main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 24 januari 2023 — 12:11

Wel of geen Leopard-tanks voor Oekraïne? De tijd dringt, waarschuwt defensie-expert

Secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg heeft in Berlijn opnieuw aangedrongen op Duitse toestemming voor het leveren van Leopard-tanks aan Oekraïne. Dat denkt defensie-expert van denktank HCSS Peter Wijninga. Stoltenberg ontmoette vandaag de nieuwe Duitse minister van Defensie, Boris Pistorius.

Het is nog altijd niet helemaal zeker of Duitsland toestemming gaat geven voor de levering van Leopard-tanks door de bondgenoten van Oekraïne. Polen en Finland hebben al gezegd Kiev met die tank te willen ondersteunen, maar vanwege Europese wetgeving moet producent Berlijn eerst groen licht geven.

Pistorius zei vrijdag, na een bijeenkomst van Oekraïense bondgenoten op de Amerikaanse vliegbasis Ramstein in Duitsland, dat Berlijn er geen moeite mee heeft dat andere landen die de Leopard hebben, Oekraïense militairen gaan opleiden. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock zei twee dagen later dat Duitsland niet in de weg wil staan voor levering van de krachtige aanvalswapens als daar verzoeken voor komen.

Inmiddels heeft Polen Berlijn officieel verzocht de in Duitsland gefabriceerde tanks te mogen leveren aan Oekraïne, maar een antwoord werd nog niet gegeven.

Het onderwerp stond daarom vandaag opnieuw bovenaan op de agenda tijdens de ontmoeting van Stoltenberg en Pistorius, zegt Wijninga in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Op een persconferentie na de ontmoeting zei Pistorius dat Duitsland Oekraïne wil helpen om de oorlog tegen Rusland te winnen, maar dat een besluit over de tank nog moet worden genomen. Volgens Wijninga is het, ondanks de woorden van Pistorius en Baerbock “nog altijd moeilijk te zeggen welke kant het opgaat in Duitsland”.

Hij waarschuwt dat een Russisch offensief op handen is en dat de tijd begint te dringen.

Duitsland niet oorlogszuchtig

De terughoudendheid van Duitsland kan niet los worden gezien van het Duitse oorlogsverleden, zegt Wijninga. “De Duitsers hebben een pacifistische houding ontwikkeld in de decennia na de Tweede Wereldoorlog. Ze willen geen oorlogszuchtig land meer zijn. Mensen en militairen zijn zo opgevoed. Die terughoudendheid zit bijna in hun genen.”

Binnen de Duitse coalitie zijn Die Grünen vóór het geven van toestemming voor het leveren van de Leopard-tank aan Oekraïne. Bij de Sozialdemokratische Partei Deutschlands van bondskanselier Olaf Scholz is de verdeeldheid nog groot. “Ook de angst voor verdere escalatie is een onderdeel van de discussie.”

Tot nu toe voorzien Westerse landen Oekraïne van defensieve wapens. De tank is een offensief wapen. Wijninga: “Vanwege het verleden wil Duitsland niet degene zijn die hier besluit een offensief wapen te leveren, terwijl Kiev duidelijk vist naar de kans op een offensief. Duitsland vreest voor alleingang“, de angst om (hoofd)verantwoordelijk te zijn voor escalatie in het conflict.

Wanneer Berlijn de seinen op groen zet is Duitsland daar “indirect verantwoordelijk voor”, zegt de defensie-expert. Daar komt bij dat als Duitsland toestemming geeft aan andere landen om de Leopard-tank te leveren, Duitse fabrieken ook moeten bijdragen aan de logistieke ondersteuning en het onderhouden van de leveringen, zegt hij.

‘Impliciet toestemming’

Wel gaf Baerbock met haar woorden zondag “impliciet toestemming” aan Polen om tanks aan Oekraïne te leveren, zegt Wijninga. “Het grappige is dat Polen op dat moment nog geen formeel verzoek had gedaan om die tanks te mogen leveren. Maar er moet een officieel antwoord komen, anders gebeurt het niet.”

Dat er zo wordt gekeken naar de Leopard (2)-tanks, komt doordat nu eenmaal veel lidstaten van de Europese Unie die tank in het verleden van Duitsland hebben gekocht en daarom geen andere tank hebben om te leveren. Volgens Wijninga is de Leopard ook één van de beste tanks die in Europa wordt gemaakt.

“Andere tanks zijn wel vergelijkbaar, zoals de Britse Challenger. Maar in Europa heeft men vooral Leopards, in totaal zijn er zo’n 2300 verkocht.” Maar het leveren van tanks ligt ook in andere Westerse landen gevoelig. “Het is een soort barrière. Als je dit doet is Oekraïne in staat Rusland flink aan te pakken.” De vrees is dat Moskou dat ziet als een onaanvaardbare stap van het Westen.

Russisch offensief

Maar de tijd dringt. Volgens Wijninga zijn er “veel signalen” dat Rusland bezig is met het treffen van voorbereidingen op een nieuw offensief, die in het voorjaar zou moeten plaatsvinden. Eerder zei hij dat Rusland mogelijk tot wel 700.000 nieuwe manschappen wil inzetten.

“Er is veel beweging en Poetin heeft decreten ondertekend die duiden op het hervatten van de mobilisatie van reservisten. De Russische minister van Defensie, Sergej Sjojgoe, heeft in een speech aangegeven dat hij meer divisies nodig heeft. Ook de herschikking van de Russische militaire top, anderhalve week geleden, duidt op een nieuw offensief.”

