main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Het Onderzoeksbureau - 29 oktober 2021 — 07:00

‘Deur voor illegale adoptie staat in Nederland wagenwijd open’

De huidige vorm van geboorteaangifte bij de burgerlijke stand laat de deur wagenwijd open staan voor illegale adoptie. De controle bij geboorteaangifte moet daarom strenger, om te voorkomen dat baby’s illegaal geadopteerd worden, en vervolgens worden ingeschreven bij een Nederlandse gemeente. Dat stellen Stichting Fiom, Defence for Children en de voormalig speciale VN-rapporteur kinderhandel Maud de Boer-Buquicchio tegenover de NPO Radio 1-podcast Het Onderzoeksbureau. De instanties pleiten voor een verplicht en verifieerbaar, uniform geboortebewijs of een directe lijn tussen de burgerlijke stand en ziekenhuis of verloskundigen.

Begin dit jaar stopte minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming buitenlandse adopties. Aanleiding was een rapport van de commissie Joustra, over de rol van de Nederlandse overheid bij adopties in het verleden. Nederland zou niet hebben ingegrepen bij misstanden als kinderhandel, kinderdiefstal, vervalsing van documenten en corruptie. Het adoptiesysteem is kwetsbaar, concludeerde het rapport.

Maar het risico bestaat dat mensen overgaan tot illegale adoptie, ziet directeur Ellen Giepmans van Fiom, een stichting gespecialiseerd in afstammingsvragen. Bijvoorbeeld door een baby uit het buitenland of uit Nederland bij de burgerlijke stand als een eigen kind in te schrijven. Het systeem om dat tegen te gaan is volgens Fiom nog steeds niet waterdicht. ,,Op het moment dat zo’n adoptiestop plaatsvindt, zie je al meteen dat mensen creatief worden. Dan is het een risico dat mensen makkelijk een baby kunnen aangeven bij de burgerlijke stand, die niet van henzelf is.’’

Geboortebewijs

Op dit moment is het niet wettelijk verplicht om bij de publieksbalie van de gemeente met documenten aan te tonen of een pasgeborene het kind is van de ouder. Bij aangifte van een pasgeborene aan het loket is een legitimatiebewijs verplicht, en kan er slechts naar een geboortebewijs gevraagd worden. Een geboortebewijs dat op dit moment een met de hand ingevuld kaartje kan zijn. Het Onderzoeksbureau analyseerde de websites van de 25 grootste Nederlandse gemeenten. Slechts acht van die gemeenten benoemt expliciet dat een geboorteverklaring meegenomen moet worden. Het is niet duidelijk hoe vaak illegale adoptie plaatsvindt, omdat het volgens instanties lastig of soms helemaal niet te ontdekken is.

Om fraude bij de geboorteaangifte te kunnen achterhalen, zou er volgens Fiom een controleerbaar bewijs moeten worden geïntroduceerd, dat door ziekenhuis of verloskundige wordt afgegeven en niet makkelijk na te maken is. ,,Er is een bewijsstuk nodig dat aangeeft: ik ben bij de geboorte van dit kind geweest en dit is daadwerkelijk het kind van deze vrouw”, zegt Giepmans. Ook stelt Fiom een meldpunt voor zodat personen met vermoedens over een valse geboorteaangifte, dit kunnen melden. ,,Daar is geen duidelijke route voor in Nederland. Dat zou relevant zijn, zodat vermoedens of zorgen gedeeld kunnen worden.”

‘Er moet een dubbelcheck komen’

De voormalig speciale VN-rapporteur kinderhandel Maud de Boer-Buquicchio en Defence for Children willen een directe lijn tussen ziekenhuis, verloskundigen en burgerlijke stand en dat geboorteakten uit het buitenland beter gecontroleerd worden. De Boer-Buquicchio: ,,Er moet een dubbelcheck komen op de gegevens zoals die tijdens een geboorteaangifte worden aangegeven. Het is nodig dat ambtenaren in Nederland onzekerheden over een buitenlandse geboorte kunnen checken door contact te hebben met autoriteiten in het buitenland; zoals plaatselijke ambtenaren, het Nederlandse consulaat, de verloskundige of het ziekenhuis.” Defence for Children pleit voor een breed onderzoek naar de achterdeur van het geboorteregistratiesysteem, om vast te kunnen stellen hoe groot het probleem is en wat er aan gedaan kan worden.

Volgens Patrick Noordoven, die in de jaren 80 illegaal geadopteerd werd uit Brazilië, kunnen valse geboorteaangiftes nog steeds onontdekt plaatsvinden. Hij wil dat er bij een geboorteaangifte meerdere getuigenverklaringen worden overlegd, waaruit blijkt dat een moeder zwanger is geweest en dat geboorte heeft plaatsgevonden. Ook wil hij dat DNA-afname bij tenminste moeder en baby na de geboorte bespreekbaar wordt gemaakt.

