Premier Mark Rutte overleeft motie van wantrouwen: ‘Coalitie is er nog niet aan toe’

Premier Mark Rutte heeft gisteren een motie van wantrouwen overleefd in het debat over de gaswinning in Groningen. Rutte is het vertrouwen van bijna alle oppositiepartijen kwijt, maar geniet vooralsnog wel de steun van de coalitie. Daarmee is de motie van wantrouwen afgewezen en kan de premier blijven zitten.

Tijdens het debat nam GroenLinks-leider Jesse Klaver het woord en zei het volgende. "De zelfreflectie die wij vandaag hebben gezien schoot tekort. Daarmee denk ik niet dat deze minister-president in staat is om het vertrouwen te herstellen, dan wel op goede wijze leiding te geven aan de hersteloperatie en alles wat er moet gebeuren in Groningen."

Motie van wantrouwen

Vervolgens diende Klaver namens zijn partij officieel een motie van wantrouwen in. Gesteund door de partijen PvdA, Volt, PVV, JA21, BBB, SP, PvdD en door onafhankelijke Kamerleden Pieter Omtzigt en Wybren van Haga. De coalitiepartijen schaarden zich echter achter de VVD'er, waardoor de motie van wantrouwen geen meerderheid vond in de Tweede Kamer.

Politiek commentator bij De Telegraaf Wouter de Winther volgde het debat op de voet en vertelt in de studio van Goedemorgen Nederland wat hem opviel. "De behoefte van veel Kamerleden om Rutte weg te krijgen en om iemand de persoonlijke verantwoordelijkheid te laten nemen voor hetgeen, dat is misgegaan", begint hij.

'Coalitie is daar niet aan toe'

Volgens De Winther is het niet onlogisch dat de oppositie zo reageert op dit soort stevige rapporten. Het wil echter niet zeggen dat als er een motie van wantrouwen wordt ingediend tegen de premier, ook het hele kabinet moet opstappen. "Daar is de coalitie op dit moment niet aan toe. Dus je weet van te voren dat het bijna een no go is."

De Winther zegt dat het logischer zou zijn geweest om de portefeuilleverantwoordelijke weg te sturen. Dat is staatssecretaris Hans Vijlbrief (Mijnbouw). Maar juist hij krijgt vanuit Groningen goede recensies. "Hij draagt het verleden niet met zich mee en verhoudt zich op een goede manier tot de Groningers, dat zij het idee hebben dat er serieus werk wordt gemaakt van hun zorgen en alles wat er in hun verleden niet goed is gegaan."

Dat er een motie van wantrouwen is ingediend door veel oppositiepartijen in de Tweede Kamer wil overigens niet zeggen dat er ook een wantrouwen is in andere politieke zaken of bijvoorbeeld in de Eerste Kamer. "Het Haagse gebruik is dat als er een motie van wantrouwen is afgewezen, het vertrouwen overeind blijft en er doorgeregeerd kan worden", legt De Winther uit. Daarin maken alle partijen wel hun eigen afweging.

Groningers

Het debat had eigenlijk over Groningen moeten gaan, maar ging dus uiteindelijk meer over het willen wegstemmen van premier Mark Rutte. Zijn de Groningers dan helemaal met niks naar huis gegaan? Nee, zegt De Winther. "Hij heeft beterschap beloofd en dat alles sneller beter moet en kan."

Zo heeft Vijlbrief de grens met betrekking tot de schadeloosstelling, en of daar procedures voor nodig zijn, opgehoogd. Dat is ook waar de Groningers om vroegen. De Winther vermeldt erbij dat het kabinet geen beloftes maakt voor in de toekomst. Dat is in het verleden wel vaak gebeurd, wat uiteindelijk vaak uitliep op teleurstelling. "Als je nu vanuit Den Haag een belofte doet, moet je het echt kunnen waarmaken. Daarom moet je nu meer waarde hechten aan hetgeen wat hen beloofd wordt van wat een paar jaar geleden is gebeurd."