Taliban willen spreektijd bij Algemene Vergadering VN: ‘Zeer onzeker’

De extremistische Taliban willen Afghanistan na hun machtsgreep ook officieel vertegenwoordigen bij de Verenigde Naties. Ze hebben spreektijd aangevraagd bij de Algemene Vergadering die momenteel gaande is in New York. Daar spreken allerlei wereldleiders. "Of dit verzoek kans maakt, is zeer onzeker", zegt diplomatiedeskundige Robert van de Roer in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Minister van Buitenlandse Zaken Amir Khan Muttaqi van de Taliban deed het verzoek in een brief aan VN-topman Antonio Guterres. Persbureau DPA heeft een deel van de tekst ingezien. De Taliban betogen dat de Afghaanse president Ashraf Ghani is verdreven en ook door andere landen niet meer wordt gezien als staatshoofd.

De Taliban willen ook af van de huidige VN-gezant van Afghanistan, die bleef zitten nadat ze de macht hadden overgenomen. Ze schuiven hun eigen woordvoerder Suhail Shaheen naar voren om ambassadeur bij de Verenigde Naties te worden.

Hoofdpijndossier

Het verzoek van de Taliban kan een hoofdpijndossier worden. De moslimextremisten veroverden Afghanistan vorige maand na een bliksemoffensief. Ze worden inmiddels gezien als de feitelijke machthebbers in Afghanistan, maar hun nieuwe regime wordt door veel landen nog niet officieel erkend.

"Hier moet een comité van negen landen een beslissing over nemen", zegt Van de Roer over het verzoek. "Of dat comité voor maandag bijeenkomt, wanneer de Afghanistan-ambassadeur op de agenda staat om te spreken, is onzeker. Nog onzekerder is of er überhaupt in dat comité dan consensus te bereiken valt. Op dit moment is er absoluut geen consensus in de wereldgemeenschap voor erkenning van de Taliban."

Volgens Van der Roer is het "veel te vroeg" om de Taliban te erkennen. "Ze hebben net een interim-regering van hardliners aangesteld. Er zijn executies, er zijn vrouwenrechten die niet gerespecteerd worden en de media worden gekneveld."

"Over het algemeen worden dit soort regeringen wel een keer erkend, gewoon uit politieke belangen", zegt trendwatcher Farid Tabarki. "Je wilt toch een keer met elkaar onderhandelen, en dan moet je elkaar erkennen. Ik vind het goed om ze er niet bij te vragen, maar dan moeten we wel consequent zijn. Er zijn wel meer landen die al die rechten niet helemaal eren. Blijven we die ook uitnodigen?" Hij vreest dat de Taliban uiteindelijk aan tafel komen.

'Het is aan de lidstaten'

De VN hebben de brief van minister Muttaqi doorgestuurd naar een comité dat zich moet buigen over de kwestie. Dat bestaat uit vertegenwoordigers van negen landen, waaronder de Verenigde Staten, Rusland en China. "Het is niet aan de VN om regeringen te erkennen", legde een VN-woordvoerder uit. "Dat is aan de lidstaten."

Het komt vaker voor dat de VN-gezant van een land niet is gestuurd door de feitelijke machthebbers. Dat gebeurde bijvoorbeeld toen de Taliban in de jaren negentig een groot deel van hun thuisland controleerden. Toen kregen ze geen internationale erkenning en kon de ambassadeur van de vorige regering aanblijven.

LEES OOK: PODCAST: ‘Je moet er niets van geloven dat de Taliban nu aardig doet’