Verzoek no-fly zone Oekraïne niet realistisch, risico blijft veel te groot

Oekraïne dringt bij de internationale gemeenschap opnieuw aan om een no-fly zone in te stellen nu een raket Pools grondgebied heeft getroffen, maar de oproep is aan dovemansoren gericht. "We vragen om de lucht te sluiten omdat de lucht geen grenzen kent", schrijft minister van Defensie Oleksii Reznikov woensdag op Twitter.

Dat is volgens hem nodig om ongecontroleerde raketten neer te halen en ook om de EU- en NAVO-landen te beschermen. "Dit is de realiteit waarvoor we hebben gewaarschuwd." De inslag in Polen is overigens hoogstwaarschijnlijk het gevolg van een Oekraïense luchtafweerraket, zegt NAVO-chef Jens Stoltenberg.

Oekraïne heeft sinds de Russische invasie in februari herhaaldelijk om het instellen van een no-flyzone verzocht, omdat het daardoor onmogelijk zou worden voor Rusland om nog langer Oekraïense doelen vanuit de lucht aan te vallen. NAVO-landen zijn tegen en wijzen erop dat een no-fly zone, die met straaljagers moet worden afgedwongen, makkelijk tot een direct conflict tussen de NAVO en Rusland kan leiden.

De Amerikaanse ambassadeur bij het militaire bondgenootschap maakte dinsdag nog eens duidelijk dat een no-fly zone voor de NAVO onbespreekbaar is. Evenals een NAVO-vredesmissie, zoals Polen opperde. NAVO-landen kunnen eigener beweging Oekraïne met bijvoorbeeld wapens helpen zich te verdedigen. Maar de alliantie moet buiten het conflict blijven, is het stellige voornemen.

'Geen Nederlandse F35's boven Oekraïne'

Ook volgens CDA-Kamerlid en defensiewoordvoerder Derk Boswijk is een no-fly zone niet realistisch. "Ik begrijp de vraag vanuit Oekraïens perspectief, maar een no-fly zone betekent ook dat je moet handhaven, anders heeft het geen zin. Dat houdt praktisch in bijvoorbeeld Nederlanders F35's boven Oekraïens luchtruim", zegt hij in Goedemorgen Nederland.

"Als je dan een Russisch vliegtuig tegenkomt en hij luistert niet naar instructies om het Oekraïense luchtruim te verlaten, moet je escaleren en het vliegtuig neerhalen. Dat is een directe oorlogsdaad en geraken we als NAVO-landen in oorlog met Rusland", zegt Boswijk.

Meer bescherming voor Polen?

Wel is denkbaar dat Polen om meer bescherming van de NAVO gaat vragen en dat het bondgenootschap die gaat bieden, zegt defensie-expert van The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) Peter Wijninga. "Het zou kunnen dat de NAVO luchtverdedigingssystemen naar het oosten van Polen stuurt om daar langs de grens te zorgen voor bescherming en om te voorkomen dat nog eens raketten op Pools grondgebied terechtkomen."

Wijninga juicht dat toe. "Op zich zou dat een goede actie zijn. Het levert effectief bescherming op en aan de andere kant steek je de Polen ook een hart onder de riem; 'de NAVO is er voor jullie, wij zorgen voor jullie bescherming'."

LEES OOK: CDA-Kamerlid Boswijk: ‘Met extra vijftien miljard voor Defensie zijn we er nog lang niet’