Tijs van den Brink (CDA) waarschuwt voor stank door wietproef: 'Drugslucht bij de huisarts'

De landelijke wietproef moet een eind maken aan illegale drugshandel, maar CDA-Tweede Kamerlid Tijs van den Brink twijfelt aan het effect van het experiment. Volgens de politicus levert de test vooral nieuwe problemen op: stankoverlast en vercommercialisering. "In de wachtkamer van de huisarts hangt gewoon een wietlucht", vertelt hij in Goedemorgen Nederland.

Sinds april 2015 mogen aangewezen telers legaal wiet en hasj leveren aan coffeeshops in tien deelnemende gemeenten. De overheid wil met de Nederlandse wietproef – officieel het Experiment gesloten coffeeshopketen – de illegale cannabishandel terugdringen, criminaliteit verminderen en meer controle krijgen over de kwaliteit en veiligheid van de drugs. Het kabinet besluit in 2029 of het experiment doorgang kan vinden.

CDA-Kamerlid Van den Brink heeft in ieder geval zijn twijfels. "Het loopt nu ongeveer een jaar. Vandaag bespreken we in de Tweede Kamer de eerste evaluatie en daar komt nog niet zoveel uit. Worden minder mensen verslaafd? Is er minder criminaliteit? Worden mensen er minder ongezond door? Dat zijn voor mij de drie belangrijke factoren."

De tekst gaat veder onder de X.

De politicus stipt twee nieuwe problemen aan die vóór het experiment nog geen rol speelden. Omwonenden van de wiettelers in Hellevoetsluis en Bemmel hebben last van stankoverlast. "Daar is niet goed over nagedacht. Ik heb daar mensen gesproken die al vier jaar overlast hebben. Een huisarts vertelde dat hij mensen helpt om gezond te leven, maar in de wachtkamer zit je gewoon in een wietlucht. Ik sprak een vrouw die zei: mijn dochter loopt stage en daar moet ze heel vaak uitleggen dat ze geen drugs gebruikt, maar in Hellevoetsluis woont. Ook sprak ik een meneer die een huisje verhuurde aan toeristen. Hij had voorheen altijd wel vaste gasten, maar die blijven nu na één keer weg. Dit is niet een klein probleem."

'Sterrenchef maakt wietchocolaatjes'

Van den Brink staat vandaag in het AD met een opiniestuk over de kwestie. Daarin stelt hij de vraag: wie wordt er beter van de wietproef? "Nou, de kwekers zijn volgens mij best wel tevreden", antwoordt de CDA'er in de uitzending. "Want er wordt ontzettend veel geld mee verdiend."

En dat is direct probleem twee, vervolgt hij. "Je ziet dat de commercie erop gedoken is. Ik was bij een wietteler en hij zei: normaal staat daar een sterrenchef chocolaatjes te maken met wiet erin. Dat heten edibles. Eetbare drugs, snoepjes. Er zijn ook wel verhalen over dat kinderen die snoepjes toevallig in handen krijgen en die dan eten. Er is weinig over afgesproken, terwijl het best wel link spul is. Als de commercie daar opduikt... We hebben gezien wat dat bij vapen en gokken heeft gedaan. Het gaat dan alle kanten op."

Telers betalen momenteel nog geen belasting, vervolgt Van den Brink. "En dat vind ik tot nu toe ook wel fijn. Zodra je daarmee begint, is er geen weg meer terug. De staat wil die inkomsten dan niet meer inleveren."

Ontmoedigingscommissie

Hij denkt dat het kabinet de pijlen kan richten op andere manieren om drugscriminaliteit tegen te gaan. "In Portugal hebben ze een ontmoedigingscommissie. Als je als drugsgebruiker daar twee of drie keer wordt gepakt, dan moet je naar een commissie. En dan ga je in gesprek over de gevolgen van drugsgebruik. Dat vind ik interessant. In IJsland zetten ze ontzettend sterk in op preventie. En dan niet vanuit de overheid, maar vanuit ouders en gemeenschap."

Het experiment duurt zeker tot 2029, zo staat in het coalitieakkoord. Van den Brink wil daar niet aan tornen. "Want wij staan voor onze handtekeningen, ook al waren we nooit voor. Ondertussen moeten we wel heel goed nadenken, want ik ben er nu niet van overtuigd dat dit het juiste model is. Daarom ga ik het kabinet vragen: kijk ook naar andere modellen."