main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 27 januari 2022 — 09:38

Deepfake wordt een steeds groter gevaar: ‘Bedreigend voor onze democratie’

Met deepfake kun je middels videobewerking iedereen laten zeggen wat je wilt. De technologie is inmiddels zover ontwikkeld, dat het net echt lijkt. De kwaliteit neemt toe en ook de hoeveelheid video’s die op internet verschijnen. Echt en nep zijn nog nauwelijks van elkaar te onderscheiden en dat kan een serieuze bedreiging vormen voor de samenleving.

Best zorgwekkend, deze ontwikkeling. Het is volgens hoogleraar Multimedia Analytics  aan de UvA Marcel Worring niet tegen te houden. “Het is een trend die iedereen gebruikt en het zal steeds vaker gebeuren dat je leuke filmpjes maakt”, zegt hij bij Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Worring waarschuwt voor het gevaar dat achter deepfake schuilgaat: informatieverwerking. “Je moet heel goed opletten als je informatie tot je neemt, of dit wel juiste is. Het algemene zal heel bewust moeten zijn van wat je ziet.” De hoogleraar vertelt dat programma’s van bijvoorbeeld NPO 1 met “ware informatie” komen en dat “iedereen dat wel weet”. Worring geeft nog één les mee: “Blijf altijd nadenken als je iets op een obscure website ziet.”

Gevaar op grote en kleine schaal

Veel mensen hebben wel eens via Whatsapp, Facebook of Instagram een deepfake video gezien. Vaak gaat het gepaard met een gezonde dosis humor. Denk aan de populaire video, waar de hoofden van Mark Rutte, Hugo de Jonge, Diederik Gommers en Jaap van Dissel geplakt zijn op de zangers van White Christmas. “Dat is de leuke kant, maar het kent ook niet leuke kanten”, vertelt Queeny Rajkowski, Tweede Kamerlid VVD. “Bijvoorbeeld nepfilmpjes maken van mensen die dingen zeggen die ze niet hebben gezegd. Die kunnen bedreigend zijn voor onze democratie, maar kunnen ook gebruikt worden om mensen op te lichten of af te persen.”

Rajkowski maakt zich op grote en kleine schaal zorgen, zegt zij. “Aan de ene kant kun je een filmpje maken van de president die iets zegt waardoor er een oorlog potentieel wordt uitgelokt”, zegt de politicus over het gevaar op grote schaal. “En bijna 96 procent van de deepfake-filmpjes worden gebruikt in de porno-industrie en daar zijn vaak bekende vrouwen slachtoffer van. Dan wordt hun hoofd gebruikt in een filmpje, terwijl zij dat niet zijn.” Uit onderzoek bleek, zo geeft Rajkowski aan, dat vrouwen zich na het zien van die filmpjes ook vaak aangerand voelen. “En zie allemaal maar eens te bewijzen dat jij het niet bent.”

Wetgeving social media

Hoe kan deepfake dan aangepakt worden? Een watermerk zou volgens de VVD’er kunnen helpen. Dan is herkenbaar in beeld te zien dat het om een deepfake-video gaat.

Deze video’s worden vaak gedeeld op social media. De VVD vindt dat deze platformen zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen in het herkennen van de video’s en moeten zij ook aangeven dat het om deepfake gaat. “Als de kijker maar weet dat iets nep is.”

Er ligt dus ook een verantwoordelijkheid bij de politiek om hier iets aan te doen. Via “wetgeving kun je namelijk platforms aan bepaalde regels binden”, zo vertelt oud-politicus en VVD’er Uri Rosenthal. “In Amerika is dat best lastig, omdat die platforms gevrijwaard zijn van verantwoordelijkheid van wat zij doorgeven in formele zin.”

Rajkowski wil daar in Nederland, maar ook op Europees niveau, iets aan doen. “Dat gesprek loopt ook en er komt wetgeving aan om die platformen meer verantwoordelijk te maken voor dat wat zij ook de wereld mede in slingeren.”

