Verdachte aanslag Brussel doodgeschoten in Schaarbeek: ‘Koranverbrandingen Zweden mogelijk motief’

In een café in Schaarbeek, een gemeente in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, is dinsdagochtend na de moordaanslag op twee Zweden de 45-jarige dader Abdeslam L. neergeschoten. Dat meldt de Belgische minister Annelies Verlinden van Binnenlandse Zaken. De verdachte van de aanslag is inmiddels overleden, aldus het federaal parket. Hij werd nog gereanimeerd en in kritieke toestand overgebracht naar het ziekenhuis.

Bij de neergeschoten man werd het wapen gevonden dat maandagavond bij de aanslag gebruikt zou zijn. De Tunesiër Abdeslam L. opende het vuur op Zweedse voetbalsupporters die aanwezig zouden zijn bij de EK-kwalificatiewedstrijd tussen België en Zweden in het Koning Boudewijnstadion in Brussel. Twee Zweden zijn doodgeschoten en een andere Zweed raakte zwaargewond. De aanslag vond even na 19.00 uur plaats vlakbij het Place Sainctelette in de binnenstad.

De aanwezige fans in het stadion werden verzocht om in het stadion te blijven en op hun plaats te blijven zitten. Rond 23.45 uur mochten de supporters uiteindelijk naar buiten. Ze kregen instructies mee om direct naar huis te gaan.

Beelden sociale media

"Toen maandagavond de eerste berichten binnenkwamen, is direct gekeken naar wat hij op sociale media heeft achtergelaten. Er doken al snel video's op van de schietpartij zelf en de dader na de aanslag. Het was al direct duidelijk dat het geen aanslag was op willekeurige voorbijgangers", zegt Telegraaf-verslaggever Silvan Schoonhoven in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Op sociale media circuleren beelden waarin de dader de aanslag opeist. De man vertelt al lopend in de camera hoe hij drie Zweden heeft doodgeschoten en dat hij is geïnspireerd door Islamitische Staat. Ook gaan beelden op sociale media rond die de aanslag laten zien. De man, gekleed in een felle oranje jas met een witte helm, gooit zijn scooter neer en loopt met een groot wapen al schietend een gebouw binnen.

Een geschokte ooggetuige hoorde twee á drie schoten en zag een vijftiental mensen bij elkaar staan voor een raam. "Ik sprint 50 meter en toen zag ik het lijk van een man van 40 á 50 op de grond liggen. Woorden schieten tekort om dit te verwoorden."

Koranverbrandingen een motief?

De Zweedse nationaliteit van de slachtoffers is een mogelijk motief, zegt Schoonhoven. "Dan ga je toch kijken naar de koranverbrandingen in Zweden. Het is uit de losse pols filosoferen, maar ik denk dat de politie wel kijkt of het motief in die richting te vinden is."

Tekst gaat verder onder de X.

Gemiste signalen

De verdachte verbleef illegaal in België, zegt Alexander Bakker, verslaggever van De Telegraaf in Brussel. "Schaarbeek is een probleemwijk en dat is de vaste verblijfplaats van de man. De vraag die in België leeft is hoe dit heeft kunnen gebeuren, maar dat zal allemaal uitgebreid onderzocht worden."

Tijdens de persconferentie is bekendgemaakt dat een buitenlandse politiedienst al in 2016 informatie heeft verstrekt over de toen schijnbaar geradicaliseerde man. "Deze informatie is onderzocht en er is verder niet tot actie overgegaan." In 2019 heeft hij asiel aangevraagd in België, dat is afgewezen. "Zoals dat vaker gaat is er geen plek in de opvang en verdwijnen dit soort mensen van de radar. Zodoende is het redelijk eenvoudig om illegaal in Brussel te verblijven."

Deze aflevering van Goedemorgen Nederland terugkijken? Klik hier en kijk 'm terug op NPO Start.

Sluimerende dreiging

"Omdat de verdachte vaker in beeld is geweest ga je altijd terugkijken waarom hij toen niet harder is aangepakt. Maar dat is altijd met de kennis van nu", zegt Schoonhoven. "Om iemand vast te kunnen zetten moet je voldoende grondslag hebben. Het is maar de vraag of dat in dit geval in voldoende mate aanwezig was. Het is natuurlijk wel een probleem dat als iemand het land moet verlaten en dat niet doet, diegene in de illegaliteit en onder de radar kan leven." Schoonhoven noemt het sluimerende dreigingen.

Het terreurdreigingsniveau in Brussel is verhoogd naar vier, het hoogste dreigingsniveau. Het is voor het eerst sinds de aanslagen op het vliegveld Zaventem in 2016 dat het dreigingsniveau in de hoofdstad zo hoog is. De veiligheidsmaatregelen blijven dinsdag nog van kracht.