Hoogleraar krijgswetenschappen: Den Haag moet snel besluit nemen over F16’s voor Oekraïne

Hoogleraar krijgswetenschappen Frans Osinga benadrukt dat Den Haag op korte termijn een besluit moet nemen over het wel of niet leveren van F16's aan Oekraïne. "We gaan uit van een langdurige oorlog. Het is wel degelijk van belang om de komende periode een beslissing te nemen", zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Deskundigen waarschuwen dat het zes tot negen maanden duurt om Oekraïense piloten en technici op te leiden. Het is daarom niet haalbaar voor Oekraïne om de F16's in te zetten bij een lenteoffensief, dat Osinga verwacht in april of mei. "Maar het feit dat Rusland geen luchtoverwicht heeft weten te creëren, heeft grote impact gehad op het verloop van de strijd. Oekraïne heeft voortdurend de vrijheid gehad om zijn grondtroepen over de grond te manoeuvreren."

Met het oog op langdurige oorlog moeten de bondgenoten van Oekraïne Kiev in staat stellen het luchtruim naar de hand te zetten, vindt Osinga. Hij wil dat Den Haag haast maakt met de besluitvorming. "Als je nu in coalitieverband de beslissing niet neemt of wij F16's gaan leveren, dan heeft Oekraïne ze op korte termijn nog steeds niet."

Zonder de juiste luchtsteun is het bijna niet mogelijk om een oorlog te winnen, benadrukt de hoogleraar. "Het Westen was de afgelopen dertig jaar voortdurend afhankelijk van het luchtoverwicht om allerlei operaties uit te voeren."

F16 of MiG?

Oekraïne vraagt de laatste weken steeds nadrukkelijker om de levering van F16's, nu Westerse bondgenoten waaronder Nederland over stappen op de F35. Zelf vliegt Oekraïne in vaak verouderde Russische MiG-straaljagers. Osinga: "Oekraïne kan op dit moment nauwelijks gebruik maken van de luchtstrijdkrachten. Rusland vliegt nu boven het eigen luchtruim en heeft het vermogen om op grote afstand Oekraïense vliegtuigen naar beneden te halen."

Er wordt ook gesproken over het leveren van MiG-jagers door Polen en Roemenië. Die kunnen gelijk worden ingezet, omdat Oekraïense vliegers dan geen extra opleiding nodig hebben. Maar de F16 is beter dan de MiG, zegt Osinga. "De F16 heeft een betere radar en betere raketsystemen." MiG's uit Polen en Roemenië kunnen volgens hem wel gebruikt worden om de voorraad van Oekraïne te vergroten.

Washington

Politiek commentator Wouter de Winther van De Telegraaf verwacht niet dat het kabinet snel een knoop doorhakt over de F16. "Mijn indruk is dat we ons geen illusie hoeven te maken dat het Nederland is dat maar even besluit of we iets wel of niet gaan doen. De besluiten worden in Washington genomen."

Hij gaat verder: "Amerika is terughoudend met het leveren van dit soort vliegtuigen. Maar op het moment dat Amerika besluit het wel te doen, zal Nederland ook snel over de brug komen." Wel denkt hij dat Den Haag vreest voor een "escalerende stap. Je moet voorkomen dat je de indruk wekt dat de NAVO in oorlog is met Rusland".

De Winther durft overigens niets meer met zekerheid te voorspellen. "Het begon met schermvesten en helmen, toen gingen we opeens tanks kopen. Dus ik sluit niks uit, maar het hangt heel erg af van wat de Verenigde Staten willen."