Oekraïners hopen dat bezoek Zelenski aan EU-top meer wapens oplevert: ‘Strijd gaat niet zo goed’

Bijna een jaar na de oorlog brengt Volodomir Zelenski vandaag voor het eerst een bezoek aan zijn Europese bondgenoten, op een speciale top in Brussel. Oekraïners zijn vooral benieuwd of de president het voor elkaar krijgt om betere militaire middelen los te krijgen. "Want die strijd gaat helemaal niet zo goed op dit moment", zegt oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen in Goedemorgen Nederland. "Als er al wat vorderingen gemaakt worden aan het front, zijn het op dit moment de Russen die steeds een beetje opschieten."

De top van de 27 EU-regeringsleiders en staatshoofden over migratie donderdag, mede op verzoek van premier Mark Rutte, wordt beheerst door opwinding over de komst van Zelenski. Hij heeft de EU-leiders het afgelopen jaar op hun toppen steeds per videoverbinding vanuit Kiev toegesproken, en menigeen is ook naar Kiev gereisd. Nu komt hij alle 27 de hand schudden en heeft hij naar verluidt ook verscheidene gesprekken onder vier ogen, onder meer met de Italiaanse premier Giorgia Meloni, die hij alleen van de telefoon kent.

'Oekraïne wil ook graag straaljagers ontvangen'

De Oekraïners volgen het bezoek van hun president op de voet, zegt Melissen vanuit Kiev. "Vooral de wensen die Zelenski heeft spelen hier natuurlijk heel erg, en dat er mogelijk EU-lidmaatschap in het verschiet ligt." Maar de wens voor zwaardere wapens is het groot, zegt hij. Want er mogen dan wel tanks toegezegd zijn vanuit verschillende landen: Oekraïne heeft meer nodig om de strijd te winnen, zo benadrukte Zelenski al eerder. "Zo moeten piloten nog opgeleid worden en wil Oekraïne ook graag straaljagers ontvangen."

Melissen geeft aan dat veel Oekraïners bang zijn dat veel van deze militaire middelen te laat gaan komen. Ze zien de Russische troepen op dit moment in grote getalen naderen, "als een soort zombies", zegt hij. "En dat blijft maar komen. Want de Oekraïners zijn met minder troepen."

Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Frankrijk

Zelenski sprak woensdag met de premier van het Verenigd Koninkrijk, Rishi Sunak. De Britse regering overweegt "op lange termijn" gevechtsvliegtuigen naar Oekraïne te sturen. Het ministerie van Defensie in Londen onderzoekt welke toestellen dat zouden kunnen zijn. Dat werd bekend na het bezoek van de Oekraïense president.

Later op de dag reisde Zelenski door naar Parijs, waar hij de Franse premier Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Olaf Scholz ontmoette. President Macron zei dat Rusland in geen geval de oorlog mag winnen en dat Frankrijk en Duitsland Oekraïne zolang als nodig steunen, een boodschap die Scholz bevestigde. Tijdens een nachtelijk diner bespraken de drie regeringsleiders "operationele details", zei Macron.

Zelenski spreekt zitting toe

Zelenski spreekt vandaag een speciale zitting van het Europees Parlement toe. Die staat voor 10.00 tot 11.00 uur gepland. De top begint eveneens om 10.00 uur. Vanwege zijn veiligheid is niets over Zelenski’s agenda bekendgemaakt en wordt ook het programma van de top flexibel gehouden.

Steun aan Oekraïne stond al als eerste punt op de agenda, maar de hoofdmoot van de EU-top moet overleg over emigratie worden. De stroom migranten is na de pandemie weer toegenomen. Er moet meer worden ingezet op het tegenhouden van illegale migranten, daar lijken de 27 landen het over eens. Bijvoorbeeld door betere bewaking en de bouw van hekken aan de buitengrenzen, wat ineens geen taboe meer is. Nederland wil ook een beter overzicht hebben van de verplaatsingen van asielzoekers, ook binnen de EU, en van wie wel en niet zijn geregistreerd.

De top gaat verder ook over economie en concurrentievermogen.