Eerherstel voor Dutchbat-veteranen: ‘Na zoveel jaar tijd dat er erkenning komt’
Dutchbat-veteranen krijgen eerherstel van het kabinet. Dat bevestigt een defensiewoordvoerder na berichtgeving door De Telegraaf. "Na zoveel jaar is het tijd" dat er erkenning komt voor de veteranen, reageert oud-majoor van Dutchbat 3 Frans Erkelens in Goedemorgen Nederland op NPO 1.
Premier Mark Rutte en defensieminister Kajsa Ollongren zullen hun "erkenning en waardering" uitspreken naar de militairen, en onderschrijven dat zij op een onmogelijke missie zijn gestuurd. De militairen moesten in 1995 de Bosnische enclave Srebrenica bewaken, maar waren onderbewapend en kregen geen (lucht)steun van de Verenigde Naties, waar wel om was gevraagd.
Na een belegering door Servische troepen van de enclave Srebrenica werden ruim 8000 islamitische mannen en jongens vermoord. De Nederlandse blauwhelmen konden de genocide niet voorkomen. Dutchbat werd wereldwijd de kop-van-jut. Veel veteranen kampen nog steeds met psychische problemen.
'Draagt bij aan verwerkingsproces'
Volgens Erkelens "is het een gegeven" dat de Dutchbatters "hun uiterste best hebben gedaan met dat wat voorhanden was", zegt hij over de missie. "We weten in Nederland allemaal dat er genoeg jongens en meiden zijn die het moeilijk hebben met het verwerken van die tijd. Een eerherstel zal zeker bijdragen aan het verwerkingsproces."
De documentaire 'Srebrenica - de machteloze missie van Dutchbat' van Coen Verbraak uit 2020 heeft er volgens Erkens aan bijgedragen dat de beeldvorming in Nederland is veranderd. "Er zijn 8000 moslimmannen gedood, dat is heel erg vervelend. Maar Dutchbat heeft van 28.000 mensen het leven gered", zegt de voormalig Dutchbat-majoor. "Ik weet niet of je ooit 28.000 mensen bij elkaar hebt gezien, maar dat zijn heel veel mensen."
Volgens Erkens hebben veel veteranen de gebeurtennissen in Srebrenica "nooit een plek kunnen geven. Dat gaat tot en met zelfdoding. Dat is pijnlijk", besluit hij.
'Structureel falen VN'
Journalist Robert van de Roer volgde Dutchbat in het verleden van dichtbij. "Een van de redenen dat dit zo dramatisch uitpakte, was het structureel falen van de Verenigde Naties. Srebrenica was niet alleen een drama voor Nederland, maar voor de hele wereld. Zelden heeft de VN zo geblunderd en gefaald."
Srebrenica "leidde ertoe" dat Amerikaanse president Bill Clinton "na vier jaar treuzelen alsnog ingreep en de grote diplomaat Richard Holbrooke naar de Balkan stuurde", weet Van de Roer. "De NAVO kwam er nog overheen met bombardementen, een keiharde ingreep."
Dutchbat was "een tragische figurant in dat grote spel", stelt Van de Roer. Ze hadden "een beperkt mandaat en waren onderbewapend. Er is te veel het accent gelegd op de zogenaamde lafheid van de Nederlanders, terwijl er wel degelijk mensen gered zijn."
Niet gesteund
Het kabinet had al eerder toegezegd met eerherstel te komen, na een advies van een commissie onder leiding van Hans Borstlap. Vanwege de coronamaatregelen was het niet mogelijk om de ceremonie eerder te laten plaatsvinden.
Na het advies van Borstlap kregen de Dutchbat-veteranen al een tegemoetkoming van 5000 euro. Ook gaat het kabinet zorgen dat veteranen Srebrenica nog eens kunnen bezoeken, in het kader van verwerking. De commissie-Borstlap concludeerde dat een meerderheid van de Dutchbatters zich onvoldoende gesteund voelden door Defensie, het kabinet en de samenleving. Ook schetsten de media een te negatief beeld van de missie, vinden veel veteranen.