main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 27 januari 2022 — 09:38

Deepfake wordt een steeds groter gevaar: ‘Bedreigend voor onze democratie’

Met deepfake kun je middels videobewerking iedereen laten zeggen wat je wilt. De technologie is inmiddels zover ontwikkeld, dat het net echt lijkt. De kwaliteit neemt toe en ook de hoeveelheid video’s die op internet verschijnen. Echt en nep zijn nog nauwelijks van elkaar te onderscheiden en dat kan een serieuze bedreiging vormen voor de samenleving.

Best zorgwekkend, deze ontwikkeling. Het is volgens hoogleraar Multimedia Analytics  aan de UvA Marcel Worring niet tegen te houden. “Het is een trend die iedereen gebruikt en het zal steeds vaker gebeuren dat je leuke filmpjes maakt”, zegt hij bij Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Worring waarschuwt voor het gevaar dat achter deepfake schuilgaat: informatieverwerking. “Je moet heel goed opletten als je informatie tot je neemt, of dit wel juiste is. Het algemene zal heel bewust moeten zijn van wat je ziet.” De hoogleraar vertelt dat programma’s van bijvoorbeeld NPO 1 met “ware informatie” komen en dat “iedereen dat wel weet”. Worring geeft nog één les mee: “Blijf altijd nadenken als je iets op een obscure website ziet.”

Gevaar op grote en kleine schaal

Veel mensen hebben wel eens via Whatsapp, Facebook of Instagram een deepfake video gezien. Vaak gaat het gepaard met een gezonde dosis humor. Denk aan de populaire video, waar de hoofden van Mark Rutte, Hugo de Jonge, Diederik Gommers en Jaap van Dissel geplakt zijn op de zangers van White Christmas. “Dat is de leuke kant, maar het kent ook niet leuke kanten”, vertelt Queeny Rajkowski, Tweede Kamerlid VVD. “Bijvoorbeeld nepfilmpjes maken van mensen die dingen zeggen die ze niet hebben gezegd. Die kunnen bedreigend zijn voor onze democratie, maar kunnen ook gebruikt worden om mensen op te lichten of af te persen.”

Rajkowski maakt zich op grote en kleine schaal zorgen, zegt zij. “Aan de ene kant kun je een filmpje maken van de president die iets zegt waardoor er een oorlog potentieel wordt uitgelokt”, zegt de politicus over het gevaar op grote schaal. “En bijna 96 procent van de deepfake-filmpjes worden gebruikt in de porno-industrie en daar zijn vaak bekende vrouwen slachtoffer van. Dan wordt hun hoofd gebruikt in een filmpje, terwijl zij dat niet zijn.” Uit onderzoek bleek, zo geeft Rajkowski aan, dat vrouwen zich na het zien van die filmpjes ook vaak aangerand voelen. “En zie allemaal maar eens te bewijzen dat jij het niet bent.”

Wetgeving social media

Hoe kan deepfake dan aangepakt worden? Een watermerk zou volgens de VVD’er kunnen helpen. Dan is herkenbaar in beeld te zien dat het om een deepfake-video gaat.

Deze video’s worden vaak gedeeld op social media. De VVD vindt dat deze platformen zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen in het herkennen van de video’s en moeten zij ook aangeven dat het om deepfake gaat. “Als de kijker maar weet dat iets nep is.”

Er ligt dus ook een verantwoordelijkheid bij de politiek om hier iets aan te doen. Via “wetgeving kun je namelijk platforms aan bepaalde regels binden”, zo vertelt oud-politicus en VVD’er Uri Rosenthal. “In Amerika is dat best lastig, omdat die platforms gevrijwaard zijn van verantwoordelijkheid van wat zij doorgeven in formele zin.”

Rajkowski wil daar in Nederland, maar ook op Europees niveau, iets aan doen. “Dat gesprek loopt ook en er komt wetgeving aan om die platformen meer verantwoordelijk te maken voor dat wat zij ook de wereld mede in slingeren.”