LEES OOK: Opkomst deepfakes vormt gevaar voor seksuele weerbaarheid jongeren: ‘In een seconde maak je een naaktfoto’

Door: Vick ten Wolde

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

Podcast: Het Misdaadbureau

Wie snel wat kilo’s kwijt wil of spiermassa wil kweken, kan terecht op de zwarte markt waar een levendige handel bestaat in illegale, gevaarlijke afslankpillen en anabolen. Een zeer lucratieve business voor criminelen. Lopen dealers vaak tegen de lamp? En welk risico nemen de gebruikers? Presentator Maaike Timmerman gaat in gesprek met:

  • Martin Kooijman van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
  • Hoogleraar Sport en Techt Marjan Olfers
  • Onderzoeksjournalist van WNL Sandra van den Heuvel duikt in de cijfers en probeert zelf illegale afslankthee te kopen.

Luister nu naar de podcast!

Elke vrijdag tussen 19.00 en 20.00 uur

WNL Haagse Lobby Podcast

Wordt 2023 het jaar van de stakingen? Verschillende beroepsgroepen legden hun werk dit jaar al neer en lang niet alle cao-onderhandelingen komen tot een goed einde. Moeten we vrezen voor Franse toestanden of is de temperatuur in de Polder nog te bekoelen? Martijn de Greve bespreekt het met:

  • Directeur van werkgeversvereniging AWVN Raymond Puts
  • Vicevoorzitter van de FNV Zakaria Boufangacha
  • Hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp

Te beluisteren via je favoriete podcast-app.

Kabinet onderzoekt ‘Vliegende Brigade’ voor opruimen drugsafval

Minister Dilan Yesilgöz (Justitie en Veiligheid) onderzoekt of het mogelijk is een speciale ‘vliegende brigade’ op te richten om boeren en tuinders te helpen bij…

Lees meer

Advocaat: De Mos is totaal niet rijk geworden, dus geen corruptie

De Haagse oud-wethouder Richard de Mos is totaal niet rijk geworden van de contacten met bevriende ondernemers, en dat bewijst dat er geen sprake is…

Lees meer

Hof geeft Volt gelijk: partij mocht Gündoğan uit fractie zetten

Het gerechtshof in Amsterdam geeft Volt in hoger beroep gelijk: de partij mocht Nilüfer Gündoğan wel degelijk uit de Tweede Kamerfractie zetten. Partijleider Laurens Dassen…

Lees meer

OM verdenkt tieners van doodslag in vereniging Haagse snackbarbaas

Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt de tieners die eerder zijn opgepakt voor het doodsteken van een Haagse snackbareigenaar van doodslag in vereniging en openlijke geweldpleging….

Lees meer

Rode Kruis en Islamitische Stichting Nederland ontvangen ruim 3 miljoen euro aan donaties voor slachtoffers aardbevingen

Op Giro 7244 is in iets meer dan 24 uur meer dan 2 miljoen euro gedoneerd voor de slachtoffers van de aardbevingen in Turkije en…

Lees meer

EU-experts: Russische nepnieuwscampagne lijkt op aanloop invasie

Rusland heeft, net als in de aanloop naar eerdere grote offensieven, de verspreiding van misleidende informatie over Oekraïne opgevoerd. Die waarneming van EU-deskundigen baart zorgen,…

Lees meer

Erdogan kondigt noodtoestand af, dodental Turkije en Syrië boven de 5000

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft een noodtoestand van drie maanden afgekondigd voor de tien provincies die zijn getroffen door de aardbevingen van maandag….

Lees meer

ACM doet onderzoek bij Vattenfall, Eneco en Essent naar administratie prijsplafond

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft dinsdag onderzoek gedaan bij energieleveranciers Vattenfall, Eneco en Essent. Tijdens de bezoeken aan de bedrijven wil de toezichthouder…

Lees meer

Renske Leijten: nieuwe toeslagenbelofte regering heel ernstig

De belofte van staatssecretaris Aukje de Vries (VVD) dat voor 90 procent van de slachtoffers van het toeslagenschandaal beoordeeld moet zijn of zij recht hebben…

Lees meer