main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Bron foto: Douane
Het Onderzoeksbureau - 24 juni 2022 — 07:00

Toename illegale tabaksproductie: ‘Per dag wordt 550.000 euro aan accijnzen ontlopen’

Illegale tabaksproducten worden steeds vaker in West-Europese landen geproduceerd, waaronder Nederland. Met hogere accijnzen op tabak in het vooruitzicht zal deze trend doorzetten, zo waarschuwen criminologe Brenda Oude Breuil van de Universiteit Utrecht en Europarlementariër Jeroen Lenaers van het CDA in de NPO Radio 1-podcast Het Onderzoeksbureau van Omroep WNL. Een solide Europese aanpak van het probleem is er nog niet. Lenaers: “Alles is grensoverschrijdend, dus je moet nu ook grensoverschrijdend de samenwerking verbeteren. Vooral in het traceren van machines en tabaksproducten.”

In Nederland zijn in 2021 acht illegale sigarettenfabrieken opgerold. Die cijfers deelden de FIOD en de Douane. Het gaat om 227.314.895 sigaretten, 164.199 kg tabak en 44.505 kg waterpijptabak dat in beslag is genomen.

De productie van illegale sigaretten is volgens Oude Breuil en Lenaers een internationaal probleem. Fabrieken zijn in verschillende landen actief en vaak maar een paar weken in bedrijf. “Die fabrieken zijn heel flexibel. Ze worden opgetuigd, draaien soms maar twee weken en duiken dan weer ergens anders op”, aldus Oude Breuil. De criminele netwerken omvatten veel verschillende Europese nationaliteiten. Om dit probleem aan te pakken is internationale samenwerking nodig maar dit gaat nog niet zo makkelijk, zien Lenaers en Oude Breuil.

Sinds 2021 geldt in Nederland een vergunningsverplichting voor sigarettenmachines en in Polen wordt al een aantal jaar accijns geheven op ruwe tabak. In veel Europese landen is dit echter niet het geval. Naar aanleiding van de NPO Radio 1-podcast heeft Lenaers vragen gesteld aan de Europese Commissie over hoe dit probleem in de toekomst aangepakt gaat worden. Lenaers: “Je zou veel meer op traceerbaarheid van machines, filters en ruwe tabak moeten inzetten. Ik wil dat er een permanent onderzoeksteam wordt opgezet die de illegale tabaksproductie onderzoekt, met politieteams uit verschillende lidstaten.”

‘Nederland logistiek gezien goede locatie’

Oude Breuil is betrokken bij een recent afgerond Europees onderzoek naar de handel in illegale tabaksproducten. Uit het onderzoek ‘Illicit Trade in Tobacco Products’, blijkt waarom die sigarettenmachines in Nederland opduiken. De machines komen uit failliete sigarettenfabrieken, uit onder andere Polen en duiken nu op in West-Europa. “Nederland is logistiek gezien een goede locatie voor de productie van illegale sigaretten”, zegt Oude Breuil. “We hebben goede wegen en de havens van Rotterdam en Antwerpen zijn vlakbij. Producenten willen zich dicht bij de afzetmarkt vestigen.” De smokkel is voornamelijk bedoeld voor landen met hoge accijnzen, zoals het Verenigd Koninkrijk, ziet Oude Breuil: “Dan ligt Nederland natuurlijk perfect.”

Illegale handel en productie van sigaretten blijkt aantrekkelijk en lucratief voor criminelen. Oude Breuil: “Het is een vrij risicoloos delict. De kans dat jouw zaakje wordt opgerold is niet heel groot. Daarbij kun je met de productie van illegale sigaretten ongeveer 550.000 euro winst per dag maken puur op wat je aan accijnzen ontloopt.”

Producenten van illegale sigaretten vervoeren hun containers vol sigaretten vaak via verschillende routes, zo blijkt uit onderzoek van Oude Breuil. Op die manier wordt de pakkans verkleind. “Als je één container veilig op de afzetmarkt krijgt zonder gesnapt te worden heb je je opstartkosten er al uit. Een container heb je in vier tot vijf dagen vol bij een goed draaiende fabriek. Dus als jij een weekje produceert en je krijgt die container met sigaretten veilig aan de overkant, dan zijn je kosten er al uit”, aldus Oude Breuil.

