Bondgenoten Oekraïne komen samen: druk op Duitsland om tanks neemt toe

De Ukraine Defence Contact Group, die wapenleveranties door NAVO-landen aan Kiev coördineert, komt vrijdag bijeen op de Amerikaanse luchtmachtbasis Ramstein. Gesproken wordt over het mogelijk leveren van tanks aan Oekraïne, zegt universitair docent aan de Nederlandse Defensie Academie Sabine Mengelberg.

Kiev vraagt ​​al maanden om meer zware (offensieve) wapens, maar het Westen heeft zich lang terughoudend opgesteld wat de levering van zware wapens betreft, uit angst om zelf bij de oorlog in Oekraïne betrokken te raken of Rusland te provoceren. Ruim tien maanden na het begin van de Russische invasie in Oekraïne lijkt aan die terughoudendheid een einde te komen.

NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg zei zondag tegen de Duitse krant Handelsblatt dat Oekraïne binnenkort meer leveringen van zware wapens uit westerse landen kan verwachten. De Defence Contact Group "gaat het hebben over het wel of niet leveren van tanks en luchtafweergeschut", vertelt Mengelberg in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Stoltenberg is aanwezig bij de bijeenkomst in Ramstein, die overigens niet onder de NAVO-vlag wordt gehouden. Ook landen buiten de NAVO maken deel uit van het overleg, zegt Mengelberg. "Dit is een coalitie van samengestelde landen en dus geen NAVO-contactgroep. Het is onbekend wat het aantal landen inmiddels is, daar doen ze een beetje geheimzinnig over."

De roep van de Oekraïense president Volodimir Zelenski om de levering van tanks klinkt steeds luider en werd onlangs beantwoord door Groot-Brittannië. Dat land stelt veertien Challenger 2-gevechtstanks ter beschikking aan Kiev. De vraag lijkt niet of, maar wanneer Westerse bondgenoten dat voorbeeld volgen, al is met name Duitsland terughoudend.

Druk op Duitsland neemt toe

Juist een groen sein uit Berlijn is nodig, omdat Duitsland toestemming moet geven voor het gebruik van de Leopard 2-tank, die Oekraïne broodnodig heeft om in het offensief te gaan en waar veel Europese landen over beschikken. Mengelberg: "Duitsland heeft hier grote moeite mee. Vergis je niet: intern speelt het historische verleden van Duitsland een grote rol. Duitsland loopt niet graag in de voorhoede als het gaat om oorlog voeren en militaire aanvallen."

Maar de druk op Duitsland neemt toe, ziet Mengelberg. "De vraag is of Duitsland op zijn conto wil hebben dat Oekraïne niet gaat winnen. Ook dat is eigenlijk een ondenkbaar scenario. De internationale politieke druk lijkt nu te gaan beslissen wat Duitsland wel of niet gaat doen. Het is bijna geen nationale beslissing meer."

Met het leveren van tanks zou de grens van de mate van betrokkenheid van Westerse landen weer verder opschuiven, zegt Mengelberg. "In de toekomst kan die grens liggen bij het leveren van vliegtuigen. Met boots on the ground zijn we echt in oorlog." Rusland heeft over de Engelse tanks al gezegd dat ze "zullen branden".

Steunpakket

Ondertussen ontvangt Kiev vandaag drie miljard euro uit een steunpakket van 18 miljard euro die de Europese Unie heeft toegezegd. Het geld is bedoeld om het land draaiende te houden. "Het staat los van het wel of niet leveren van wapens", zegt Mengelberg.

"Dat pakket heeft te maken met het overleven van Oekraïne als staat. Denk aan het betalen van ambtenaren. Het geld is bijvoorbeeld ook voor ziekenhuizen, onderwijs en elektriciteitsvoorzieningen."