Hij gaat verder: “Men richt zich duidelijk op een soort beslissing in 2023. De lente en de zomer zijn daar het beste tijdstip voor. Oekraïne heeft nu het initiatief redelijk in handen. Als ze dat niet uit handen willen geven, moeten ze dat Russische initiatief voor zijn. Daar komt de urgentie wat betreft de Leopard vandaan.”

Kan Oekraïne zonder Leopard?

Als Duitsland toestemming geeft, gaan er samen met de 18 tanks die Groot-Brittannië heeft toegezegd zo’n 80 Westerse tanks naar Oekraïne, beduidend minder dan de 300 waar de Oekraïense president Volodimir Zelenski om vroeg. Wijninga: “Ze moeten ze zorgvuldig en gepland inzetten, in combinatie met infanterie en de moderne Westerse artillerie.”

Of Oekraïne kan zónder Westerse tanks, is volgens deskundige van HCSS moeilijk te zeggen. “Ze hebben natuurlijk al honderden tanks. Maar dat zijn voor een belangrijk deel oude Russische tanks. Deel gemoderniseerd, deels ook niet. In ieder geval wordt het steeds meer een allegaartje. En alles moet ook worden onderhouden en voorzien van brandstof.”

“Maar als Oekraïne echt een beslissing wil afdwingen, hebben ze die Westerse tanks echt nodig”, besluit Wijninga.

Lees ook: 

Defensie-expert: Rusland trommelt 700.000 nieuwe troepen op, groot offensief lijkt aanstaande

Door: Peter Visser

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

Podcast: Het Misdaadbureau

Als je een nieuw paspoort aanvraagt en ophaalt bij de gemeente, sta je er niet zo snel bij stil: de ambtenaar die jou helpt zit op een cruciale plek waar onderwereldfiguren maar wat graag gebruik van maken. Hoe voorkom je dat corrupte ambtenaren paspoorten leveren aan nietsontziende criminelen?

Presentator Maaike Timmerman gaat in gesprek met Landelijk Officier van Justitie Corruptiezaken Vincent van Thiel en anti-corruptie-expert Peter van Leusden. Onderzoeksjournalist Sandra van den Heuvel duikt in de cijfers en achtergronden.

Luister de podcast nu via je favoriete app!

Elke dinsdag verschijnt de podcast, elke vrijdag is het programma live te horen vanaf 19.00

WNL Haagse Lobby Podcast

Rusland maakt zich volgens bronnen uit het Kremlin op voor een nieuw offensief in februari. De tanks die de Verenigde Staten, Duitsland en andere Europese landen toesturen, kunnen op korte termijn heel hard nodig zijn.

Nu mogelijk ook Nederland tanks naar Oekraïne stuurt, is zelfs het sturen van F-16’s geen taboe meer. Wordt dit het volgende onderwerp van discussie? Hoe ver gaat de steun voor wapens aan Oekraïne? Te gast hierover zijn onder meer:

  • Oud-commandant der Landstrijdkrachten Mart de Kruif
  • Europarlementariër voor de VVD Bart Groothuis
  • Voorzitter Nederlandse Officieren Vereniging Niels van Woensel

Luister de podcast via je favoriete podcast-app.

OM eist bijna 2 jaar celstraf tegen Haagse oud-wethouder De Mos

De Haagse oud-wethouder Richard de Mos zou 22 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf moeten krijgen. Ook zou hij een verbod van vier jaar moeten krijgen om in…

Lees meer

Kamerleden geschrokken door vondst gekkekoeienziekte in Nederland

Verscheidene Kamerleden zijn geschrokken door de vondst van gekkekoeienziekte in Nederland. Landbouwminister Piet Adema meldde woensdag dat bij een dode koe op een boerderij in…

Lees meer

Raad van State: hondenfokkerij in Eersel moet stoppen

Een hondenfokkerij in Eersel (Brabant) moet binnen zes weken stoppen. Van de Raad van State mag de gemeente een dwangsom opleggen als de fokker dat…

Lees meer

Advocaat: meer verlofincidenten dreigen door tekort aan tbs-personeel

Als er niet snel wat wordt gedaan aan het personeelstekort in tbs-klinieken, wordt de kans op incidenten met tbs’ers die op verlof zijn groter. Daarvoor…

Lees meer

Dilan Yeşilgöz: schrijnende gevallen watersnood Limburg opnieuw bekijken

Minister Dilan Yeşilgöz (Justitie en Veiligheid) wil samen met Limburgse gemeenten kijken wat zij kunnen doen tegen “schrijnende situaties” die zijn ontstaan door de overstromingen…

Lees meer

Kabinet spreekt op Catshuis met bedrijven over vestigingsklimaat

Kabinetsleden komen donderdag bijeen op het Catshuis om te praten met bedrijven over het vestigingsklimaat in Nederland. Naast premier Mark Rutte zijn onder anderen ministers…

Lees meer

Rutte: slachtoffers 1953 herinneren ons aan kracht van water

Ook premier Mark Rutte staat stil bij de Watersnoodramp, die woensdag precies zeventig jaar geleden plaatsvond. Volgens hem herinneren de 1836 slachtoffers die in Zeeland,…

Lees meer

ING kampt met storing bij internetbankieren

ING kampt sinds 10.00 uur met een storing bij het online bankieren. Zowel de website als de app is getroffen. Er zijn problemen bij het…

Lees meer

Inflatie daalt, maar boodschappen worden nog altijd duurder

De prijzen in de supermarkt zijn afgelopen maand opnieuw gestegen, ondanks dat de inflatie in januari is afgenomen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)…

Lees meer

Bijna helft van Oekraïense vluchtelingen in Nederland is aan het werk

Bijna de helft (48 procent) van de Oekraïense vluchtelingen in Nederland had op 1 november 2022 werk. Dat betekent dat het  aantal vluchtelingen uit Oekraïne…

Lees meer