Het Onderzoeksbureau is een podcast van Omroep WNL, waarin journalist Sandra van den Heuvel elke twee weken duikt in een wereld van misdaad of misstanden. De vijfendertigste aflevering van Het Onderzoeksbureau over illegale sigarettenfabrieken is te beluisteren via je favoriete podcastapp

Door: Redactie

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

WNL In de Kantine

Komende weken trekt WNL In de Kantine door het land met een speciale zomereditie. Deze zaterdag presenteert Fidan Ekiz live vanuit de Grolsch Veste in Enschede, tijdens de wedstrijd van de Oranjeleeuwinnen tegen Finland, een gesprek met Pieter Omtzigt – Tweede Kamerlid, Twentenaar, vader en voetballiefhebber. Ook te gast: Marinus den Hartogh, mede-oprichter van De Nieuwe Denktank die ‘het debat terug naar het midden’ wil brengen.

Luister zaterdag naar WNL In de Kantine Zomereditie, van 18-19u op NPO Radio 1!
KLM raadt reizigers af maandag met de auto naar Schiphol te komen vanwege boerenprotesten

Reizigers die maandag met een KLM-vlucht vanaf Schiphol vertrekken doen er verstandig aan niet met de auto naar de luchthaven te komen. Dat meldt de…

Lees meer

VNO-NCW-voorzitter: vrije val van Nederlands vestigingsklimaat moet stoppen

Nederland moet oppassen dat het vestigingsklimaat niet in een vrije val komt. Daarvoor waarschuwt Ingrid Thijssen, voorzitter van ondernemersvereniging VNO-NCW, in een opiniestuk in NRC….

Lees meer

Johan Remkes gaat bemiddelen tussen boeren en politiek

VVD-coryfee en voormalig commissaris van de Koning in Limburg, Johan Remkes, is aangewezen als bemiddelaar die gesprekken tussen boeren en de politiek moet leiden. De…

Lees meer

Oekraïne erkent dat Rusland controle heeft over oostelijke stad Lisitsjansk

De strategisch gelegen Oost-Oekraïense stad Lisitsjansk is in Russische handen gevallen, erkennen verschillende Oekraïense militaire bronnen. “In de regio Donetsk concentreren de bezetters zich op…

Lees meer

Nog twee arrestaties om openlijke geweldpleging bij huis minister Van der Wal

De politie heeft nog eens twee mannen aangehouden die worden verdacht van openlijke geweldpleging bij het huis van stikstofminister Christianne van der Wal op dinsdagavond….

Lees meer

Jongeren teisteren COC Limburg, expo Pride Photo beklad: respectloze actie

Het pand van het COC in Maastricht wordt al een tijd geteisterd door jongeren die er binnendringen, gaan schreeuwen, flyers meenemen om die vervolgens op…

Lees meer

Zelenski veroordeelt raketaanval op flatgebouw Odessa, Russen hebben strategisch gelegen stad ‘volledig omsingeld’

De Oekraïense president Volodimir Zelenski zegt dat de Russische raketaanval op een flatgebouw in Odessa geen ongeluk was, maar een doelgerichte aanval. Hij noemde het…

Lees meer

Boeren blokkeren ijsbedrijf van D66-Tweede Kamerlid Romke de Jong en eisen gesprek: ‘Niet op deze manier’

Boeren hebben zaterdagochtend het ijsbedrijf van Tweede Kamerlid Romke de Jong (D66) in het Friese Gorredijk geblokkeerd met trekkers. De gemeente moet beslissen of de…

Lees meer

Oud-minister Arie Pais (VVD) overleden

Oud-minister Arie Pais is op 25 juni overleden, blijkt uit een rouwadvertentie in NRC. Pais was de eerste liberale minister van Onderwijs na de oorlog….

Lees meer

Farmers Defence Force verwacht dat boerenprotesten maandag ‘heel groot’ worden

De boerenactiegroep Farmers Defence Force (FDF) heeft “geen idee wat er maandag allemaal gaat gebeuren”, aldus vice-voorzitter Jos Ubels zaterdag. “Maar dat er wat gaat…

Lees meer

Inbouwen van geheime ruimte in vervoersmiddel wordt illegaal

Het wordt illegaal om een geheime ruimte in een auto of vrachtwagen in te bouwen. Die kunnen namelijk dienen als opslag of vervoer van wapens…

Lees meer

Zes mensen zwaargewond na frontale botsing vlakbij Meppel, waaronder vijf kinderen

Vijf van de zes mensen die zwaargewond zijn geraakt door een frontale botsing bij Meppel, zijn kleine kinderen. Hoe oud ze precies zijn, is onduidelijk. Door…

Lees meer

Ontvang de gratis WNL Vandaag Nieuwsbrief

Iedere dag de actualiteit gratis in je mailbox.

Schrijf je in