Fries krijgt plek op verkeersborden, maar de strijd om erkenning is nog niet voorbij: 'Werd als minderwaardigheidstaaltje gezien'
Friesland krijgt vanaf vandaag de eerste tweetalige verkeersborden. Het Fries krijgt daarop een plek naast het Nederlands, maar de komst van de borden leidt ook tot kritiek. Regisseur Steven de Jong vindt het jammer dat de discussie zo snel over symboolpolitiek gaat.
Friesland kende al tweetalige plaatsnaamborden, maar vanaf vandaag verschijnen ook de eerste tweetalige verkeersborden. Op borden langs provinciale wegen komen onder meer de Friese woorden 'fytspaad' en 'út' te staan, naast de Nederlandse teksten 'fietspad' en 'uit'. De provincie wil daarmee de Friese taal zichtbaarder maken. Het gaat uiteindelijk om honderden verkeersborden langs provinciale wegen. Ook verschillende Friese gemeenten willen hun borden aanpassen.
Niet iedereen is enthousiast over de verandering. Een voorbijganger noemt de tweetalige borden in Goedemorgen Nederland zelfs symboolpolitiek. Volgens hem gaat de aandacht daarmee voorbij aan een groter probleem. "Eigenlijk verbergt het dat er structureel veel te weinig aandacht is voor Fries in het onderwijs."
'We moeten het niet zo serieus nemen'
Regisseur Steven de Jong, die zelf Fries is, vindt het jammer dat de discussie zo snel een negatieve kant opgaat. Hij begrijpt dat mensen waarde hechten aan hun taal, maar ziet de tweetalige borden vooral als iets positiefs.
"De discussie gaat dan heel snel die kant op en dat vind ik eigenlijk wel een beetje jammer", reageert hij op de kritiek over symboolpolitiek. De Jong benadrukt dat regionale verschillen juist bij Nederland horen. "We zijn onderdeel van Nederland en we praten ook Fries in het noorden. In Limburg praten we weer op een andere manier. Dat is hartstikke tof, die verschillen."
Volgens de regisseur moeten Nederlanders die verschillen vooral omarmen. "Maar we horen ook bij elkaar, dus je moet het ook niet zo... We moeten het niet zo serieus nemen, denk ik." De Jong vindt het bovendien 'gewoon leuk' dat de Friese taal op verkeersborden terug te zien is.
Kneppelfreed
Dat de Friese taal tegenwoordig meer ruimte krijgt, is volgens De Jong niet altijd vanzelfsprekend geweest. Vrijdag is het precies 75 jaar geleden dat Kneppelfreed plaatsvond. Op 16 november 1951 ontstond in Leeuwarden een confrontatie tussen Friezen en de politie, nadat Friezen protesteerden tegen de behandeling van hun taal bij rechtszaken.
"Mensen mochten geen Fries praten tijdens rechtszaken", vertelt De Jong. De taal werd volgens hem door de overheid lange tijd niet serieus genomen. "Het werd ook een beetje als een minderwaardigheidstaaltje gezien." De onvrede daarover leidde uiteindelijk tot protesten. "Het volk kwam in opstand en dat is neergeslagen. Het was een revolutie."