Cruciale klimaattop in Egypte: ‘Niemand kan dit nog negeren’

Regeringsleiders van over de hele wereld komen in Sharm-el-Sheikh in Egypte bijeen om de aanpak van de klimaatcrisis te bespreken. De verwachtingen zijn niet hooggespannen, door onder meer de oorlog in Oekraïne en de hoge inflatie. En dat terwijl de nood om in te grijpen een cruciaal punt bereikt.

"Absoluut noodzakelijk dat er zo'n top is", zegt meteoroloog Amara Onwuka bij Goedemorgen Nederland. "Het klimaat is een wereldwijd probleem. We zien het overal om ons heen veranderen en als alleen wij in Nederland regeltjes verzinnen, kom je er niet. Dat moet je met z'n allen bespreken en er met z'n allen voor zorgen dat de aarde niet enorm opwarmt. Niemand kan dit nog negeren."

Oorlog in Oekraïne is 'top of mind'

Het besef dat er iets moet veranderen is er wel bij de regeringsleiders, stelt directeur politieke zaken bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Maar tegelijkertijd is de oorlog in Oekraïne "top of mind" bij de bewindslieden.

Niet geheel onterecht, want de oorlog in Oekraïne is voor veel huidige wereldproblemen de oorzaak. Zoals de inflatie en voedselschaarste. "Het is een stapeling van problemen die acuut moeten worden opgelost en die wijzen ons er ook op dat wij heel afhankelijk zijn geworden van fossiele brandstoffen." De grote veroorzaker van CO2-uitstoot.

Hoopvolle stappen

Volgens Ten Broeke ziet het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), ondanks alle problematiek in de wereld, toch een "paar hoopvolle stappen". Bijvoorbeeld dat 2030 echt een omslagpunt kan zijn. "Onder de 2 graad opwarming blijven gaat niet lukken. Dat is onrealistisch. Maar onder de 2,5 graad opwarming - wat vorig jaar nog werd voorspeld - blijven? Daar zijn deskundigen wat positiever over."

Andere positieve geluiden zijn, ondanks dat de totale CO2-uitstoot nog altijd stijgt, dat gas, olie en kolen na 2030 hun piek hebben bereikt. Bij eerdere voorspellingen lag die piek op een veel later moment. "De effecten die je dan in de atmosfeer krijgt zijn op een gegeven moment niet meer terug te draaien", concludeert de directeur politieke zaken.

Grote vervuilers

Publicist en columnist bij het NRC Aylin Bilic hoopt ook vooral dat "de grote vervuilers zoals China, India, Rusland en Turkije" veel meer gaan doen. "Zij hebben gezegd na 2030 pas behoorlijk te gaan investeren, maar in Turkije zie ik nog bijna geen elektrische auto's", noemt Bilic als voorbeeld.

De grote vervuilers staan ook ter discussie tijdens de top in Egypte. Zo ligt de vraag op tafel of zij de schade moeten betalen die de kleine vervuilers lijden door de huidige klimaatveranderingen. Of dit ook uitwerking krijgt is een lastig verhaal, want volgens Ten Broeke is het "heel moeilijk om precies aan te wijzen" wat de exacte oorzaak is van een bepaald gevolg.

Inhaalslag maken in welvaart

Het Westen is voor een grotendeel verantwoordelijk voor de CO2-uitstoot. Het Westen is tegelijkertijd ook het gebied dat "die welvaart heeft genoten", zegt Ten Broeke. Dat geldt niet voor bijvoorbeeld Afrikaanse landen, die op dat vlak "nog een inhaalslag moeten maken".

Het gaat om landen die niet hebben kunnen profiteren van het gebruik van fossiele brandstoffen - omdat zij deze in veel mindere mate gebruiken - maar wel de nadelige gevolgen ondervinden. "Bij de top zal het ook gaan over hoe wij Afrikaanse landen of derde wereldlanden kunnen helpen."

LEES OOK: Kabinet haalt klimaatdoelen niet, aangekondigde klimaatplannen nog onvoldoende