LEES OOK: Opkomst deepfakes vormt gevaar voor seksuele weerbaarheid jongeren: ‘In een seconde maak je een naaktfoto’

Door: Vick ten Wolde

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

De zondag begint met Rick Nieman. Met nieuws, brandende kwesties en prominente gasten:

  • Defensieminister Kajsa Ollongren over de militaire conflicten in Oekraïne en het Midden-Oosten. En ze vloog en passant mee in een F16 en leverde het toestel af in Roemenië;
  • Voorzitter Ingrid Thijssen van VNO-NCW over het mogelijke scenario van een oorlogseconomie;
  • Hoogleraar internationale betrekkingen Rob de Wijk over zijn nieuwe boek ‘Het nieuwe IJzeren Gordijn’;
  • Amerikakenner Raymond Mens over de hitfilm Civil War, over een hedendaagse burgeroorlog in de Verenigde Staten. En een update van de rechtszaken tegen oud-president Donald Trump.

Luister deze aflevering van WNL Op Zondag nu terug als podcast.

De magie van de kunstwereld

De kunstwereld is soms een ‘ver-van-je-bed-show’, omdat wij niet altijd weten waar wij naar kijken. Want wat is nou kunst en wanneer is het veel geld waard? En hoe kan je je als kunstenaar onderscheiden om een goed bestaan op te bouwen?

Presentator Tanja Kok gaat voor Stand van Nederland: Generatie Next op onderzoek uit.

Kijk deze aflevering van Stand van Nederland: Generatie Next nu terug op NPO Start.

Vader en broers verdacht van incest in Rotterdam

Een 58-jarige man en zijn 23-jarige tweelingzoons worden verdacht van het jarenlang ernstig misbruiken van hun dochter en zus in Rotterdam. Dat bleek maandag bij…

Lees meer

Eindhoven geeft chipmachinefabrikant ASML ruimte voor uitbreiding

De gemeente Eindhoven heeft met ASML een intentieovereenkomst gesloten voor een mogelijke grootschalige uitbreiding van de chipmachinefabrikant. Daarvoor is volgens beide partijen de Brainport Industries…

Lees meer

KNVB gaat daders vuurwerk in bekerfinale opsporen en bestraffen

De KNVB gaat de daders van vuurwerkincidenten tijdens de finale van de KNVB-beker van zondag in De Kuip opsporen en bestraffen met stadionverboden. In een…

Lees meer

CEO Havenbedrijf Rotterdam bewust van militaire dreiging: ‘We zijn continu in overleg met Defensie’

Boudewijn Siemons, CEO van Havenbedrijf Rotterdam, is zich goed bewust van militaire dreiging. Het plaatsen van Patriots vindt hij echter nog voorbarig. “Dat gaat te…

Lees meer

Beperkt aanbod en te veel vraag: waarom jij moeilijk aan een huis komt

Een schraal aanbod en veel vraag. De woningmarkt ligt op zijn gat en de prijzen blijven stijgen. Liggen er naast het ingezette beleid van demissionair…

Lees meer

Omwonenden Tata Steel in actie voor schone lucht

Ongeveer 150 demonstranten hebben zondagmiddag meegedaan aan de wandeling ‘Samen voor schone lucht’. De deelnemers vertrokken rond 13.30 uur vanaf een verzamelplek in IJmuiden richting…

Lees meer

Hamas ziet nieuwe steun VS als ‘groen licht’ voor agressie Israël

Hamas zegt dat de Verenigde Staten met een nieuw steunpakket hun zegen aan Israël hebben gegeven voor meer geweld in de Gazastrook. “Deze steun, die…

Lees meer

Moet Nederland zich voorbereiden op een oorlogseconomie? ‘De wereld is grimmiger geworden’

Voorzitter van ondernemers- en werkgeversorganisatie VNO-NCW Ingrid Thijssen pleit ervoor dat de zelfbescherming van Nederland nadrukkelijker op de agenda moet komen. “De wereld is grimmiger…

Lees meer