main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Het Misdaadbureau - 2 juni 2023 — 21:52

Hoe belanden vrouwen in het criminele circuit? ‘Zijn vaak eerst slachtoffer van seksueel misbruik’

Er lopen wel degelijk vrouwen rond in het criminele circuit, al zijn het er een stuk minder dan mannen. De manier waarop zij veroordeeld en verhoord worden is anders. Net zoals hun weg naar het criminele pad. “Een deel is eerst slachtoffer geweest van seksueel misbruik en krijgt daardoor psychische klachten. Die route zie je bij jongens niet”, zegt criminoloog Anne-Marie Slotboom tegen Het Misdaadbureau op NPO Radio 1.

Uit onderzoek dat Slotboom deed naar meisjes tussen de 12 en 27 jaar in het criminele circuit, blijkt dat er weinig verschil zit tussen jongens en meisjes als je hen vraagt wat zij qua criminaliteit al eens hebben gedaan.

De verschillen ontstaan pas op het moment dat zij in beeld komen bij de politie. “Het kan zijn dat meisjes lichtere dingen doen waardoor de politie zich niet druk maakt om ze op te pakken en andere prioriteiten heeft”, verklaart Slotboom. Het kan ook zijn dat de politie de meisjes over het hoofd zien. “De aandacht gaat vaker uit naar de jongens, omdat ze weten dat zij vaak de verdachten zijn en niet zo zeer de meisjes.” De politie rent dus vaker achter jongens aan dan achter meisjes. “Dat is logisch, want de kans is groter dat je dan de hoofddader te pakken hebt. Meisjes blijven vaker uit beeld.”

Hoe de meisjes in de criminaliteit belanden is deels hetzelfde als de jongens, stelt de criminoloog. “Zij hebben verkeerde vrienden, stoppen met school, hebben niks afgemaakt en hebben vaak een kort lontje.” Die regels gelden echter niet voor alle vrouwen. Een deel komt op een heel andere manier in de criminaliteit terecht. “Dat zijn de meisjes die eerst slachtoffer zijn geweest van seksueel misbruik en daardoor psychische klachten krijgen. Zij doen eerst zichzelf iets aan, lopen weg en komen verkeerde jongens en mannen tegen. Zij gaan met die verkeerde mannen op pad en rollen zo de criminaliteit in. Dat is een hele andere route die je bij jongens niet ziet.”

‘Een blinde vlek’

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat mannen in 2022 130.000 keer verdachte waren van een strafbaar feit, tegenover 26.000 keer onder vrouwen. Mannen worden het vaakst verdacht van rijden onder invloed. Vrouwen worden het vaakst verdacht van diefstal, verduistering, inbraak en winkeldiefstal.

Tekst gaat verder onder tweet

Er zijn dus wel degelijk vrouwen die zich vergrijpen aan een misdaad, maar worden zij ook hetzelfde veroordeeld? “Wij vinden vinden dat vrouwen gemiddeld lagere straffen krijgen”, zegt forensisch psycholoog Vivienne de Vogel, die onderzoek hiernaar heeft gedaan. “Vrouwen worden ook vaker ontslagen van rechtsvervolging en sterk verminderd ontoerekeningsvatbaar verklaard. Voor dezelfde type delicten.”

Hoe komt dat eigenlijk? “Vrouwen zijn vaak wat opener over hun psychische problemen of vertellen makkelijker over trauma’s. Dat komt dan duidelijker in beeld.” Wat betreft mannen is dat “een blinde vlek” volgens De Vogel. “Er wordt bij hen minder naar gevraagd of niet op gelet.”

Verschillen tussen mannen en vrouwen in criminaliteit

Rechters oordelen in (zware) misdaden ook vaak anders als het bijvoorbeeld om een man-vrouw-combinatie gaat. Zoals wanneer een man en vrouw over straat lopen, de man een pistool uit zijn jaszak trekt en iemand doodschiet. Is de vrouw dan medeplichtig aan de moord? Het vonnis zal waarschijnlijk anders zijn dan wanneer de rollen zijn omgedraaid of wanneer het om twee mannen gaat. “Rechters zijn geneigd te zeggen dat vrouwen niet thuishoren in dat circuit en dat het ruzies zijn tussen mannen. Zij staat daar ver vanaf en is geen volwaardige medepleger”, zegt advocaat Ayse Çimen.

Tekst gaat verder onder tweet

En wat zijn de verschillen als vrouwen al in detentie zitten? “Zij zijn wat gevoeliger, minder gehard of minder bezig geweest met een pakkans”, gaat Çimen verder. “Mijn ervaring is dat vrouwen in detentie iets meer zorg nodig hebben en meer steun zoeken bij hun advocaat dan de gemiddelde mannelijke verdachte. Bij hen gaat het vaak over hoe hun zaak ervoor staat, wat zij kunnen verwachten en hoe de procedure verloopt.”

Er zijn ook verschillen te merken in de manier hoe vrouwen en mannen worden ondervraagd. “Een man is eerder bereid de strijd aan te gaan”, zegt Peter van Leusden, die verhoren deed in zijn tijd bij de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD). “Dat heb je minder met vrouwen, daar heb je misschien onbewust iets meer empathie voor. Ze gooien een hoop emotie in de strijd en misschien smelt ik als man dan iets te vroeg.”

