Han ten Broeke (HCSS): ‘Veel dieper nadenken over escaleren en de-escaleren China’

Den Haag moet "veel slimmer en dieper nadenken over wat voor stappen je kunt zetten in escaleren en de-escaleren" richting China. Dat zegt directeur politieke zaken van denktank HCSS Han ten Broeke, nadat vorige week bekend werd dat Volkskrantjournalist Marije Vlaskamp is geïntimideerd en bedreigd, mogelijk door China.

In de Volkskrant van zaterdag schetst Vlaskamp, voormalig China-correspondent, uitgebreid wat haar is overkomen. Zo werd onder meer uit haar naam half oktober een valse bommelding gedaan bij de Chinese ambassade in Den Haag. Verder werd geëist dat ze een kritisch artikel offline zou halen. Ook een Chinese dissident over wie Vlaskamp wilde schrijven, werd bedreigd en geïntimideerd.

Vlaskamp spreekt van een "ingewikkelde en bij vlagen bizarre intimidatiecampagne, waarbij ik tegen mijn wil word meegenomen op een Chinese dollemansrit. Mijn leidinggevenden bij de krant, de Nederlandse politie en ikzelf: we kijken vanaf de eerste rij toe hoe Chinezen te werk gaan als ze mensen stil willen krijgen over zaken waar de Chinese eenpartijstaat geen aandacht voor wil."

Hoofdredacteur van de Volkskrant Pieter Klok is bang dat de intimidatiepogingen effect hebben op journalisten. "Correspondenten in China hebben er al langer mee te maken dat ze continue achtervolgt worden, dat ze zich aan bepaalde codes moeten houden. Het is een sluipend proces. Het wordt ontmoedigd om kritisch te zijn", zei hij maandagavond in Op1.

Volgens Klok weet China journalisten 'heel goed te bespelen'. "Volgens mij moet je hier veel serieuzer onderzoek naar doen. Wat doen ze precies? Hoe proberen ze te beïnvloeden? Dan kan je een goed antwoord bedenken. Dat is er nu niet."

Tekst gaat verder onder tweet.

'Zijn naïef'

"We doen hier bij HCSS studie naar en vinden al heel lang dat we hier een beetje naïef in zijn", reageert Ten Broeke in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Je kunt dit helaas bijna niet voorkomen. Dit is de wijze waarop dit soort autocratieën, en zeker China, zich opstellen."

"Een land als Litouwen maakt dat al een paar jaar mee. Ze zijn echt heel bewust uitgezonderd door de Chinezen", gaat Ten Broeke verder. Beijing "is het ergens niet mee eens en pakken dan een land dat ze makkelijk kunnen treffen".

Dat zou ook Nederland kunnen zijn, waarschuwt de geopolitiekdeskundige. "Nederland is belangrijker, maar ook weer niet zo belangrijk dat China ons niet kan treffen. Nu zie je die lange arm van China zich ook richten op journalisten die al terug zijn in Nederland."

Het ministerie van Buitenlandse Zaken wil opheldering van China over de intimidatie en bedreiging van Vlaskamp en heeft de Chinese ambassadeur om opheldering gevraagd. "Maar daarmee voorkom je niet dat ook een volgende journalist wordt gevolgd", zegt Ten Broeke, die Den Haag oproept goed na te denken over mogelijk te nemen stappen in dit soort situaties. "De correspondenten die nu in China zitten hebben al een hele moeilijke tijd gehad met corona en zullen zich wel twee keer bedenken voor ze een kritisch artikel schrijven."