Harde aanpak georganiseerde misdaad is nodig: ‘Anders lachen ze je keihard uit’
Vergismoorden, liquidaties, gerichte aanslagen op Derk Wiersum en Peter R. de Vries. Het is maar een kleine greep uit waar de georganiseerde misdaad verantwoordelijk voor is. Daar moet zo spoedig mogelijk een einde aan komen. Daarom wil het CDA extra investeren in opsporing en handhaving en moeten criminelen harder gestraft worden.
Tijdens de begroting van Justitie en Veiligheid komt het CDA met een plan om de georganiseerde misdaad de mond te snoeren, want de nood is hoog. Zeker na de moord op Wiersum en De Vries. "We zien dat Nederland een fijn vestigingsklimaat heeft voor grote drugscriminelen. Die wanen zich onaantastbaar en ondermijnen onze rechtsstaat", aldus Anne Kuik, Tweede Kamerlid CDA, in Goedemorgen Nederland op NPO1.
'We moeten het allemaal doen'
Intimidatie, liquidaties, moorden. Het komt volgens Kuik niet alleen meer voor in de onderwereld. Inmiddels is het ook "onze bovenwereld in gekomen". "We kunnen niet zomaar onze afschuw uitspreken over moorden, terwijl wij aan de andere kant relaxt doorgaan met pillen -en cokegebruik."
En voor het laatste wil Kuik zich hard maken: het bestrijden van drugsgebruik. Met name harddrugs. Het gebruik daarvan is illegaal, maar er heerst in Nederland nog te veel een gedoogbeleid. "Je houdt daarmee de industrie in stand", uit Kuik haar zorgen. Miljarden euro's blijven door veelvuldig gebruik van harddrugs de markt in vloeien. En met dat geld "betaal je een jonge kerel een paar duizend euro om iemand te vermoorden. Daar zijn wij nu in terechtgekomen".
Om het probleem aan te pakken moet volgens Kuik iedereen zijn steentje bijdragen, want "de overheid, de politie en het Openbaar Ministerie kunnen dit niet alleen". En het is niet alleen maar dromen, want volgens Kuik is het wel degelijk mogelijk om voor een ommekeer te zorgen. "Die is in Italië ook gekomen", zegt zij. "Intimidatie, bedreiging of liquidaties. Mensen waren er klaar mee en pikten het niet meer. We hebben de samenleving nodig om de grenzen aan te geven. Ook voor onze hulpverleners, burgemeesters of politieagenten die iets aan die ondermijning willen doen."
Tijd en geld
Italië, een land dat jaren lang in de greep zat van de maffiawereld, moet dus als voorbeeld dienen. Het laat zien: het is mogelijk. Een omslag in de samenleving gaat echter niet over een nacht ijs. "De anti-maffiabeweging in Italië is al heel oud. Het is in de jaren 90 opgericht toen heel veel rechters werden vermoord", vertelt Italiëkenner Donatello Piras. Inmiddels is de beweging uitgegroeid tot een enorme organisatie. "Met 20 kantoren door heel Italië en heel veel rechercheurs die erop zitten. En vooral tijd en geld om achter de georganiseerde misdaad aan te gaan."
De twee misschien wel meest cruciale woorden vielen al: tijd en geld. In Italië zijn het twee ingrediënten die werken en volgens Piras kan dit Nederland ook verder helpen. "Niet één kabinetsperiode, maar meerdere. Niet meer blauw op straat en dan niks of weinig doen. Je moet boter bij de vis leveren, anders lacht de georganiseerde criminaliteit je keihard uit."
Preventieplan
Een mooi plan, maar is het wel haalbaar? Kuik denkt van wel en schreef met het CDA een preventieplan. "We moeten meer inzicht krijgen in het verdienmodel", reageert Kuik. "We moeten het geld afpakken en herinvesteren in de wijken die eronder lijden. Mensen en jongeren moeten zien dat misdaad niet loont."
"Het is een meerkoppig monster en daarom heb ik meer dan 20 voorstellen. Preventie is daar onderdeel van", zegt zij. Vooral dat men het normaal vindt om een pilletje te nemen of een lijntje te pakken moet veranderen. Want als dat normaal is, is het bezorgen van drugs ook normaal. En zolang dat bestaat blijven kwetsbare jongeren een makkelijk doelwit om de drugswereld ingetrokken te worden, stelt de politica.
Capaciteitsprobleem
Hoe dan ook komt er weer veel op het bord terecht van de politie. Meer tijd en geld betekent ook meer manschappen en dat terwijl de politiemacht in Nederland al kampt met een capaciteitsprobleem. "Het is ook slimmer omgaan met informatie", biedt Kuik daar een oplossing voor. "We moeten investeren in bijvoorbeeld cybercrime, want ook criminelen innoveren."
En dat gebeurt ook. Een voorbeeld is EncroChat. Een online communicatieservice die veelvuldig werd gebruikt door de georganiseerde misdaad. De politie in Nederland heeft daarin kunnen inbreken waardoor het heel veel informatie kreeg. Veel criminelen werden toen achter de tralies gezet. "En ook daar moeten wij strengere maatregelen inzetten", doelt Kuik op het feit dat criminelen vanuit de gevangenis nog steeds de boel kunnen aansturen.
Naast Kuik zag demissionair staatssecretaris Sander Dekker ook in dat er verandering plaats moest vinden. Zo gaf Dekker aan dat zware criminelen in hun rechtszaak gehoord zouden moeten worden via een videoverbinding of dat er rechtszalen moeten komen in de gevangenis.
In het economisch onderzoeksprogramma van WNL, Stand van Nederland: Generatie Next, duikt presentatrice Jill Bleiksloot in het witwassen van drugsgeld. Zijn millennials zich ervan bewust dat hun drugsgebruik daar een directe oorzaak van is? Hoe werkt het precies? Je kunt deze aflevering nu hier terugkijken, op NPO Start.