Heeft dat zin, zo’n CO2-compensatieboom, of koop je er vooral een schuldgevoel mee af?

Bij steeds meer producten is er aandacht voor het compenseren van CO2-uitstoot. Soms houdt de fabrikant er in zijn werkwijze of prijs al rekening mee, maar je kan als reizende consument ook CO2-compensatie aanvinken wanneer je een vliegreis boekt. Heeft dat nu eigenlijk zin? "Het is mooi als je je schuldgevoel kan afkopen. Dat je eigenlijk heerlijk op je citytrip kan gaan zonder dat je daarmee het klimaat beïnvloedt", zegt hoogleraar Milieugeografie Peter Verburg. "Maar je moet niet denken dat je gewoon door kan gaan met vliegen als je maar dat vinkje zet."

Bomen planten is altijd goed, want er moet voor gezorgd worden dat er grote hoeveelheden koolstof uit de lucht gehaald worden, zegt Verburg. Maar of het effect heeft hangt er heel erg vanaf hoe het gebeurt, zo legt hij uit in Stand van Nederland: Generatie Next. “Een boom kan zo’n 20 tot 30 kilo per jaar CO2 uit de lucht halen. Wij als Nederlanders stoten grofweg gemiddeld 10.000 kilo koolstof per jaar uit. Als je alle uitstoot die je zelf maakt wil compenseren, heb je drieënhalf voetbalvelden nodig om die koolstof die we per persoon uitstoten te compenseren.”

'Direct aanplanten lost ons probleem nu niet op'

Drieënhalf keer een voetbalveld komt neer op ongeveer 2,5e hectare per persoon. Dat keer 17.590.672 Nederlanders komt neer op 43.976.680 hectare. Dat is tien keer zo groot als Nederland zelf. Bovendien komt de CO2 bij een vliegreis direct uit het vliegtuig zetten, en belandt zo in de atmosfeer. “En bomen moeten 50 tot 80 jaar groeien om dat weer op te nemen. In die periode kan er van alles gebeuren: ze kunnen omgekapt worden, er kunnen zich bosbranden voordoen, of ze kunnen verdrogen.” Ondertussen stapelt de uitstoot zich wel op. “Direct aanplanten lost ons probleem nu nog niet op.”

Zelf vinkt Verburg het hokje niet aan als hij een reis boekt. "Ik denk niet dat het de oplossing is", zegt hij. Bovendien is het heel moeilijk om voor de consument te zien wat nu een goed project is, zegt hij. "Hoe groot is het? Hoeveel bomen worden er aangeplant?" Dat maakt de keuze erg lastig. "Ik plant liever zelf een boom in mijn tuin, dat ik die kan laten staan, dan dat ik een vinkje aanklik en dat ik helemaal niet weet wat er gebeurt of dat het echt werkt."

En dat zelf planten deed Verburg ook daadwerkelijk: in zijn eigen tuin is een 'CO2-bosje' te vinden, van ongeveer 20 bij 20 vierkante meter. "Als ik dit tien jaar laat staan, mag ik één keer op en neer naar Curaçao vliegen."

De CO2-uitstoot compenseren van je online bestelling, tankbeurt, vliegreis of festivalbezoek. Bijvoorbeeld via het planten van bomen. Bedrijven geven je steeds vaker die optie. Maar werkt het wel, of is het greenwashing? Elif Isitman ging op onderzoek uit.

Deze aflevering zie je donderdagavond om 21:00. Eerdere afleveringen kun je terugzien op NPO Start.