Tekstgrootte
Artikel delen
  • Gekopieerd

Verbazing over openheid Nederlandse wapenfabrikant over rol in Oekraïne: 'Je moet terughoudender zijn'

Hans Stehouwer
•

Werknemers van de jonge Nederlandse wapenfabrikant Destinus zouden betrokken zijn bij de oorlog in Oekraïne, blijkt uit onderzoek van NRC. De medewerkers hebben volgens de krant maandenlang in Oekraïne op Russische Shahed-drones gejaagd. Ook hielp het bedrijf Oekraïense militairen bij het afvuren van aanvalsdrones op Rusland.

Destinus-topman Mikhail Kokorich heeft tegen NRC gezegd dat medewerkers van het bedrijf testdrones hebben gelanceerd en bestuurd om Russische Shahed-drones te bestrijden, zij het onder leiding van Oekraïense militairen. Het ministerie van Defensie wil hier niet specifiek op ingaan, maar stelt in een algemene reactie dat "het inzetten van een wapensysteem tegen een partij bij een gewapend conflict rechtstreekse deelname aan vijandelijkheden is".

Nederland helpt Oekraïne conform het humanitair oorlogsrecht, "en al het andere zeggen we helaas niks over", zei minister van Defensie Dilan Yeşilgöz tegen BNR op de wapenbeurs in het Rotterdamse Ahoy. Volgens haar is het bovendien niet per se nodig om wapens op een slagveld te testen. "Sterker nog, het is veel beter als ze getest zijn in een oefenscenario."

Luister Goedemorgen Nederland hier terug als podcast:

Om deze content te bekijken dien je akkoord te gaan met sociale media cookies.

Destinus, dat onder meer drones en kruisraketten ontwikkelt, maakte gisteren al bekend dat Oekraïne wapensystemen van het bedrijf heeft ingezet bij de aanval op de Krimbrug, die Rusland verbindt met het bezette Oekraïense schiereiland. Het bedrijf bevestigde zijn betrokkenheid nadat de Oekraïense president Zelensky al had gemeld dat bij de aanval wapensystemen van Destinus waren gebruikt.

Schijnwerper op Nederland

Volgens NRC zien deskundigen in het oorlogsrecht de handelingen van Destinus als rechtstreekse deelname aan vijandelijkheden en kan dat gevaarlijk zijn voor Oekraïense burgers en Nederland. Ook Jean Dohmen, journalist van het Financieele Dagblad, is verbaasd dat Destinus zelf de publiciteit heeft opgezocht. "Ik denk dat in het wereldje wel bekend was dat ze daar een bijdrage hebben geleverd, maar de vraag is of je zozeer de schijnwerper op jezelf moet zetten", zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1. 

Jean Dohmen
Jean Dohmen
Journalist FD

“Ik denk dat in het wereldje wel bekend was dat ze daar een bijdrage hebben geleverd, maar de vraag is of je zozeer de schijnwerper op jezelf moet zetten.”

Dohmen wijst op een stukje naïviteit. "Kijk, iedereen weet dat er buitenlandse wapens worden ingezet in die oorlog. De Russen hebben natuurlijk boter op hun hoofd. Iraanse drones, zelfs Noord-Koreaanse soldaten, raketten, artillerie, noem maar op. Er vliegen ook Britse Storm Shadows Rusland en Franse SCALP-raketten Rusland binnen, dat is niet zo bijzonder. Maar ik vond het opvallend dat ik een bericht zag dat ze zichzelf toch op de borst klopten voor die actie, misschien moet je daar toch wat subtieler en terughoudender in zijn."

Russische ambassade

De Russische ambassade vroeg zich op X af of Nederland zich openlijk mengt in de oorlog. "Moskou is naar behoren ingelicht over de Nederlandse betrokkenheid", aldus de ambassade. "De bekentenis is goed genoteerd. Mengt Den Haag zich openlijk in het conflict?"

"Dat is de afdeling propaganda in Nederland van het Kremlin", reageert Dohmen. "Die grijpen alles aan om dit uit te melken. Dat moet je met een korrel zout nemen. Tegelijkertijd stel je ze liever niet in de situatie dat ze dit soort persberichten kunnen uitbrengen."

"Aan de ene kant is Destinus zo'n bedrijf waarvan je denkt: die staan dadelijk misschien in die top 500", haakt EW-hoofdredacteur Hella Hueck in. "We zetten in op defensie, we willen autonomer zijn. We willen dadelijk ook aan tafel kunnen met een Poetin, een Xi en een Trump en daar hoort een stevige defensie-industrie bij. Maar het is een heel dun koord. Als je actief meedoet aan die oorlog, dan zeggen de Russen natuurlijk: mengen jullie je nu ook in de oorlog?" 

Geweldsmisdrijf?

Het ministerie van Defensie zegt dat mensen die rechtstreeks meedoen aan vijandelijkheden zonder onderdeel te zijn van de krijgsmacht, daar niet bevoegd voor zijn. "Dat betekent dat het gebruik van geweld vervolgd kan worden als geweldsmisdrijf door daartoe bevoegde autoriteiten". Verder geeft Defensie aan voortdurend in gesprek te zijn met Nederlandse defensiebedrijven, "dus ook Destinus", maar wil niet ingaan op de inhoud daarvan.

De topman van Destinus zegt tegen NRC dat het artikel gevolgen kan hebben voor de veiligheid van het bedrijf, zijn medewerkers en hemzelf. "We verwachten dat NRC de feiten controleert en deze nauwkeurig in de juiste context en zonder sensatiezucht weergeeft, met name wanneer er levens op het spel staan." Volgens hem voert Destinus zelf geen militaire operaties uit.

Nederland heeft overigens orders van honderden miljoenen euro's bij Destinus geplaatst.

Wat vond je er van?

Laat ons weten wat je van dit artikel vindt, deel jouw mening en praat mee.

Ook de moeite waard
Meest gelezen
Korte WNL video's
Meer van WNL
Steun WNL

Word lid. Het telt.

Waardeert u onze programma's? Steun WNL dan met de jaarlijkse bijdrage van slechts €8,50, de wettelijk minimale verplichte bijdrage voor omroepen.

Hiermee helpt u ons journalistieke geluid te behouden en voorkomt u dat WNL zijn publieke status en zendtijd verliest.

€ 8,50 per jaar

Word lid van WNL
Goedemorgen Nederland Op Zondag Stand van Nederland Café Kockelmann In de kantine Sven op 1 Het Misdaad- bureau