‘Rutte maakt vandaag excuses aan Groningers’ bovenop flink pakket aan maatregelen
Premier Mark Rutte zal vanmiddag het boetekleed aantrekken tijdens de presentatie van de officiële kabinetsreactie op de parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen. Dat verwacht politiek verslaggever van WNL Tessa van Viegen, die denkt dat de premier excuses zal aanbieden. "Ik denk dat hij gaat zeggen dat hij zelf ook meer had willen betekenen."
De parlementaire enquêtecommissie Gaswinning Groningen merkte Rutte eerder aan als 'de enige constante politieke factor'. Van Viegen: "Hij heeft niets kunnen betekenen voor de Groningers en rekent zichzelf dat ook aan. Hij gaat proberen om het vertrouwen dat hij de afgelopen twaalf jaar in Groningen flink is verloren, weer een beetje terug te winnen."
Van Viegen denkt dat Rutte officieel excuses zal maken, zegt ze in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Rutte heeft in 2019 al drie keer sorry gezegd in de Tweede Kamer. Ook in de media heeft hij sorry gezegd, maar nooit in Groningen tegen de Groningers zelf. Het zou mij niet verbazen als hij dat vanmiddag wel doet."
Vijftig maatregelen
Het kabinet zal in Groningen een pakket van vijftig maatregelen presenteren om de provincie er weer bovenop te helpen, schrijft staatssecretaris Hans Vijlbrief (Mijnbouw) dinsdagochtend in een ingezonden brief in Dagblad van het Noorden. Daarin heeft de bewindsman de Groningers opnieuw gelijk gegeven met betrekking tot de aardbevingen als gevolg van de gaswinning.
Vijlbrief erkent in de brief ruiterlijk dat er fouten zijn gemaakt, zegt Van Viegen. "Hij zegt ook dat het de laatste kans is voor het kabinet om het goed te doen. Daarmee geeft hij erkenning aan de Groningers die altijd hebben gezegd: dit moet stoppen, het gaat fout. De politiek luisterde niet en dit is het eerste signaal dat ze dat nu wel willen gaan doen."
De maatregelen die het kabinet neemt moeten Groningen "een generatie lang" helpen, zegt Van Viegen. "Ze willen niet een eenmalige gelddonatie doen. Ze willen er echt voor zorgen dat de regio de komende jaren weer perspectief krijgt."
Eén van de maatregelen die genomen wordt, is dat het voor Groningers makkelijker wordt om schade aan hun woning te verhalen. Van Viegen: "Op dit moment moet je nog bewijzen dat de schade het gevolg is van een aardbeving. Als het goed is gaat dat eraf en wordt het minder juridisch om die schade vergoed te krijgen. Dat moet ook de procedure versnellen. Sommigen mensen leven al vijftien jaar in een ruïne. Dat kan niet."
Ereschuld
Over het geldbedrag dat daarmee gemoeid is, de zogeheten ereschuld, is behoorlijk wat gesteggel. Groningen wil 30 miljard euro, maar het kabinet wil 20 miljard euro uitrekker voor de provincie, meldde de NOS eerder. "Het bedrag is inmiddels beklonken, maar de afgelopen dagen is er zeker over gesproken", zegt Van Viegen. Vorige week dinsdag reisde een zware kabinetsdelegatie af naar Groningen om te onderhandelen.
Of het daadwerkelijk om 20 miljard euro gaat, wordt vanmiddag duidelijk. Vijlbrief sprak eerder zijn ongenoegen uit dat er in de media over het bedrag werd gespeculeerd. "Het kabinet had het graag zelf aan de Groningers willen laten weten, nu moeten ze het weer horen via alle kanalen. Bovendien: als het bedrag nu lager uitvalt dan 20 miljard, zijn de Groningers meer teleurgesteld dan ze al zouden zijn."
Het duurt sowieso nog wel even voordat Den Haag het vertrouwen in Groningen heeft teruggewonnen, denkt Van Viegen. "Ik hoor veel Groningers zeggen: eerst zien, dan geloven. Er is al zo vaak iets toegezegd, Den Haag moet het eerst maar eens laten zien."