdat niet onomstotelijk kon worden vastgesteld dat aan het incident een antisemitisch motief ten grondslag lag".

CIDI pleit voor meer aandacht voor antisemitisme in het onderwijs, een betere registratie van haatmisdrijven en dat socialemediabedrijven gedwongen worden daadwerkelijk op te treden tegen antisemitisme. Ook wil de organisatie een zerotolerancebeleid bij strafrechtelijke vervolging.

Strafbaar

Demissionair minister van Justitie en Veiligheid Dilan Yeşilgöz reageert in Op1: ''De Joodse gemeenschap in Nederland is piepklein. Het zijn niet eens 50.000 mensen. Als je de verhalen hoort weet je dat dit geen incidenten meer zijn. Mensen vragen zich af: als ik een keppeltje opdoe, loop ik dan weer het risico uitgescholden te worden? Dit doen pijn''.

Yeşilgöz zegt opnieuw in gesprek te gaan met politie en justitie. ''Antisemitisme is strafbaar. Als je een geweldsmisdrijf pleegt met een dergelijk motief heeft het OM in de eisen staan dat ze een honderd procent zwaardere straf eisen'', zegt ze. Dit is echter het sluitstuk, meent de minister. ''We moeten als samenleving opstaan.''