Heeft u een vraag over misdaad? De onderzoeksredactie van Het Misdaadbureau beantwoordde eerder al vragen als ‘Hoe vaak wordt er gestolen bij de zelfscankassa?’, ‘Waarom worden vrouwen verliefd op mannen in de gevangenis?’ en ‘Heeft het zin om aangifte te doen van fietsendiefstal?’ Heeft u ook een vraag, stuur die dan het liefst als audio-bericht naar Het Misdaadbureau via 06 57 83 28 94. Wie weet wordt jouw vraag behandeld in de volgende uitzending!

Luister iedere vrijdagavond tussen 19.00 en 20.00 naar Het Misdaadbureau op NPO Radio 1. Of luister het WNL-programma terug als podcast, via je favoriete podcast-app. 

Lees ook: 

VVD wil zwaardere opsporingsbevoegdheden voor politie om straatintimidatie tegen te gaan

Door: Vick ten Wolde

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

Het reageerakkoord is in de maak

Het is een historisch unicum: deze zomer mogen de ministers van Schoof I zelf meeschrijven aan hun paragraaf van het regeerakkoord. Een gigantische opgave voor de ministers, maar ook voor de ambtelijke top. Wie had verwacht dat technocraten een cruciale rol zouden spelen in de vorming van een rechts-populistisch kabinet?

Martijn de Greve gaat in gesprek met:

  • Joris Voorhoeve: emeritus professor, oud-minister van Defensie en voormalig partijleider van de VVD, voordat hij de overstap maakte naar D66;
  • Jacques Wallage: oud-staatssecretaris van Onderwijs en later Sociale Zaken, oud-informateur en voormalig fractievoorzitter van de PvdA;
  • Thomas van Groningen: politiek verslaggever van Omroep WNL volgt de formatie op de voet.
Maandag 20.30 uur

Undercoveragenten doen zich voor als zakenman en chauffeur: laten de verdachten iets los over diamanten? 

Een van de verdachten krijgt twee undercoveragenten achter zich aan. De undercovers doen zich voor als zakenman en chauffeur en proberen in Colombia in contact te komen met de verdachte: trapt hij erin?

Podcastmakers Maaike Timmerman en Sandra van den Heuvel rijden ondertussen naar het hart van de diamantindustrie in Antwerpen: wat is er met de buit gebeurd?

Luister nu naar aflevering vier van De Diamantroof!

PVV-kandidaat-minister Marjolein Faber neemt afstand van term ‘omvolking’

Beoogd PVV-minister Marjolein Faber (Asiel en Migratie) neemt “volledig afstand” van het gebruik van de term ‘omvolking’ om de verandering van de bevolkingssamenstelling aan te…

Lees meer

Zeldzame gebeurtenis: twee ruimterotsen komen in buurt van aarde

Twee grote ruimterotsen vliegen komende week vlak na elkaar langs de aarde. Ze vormen totaal geen gevaar voor de mensheid, daarvoor is de afstand veel…

Lees meer

Noodoplossing nodig voor patiënten van Co-Med

Veel mensen uit de kop van Noord-Holland bellen vertwijfeld met het ziekenhuis in die regio, de Noordwest Ziekenhuisgroep, omdat de commerciële huisartsenpraktijk van Co-Med daar…

Lees meer

Strandtenten voorzien een drukke week door zomerse temperaturen

Na flink wat regen, bewolking en herfstachtige temperaturen zijn de zomerse weersvooruitzichten van deze week meer dan welkom bij de ruim driehonderd strandpaviljoens aan de…

Lees meer

OM in hoger beroep in moordzaak Peter R. de Vries

Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep tegen de uitspraken tegen alle negen verdachten in de zaak over de moord op Peter R. de Vries….

Lees meer

Experts verwachten dat huizenprijzen verder stijgen

Woningmarktkenners denken dat de huizenprijzen de komende maanden verder stijgen. De sterk stijgende lonen hebben er mede voor gezorgd dat de prijzen voor woningen een…

Lees meer

Magneetvisser haalt opnieuw AK47 uit Amsterdamse gracht

Magneetvisser John Molenaar heeft een AK47 met zijn magneet uit het water gevist op de Grasrijk in Amsterdam Osdorp. Dat gebeurde zondagochtend, vertelt hij aan…

Lees meer

DNB: Nederland minder groot handelsland dan gedacht

Nederland is een minder groot handelsland dan gedacht. Dat stelt de Nederlandsche Bank (DNB) na een grote herziening van de import- en exportcijfers. Hoewel Nederland…

Lees meer

Door toegenomen Jodenhaat terug naar jaren 30? ‘Taboe is doorbroken’, zegt voormalig CU-leider Segers

Gert-Jan Segers, oud-fractievoorzitter van de ChristenUnie (CU), maakt zich zorgen over toenemend Jodenhaat. “We zien het begin van een nieuwe golf van antisemitisme”, zegt hij…

Lees meer

Vanavond in WNL Haagse Lobby: het reageerakkoord is in de maak

Het is een historisch unicum: deze zomer mogen de ministers van Schoof I zelf meeschrijven aan hun paragraaf van het regeerakkoord. Een gigantische opgave voor…

Lees meer

Advocaat kroongetuige Marengo legt opnieuw verdediging neer

Advocaat Peter Schouten heeft kort na zijn aantreden opnieuw de verdediging van Marengo-kroongetuige Nabil B. neergelegd. Dat zei hij maandag tijdens een zitting van het…

Lees meer