Simon Rijsdijk, de voorzitter van de Nederlandse Vereniging Voor Burgerzaken (NVVB) erkent dat er valse geboorteaangiftes kunnen plaatsvinden, maar zegt dat er geen aanwijzingen zijn dat dit op grote schaal gebeurt. Nieuwe richtlijnen kunnen mogelijk leiden tot extra papierwerk, denkt de NVVB. Dus moet de oplossing van het probleem volgens de vereniging gezocht worden in de omgeving van de ouders die de valse geboorteaangifte doen: ,,Zij kunnen opkomen voor het kind, en het beschermen. Zij mogen hun mond en ogen niet sluiten.”

Het Onderzoeksbureau is een podcast van Omroep WNL, waarin journalisten Sandra van den Heuvel en Bram Endedijk elke twee weken duiken in een wereld van misdaad of misstanden. De zeventiende aflevering van Het Onderzoeksbureau over illegale adopties is te beluisteren via Spotify, Apple of de podcast-app van de NPO.

Door: Redactie

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

WNL In de Kantine

Komende weken trekt WNL In de Kantine door het land met een speciale zomereditie. Deze zaterdag presenteert Fidan Ekiz live vanuit de Grolsch Veste in Enschede, tijdens de wedstrijd van de Oranjeleeuwinnen tegen Finland, een gesprek met Pieter Omtzigt – Tweede Kamerlid, Twentenaar, vader en voetballiefhebber. Ook te gast: Marinus den Hartogh, mede-oprichter van De Nieuwe Denktank die ‘het debat terug naar het midden’ wil brengen.

Luister zaterdag naar WNL In de Kantine Zomereditie, van 18-19u op NPO Radio 1!
KLM raadt reizigers af maandag met de auto naar Schiphol te komen vanwege boerenprotesten

Reizigers die maandag met een KLM-vlucht vanaf Schiphol vertrekken doen er verstandig aan niet met de auto naar de luchthaven te komen. Dat meldt de…

Lees meer

VNO-NCW-voorzitter: vrije val van Nederlands vestigingsklimaat moet stoppen

Nederland moet oppassen dat het vestigingsklimaat niet in een vrije val komt. Daarvoor waarschuwt Ingrid Thijssen, voorzitter van ondernemersvereniging VNO-NCW, in een opiniestuk in NRC….

Lees meer

Johan Remkes gaat bemiddelen tussen boeren en politiek

VVD-coryfee en voormalig commissaris van de Koning in Limburg, Johan Remkes, is aangewezen als bemiddelaar die gesprekken tussen boeren en de politiek moet leiden. De…

Lees meer

Oekraïne erkent dat Rusland controle heeft over oostelijke stad Lisitsjansk

De strategisch gelegen Oost-Oekraïense stad Lisitsjansk is in Russische handen gevallen, erkennen verschillende Oekraïense militaire bronnen. “In de regio Donetsk concentreren de bezetters zich op…

Lees meer

Nog twee arrestaties om openlijke geweldpleging bij huis minister Van der Wal

De politie heeft nog eens twee mannen aangehouden die worden verdacht van openlijke geweldpleging bij het huis van stikstofminister Christianne van der Wal op dinsdagavond….

Lees meer

Jongeren teisteren COC Limburg, expo Pride Photo beklad: respectloze actie

Het pand van het COC in Maastricht wordt al een tijd geteisterd door jongeren die er binnendringen, gaan schreeuwen, flyers meenemen om die vervolgens op…

Lees meer

Zelenski veroordeelt raketaanval op flatgebouw Odessa, Russen hebben strategisch gelegen stad ‘volledig omsingeld’

De Oekraïense president Volodimir Zelenski zegt dat de Russische raketaanval op een flatgebouw in Odessa geen ongeluk was, maar een doelgerichte aanval. Hij noemde het…

Lees meer

Boeren blokkeren ijsbedrijf van D66-Tweede Kamerlid Romke de Jong en eisen gesprek: ‘Niet op deze manier’

Boeren hebben zaterdagochtend het ijsbedrijf van Tweede Kamerlid Romke de Jong (D66) in het Friese Gorredijk geblokkeerd met trekkers. De gemeente moet beslissen of de…

Lees meer

Oud-minister Arie Pais (VVD) overleden

Oud-minister Arie Pais is op 25 juni overleden, blijkt uit een rouwadvertentie in NRC. Pais was de eerste liberale minister van Onderwijs na de oorlog….

Lees meer

Farmers Defence Force verwacht dat boerenprotesten maandag ‘heel groot’ worden

De boerenactiegroep Farmers Defence Force (FDF) heeft “geen idee wat er maandag allemaal gaat gebeuren”, aldus vice-voorzitter Jos Ubels zaterdag. “Maar dat er wat gaat…

Lees meer

Inbouwen van geheime ruimte in vervoersmiddel wordt illegaal

Het wordt illegaal om een geheime ruimte in een auto of vrachtwagen in te bouwen. Die kunnen namelijk dienen als opslag of vervoer van wapens…

Lees meer

Zes mensen zwaargewond na frontale botsing vlakbij Meppel, waaronder vijf kinderen

Vijf van de zes mensen die zwaargewond zijn geraakt door een frontale botsing bij Meppel, zijn kleine kinderen. Hoe oud ze precies zijn, is onduidelijk. Door…

Lees meer

Ontvang de gratis WNL Vandaag Nieuwsbrief

Iedere dag de actualiteit gratis in je mailbox.

Schrijf je in